Танысқа қарсы – міне, осылай болады — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Латын тіліндегі сөз тіркесі Sic semper tyrannis – "әділетсіз билеушілерге осылай болады" деген мағынаны білдіреді. Қазіргі заманда бұл сөз тіркесі тирандық басшылар сөзсіз құлатылады дегенді білдіреді. Сондай-ақ, бұл фраза тирандардың жаман, бірақ әділ нәтижелерге ұшырауы керек немесе олар осылай болатынын көрсетеді. Бұл Вирджиния штатының ресми ұраны.

Тарих

509 жылға дейін Римде патшалар билік жүргізді. Соңғысы – Луций Тарквиний Супербус. Патшаның ұлы Секст Таркиний абыройлы Лукрецияны зорлады, ол осы құқық бұзу туралы бірнеше римдік ақсүйектерге хабарлап, содан кейін өз-өзіне қол жұмсады. Ақсүйектер аристократия мен халықтың қолдауымен патша мен оның отбасын елден қуды және Рим Республикасын құрды. Ақсүйектердің басшысы Луций Юний Брут болды, ол Республиканың алғашқы консулдарының біріне айналды. Осы оқиғада бұл фраза қолданылған деген болжам бар, бірақ бұл ұсыныс сол кездегі латын әдебиетінің ешқайсысына негізделмеген. Кейде осы фразаның пайда болуымен байланысты есептеледі. Корнелл университетінің классика профессоры Майк Фонтейн бұл фразаның АҚШ-тың негізін қалаушы Джордж Уайттың Тиберий Гракхтың туысы, генерал және мемлекет қайраткері Сципион Эмилианның Гракхты өлтіргені туралы хабарды естігенде айтқан сөздерінің латын тіліндегі аудармасы болуы мүмкін деп санайды. Бұл туралы Плутарх өзінің «Гракхтың өмірі» (21.4) еңбегінде айтқан, онда ол Гомердің «Одиссеясы» (1.47) цитатасын келтіріп, былай деді: ὡς ἀπόλοιτο καὶ ἄλλος, ὅτις τοιαῦτά γε ῥέζοι. Гракхты өлтірген себебі – ол жер реформасын басты басымдыққа айналдырған, ал Эмилиан оған қарсы болған. Азамат соғысына дейінгі мөһердегі бейнеге сілтеме жасайтын әзілдің бірі – «Sic semper tyrannis» фразасының нақты мағынасы «Менің мойнымнан аяғыңды ал». «Бірлікте бақытты болыңдар» деген ұран 1780 жылы Вирджиния штатының медалінде бейнеленген. Алғаш Томас Джефферсон ойлап тапқан бұл медаль Вирджиния штатының индейлермен жасасқан келісімдеріне қол қойған индей басшыларына сыйлық ретінде тағайындалған. Медальде Вирджиния колониясының өкілі бейнеленген, ол америкалық индеймен бірге бейбітшілік құрылысын ойнап отыр. Медальдің екінші жағында Вирджиния штатының мөрінің нұсқасы бейнеленген, онда жеңіске жеткен мемлекеттік символ өлтірілген жаудың үстінде тұр және «Тирандарға қарсы көтеріліс – Құдайға мойынсұну» деген жазу бар. Бұл фраза АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Вирджиния» штатының атымен аталатын шабуылдық су асты кемесінің ұраны болып табылады. Бұрын ол ядролық қуатпен жұмыс істейтін «Вирджиния» крейсерінің девизі болған. Бұл фраза Вирджиния штатының Лэнгли-Эустис әскери базасында орналасқан 149-шы истребитель эскадрильясының таңбасында да қолданылады. Джон Тайлердің әкесі, Джон Тайлер аға, жас Тайлер мен оның сыныптастары байлап қойған мектеп мұғаліміне осы фразаны айтқан. Гарриет Бичер Стоу өзінің «Том ағаның қорасының кілті» атты ғылыми-публицистикалық еңбегінде оңтүстік газеттерінде «Sic semper tyrannis» және «Тиранға қарсы тұру – құдайға мойынсұну» сияқты ұрандары бар құлдарды іздеу туралы хабарламалардың ирониясын атап өтті. Азамат соғысы кезінде АҚШ-тың түсті әскерлерінің кем дегенде бір полкі оны өздерінің девизі ретінде пайдаланған. Джон Уилкс Бут өзінің күнделігінде 1865 жылдың 14 сәуірінде АҚШ президенті Авраам Линкольнді атып өлтіргеннен кейін «Sic semper tyrannis» деп айқайлағанын жазды, себебі бұл фраза Цезарьді өлтірумен байланысты болды. Бұл фраза сондай-ақ Конфедерацияның Азамат соғысы кезінде танымал болған «Мэриленд, менің Мэриленд» әнінде де қолданылды, және Бут сияқты Мэрилендтегі оңтүстікке жақын адамдар арасында кең таралған. Бұл фраза бар ән 1939 жылдан 2021 жылға дейін Мэриленд штатының ресми әнұраны болды. Томас Лоуренс Хиггинс 1977 жылдың қазан айында тікелей эфирде гейлерге қарсы белсенді Анита Брайантқа шабуыл жасағаннан кейін «осылай болады фанаттарға» деп айтты, бұл фразаға сілтеме жасады. Тимоти Маквей 1995 жылдың 19 сәуірінде Оклахома-Ситидегі жарылысты жасаған күні тұтқындалғанда, Линкольннің суреті және осы фраза жазылған футболка киіп жүрді. Бұл фраза сондай-ақ Пенсильвания штатының үшінші ірі қаласы Аллентаунның девизі болып табылады.

Before 509 BC, Rome was ruled by kings. The last was Lucius Tarquinius Superbus. The king's son, Sextus Tarquinius, raped a noblewoman, Lucretia, who revealed the offense to various Roman noblemen and then died by suicide. The noblemen obtained the support of the aristocracy and the people to expel the king and his family and to institute the Roman Republic. The leader of the noblemen was Lucius Junius Brutus, who became one of the first consuls of the Republic. It has been suggested that the phrase was used at this event, but the suggestion is not based on any Latin surviving literature of the time. is sometimes credited with originating the phrase.</blockquote>Mike Fontaine, professor of Classics at Cornell University, proposes that the expression is likely a Latin translation by the U. S. founder George Wythe of what Tiberius Gracchus’ brother in law, the general and statesman Scipio Aemilianus, said when he heard of the assassination of Gracchus. This is also reported by Plutarch in his Life of Gracchus (21.4), where he reacted by quoting Homer’s Odyssey (1.47): ὡς ἀπόλοιτο καὶ ἄλλος, ὅτις τοιαῦτά γε ῥέζοι. Gracchus was assassinated due to the land reforms he had made a major priority of, which Aemilianus was opposed to. A joke referencing the image on the seal that dates as far back as the Civil War, is that "Sic semper tyrannis" actually means "Get your foot off my neck." "Happy While United" was the slogan on a medal coined by the State of Virginia in 1780. First envisioned by Thomas Jefferson, the medal was minted and designed to be given to Indian signatories to the treaties Jefferson planned with the Indians of Virginia. The medal portrays a Virginia colonial, sitting, enjoying a peace pipe with a Native American. The obverse portrays a variation of the Virginia state seal of the state symbol standing triumphant over a slain enemy with the legend: "Rebellion to Tyrants Is Obedience to God". The phrase is the motto of the United States Navy attack submarine named for the state, the USS Virginia. Before that, it was the motto of the nuclear powered cruiser USS Virginia. The phrase appears on the Insignia of the 149th Fighter Squadron which is located at Joint Base Langley–Eustis, Virginia. John Tyler's father, John Tyler Sr., uttered the phrase to a schoolteacher who had been tied up by the younger Tyler and his fellow pupils. In her non fiction polemical A Key to Uncle Tom's Cabin, Harriet Beecher Stowe noted the irony of runaway slave ads appearing in Southern newspapers with nameplate mottos like Sic semper tyrannis and "Resistance to tyrants is obedience to god". During the Civil War, at least one regiment of the United States Colored Troops used it as their motto. John Wilkes Booth wrote in his diary that he shouted "Sic semper tyrannis" after shooting U. S. President Abraham Lincoln on April 14, 1865, in part because of the association with the assassination of Caesar. The phrase was also in the pro Confederate Civil War song "Maryland, My Maryland", which was popular at the time with Southern sympathizers in Maryland, such as Booth. The song, containing the phrase, was the official state song of Maryland from 1939 until its removal in 2021. After Thomas Lawrence Higgins pied anti gay activist Anita Bryant on live television in October 1977, he remarked "thus always to bigots" as a reference to the phrase. Timothy McVeigh was wearing a T shirt with this phrase and a picture of Lincoln on it when he was arrested on April 19, 1995, the day he carried out the Oklahoma City bombing. The phrase is also the motto of Allentown, Pennsylvania, the third largest city in Pennsylvania.