Кіріспе

Француз философы және саясаткері (1913 – 2012)

Роджер Гарауди (ʁɔʒe gaʁodi; 17 шілде 1913 – 13 маусым 2012) – француз философы, француз қарсылық қозғалысының мүшесі және коммунист жазушы. 1982 жылы ол ислам дініне кірді. 1998 жылы француз заңнамасы бойынша Холокостты жоққа шығарғаны үшін бірнеше жылға сотталып, айыппұл төледі, өйткені ол алты миллион еврейдің қазасы – "аңыз" екенін мәлімдеген.

Ерте өмір және білім

Роджер Гарауди Марсель қаласында жұмысшы отбасында, католик дінінде дүниеге келді. 14 жасында Гарауди протестантизмге көшті.

Саяси мансап

1933 жылы Гарауди Француз Коммунистік партиясына қосылды. 1940-жылдардың ортасына қарай Гарауди партия ішіндегі жетекші poleмист ретінде танылды. Ол партия қатарында жоғарылап, 1945 жылы партия басшылығының мүшесі болды. Ол сол кездегі Францияның ең белгілі дін қызметкерлерінің бірі, Пьер абысымен достық қарым-қатынас жасады, ол кейінгі жылдары Гараудиді, тіпті оның ең даулы пікірлеріне қатысты да қолдады. Гарауди 1970 жылы Коммунистік партиядан қуылды, себебі ол партияның студенттік қозғалысқа және Варшава шартының Чехословакияға басып кіруіне қатысты ұстанымын сынады. Дегенмен, ол 1956 жылы Венгрияға жасалған басып кіруді қабылдады. 1954 жылдың мамырында Гарауди Ресей Ғылым академиясының Философия институтында «Марксизм тұрғысынан еркіндік пен қажеттілік мәселесі» тақырыбында тағы бір докторлық диссертациясын қорғады. Гарауди 1962-1965 жылдары Клермон-Ферран университетінің гуманитарлық факультетінде дәріс берді. Гарауди мен Мишель Фуко арасындағы қайшылықтарға байланысты Гарауди қызметтен кетті. Кейін ол 1969-1972 жылдары Пуатьеде оқытты. Оның пікірінше, социализмнің мақсаты тек экономикалық немесе әлеуметтік әділдікті қамтамасыз ету ғана емес, сонымен қатар әрбір адамға шығармашылық үшін жеке мүмкіндік беру еді.

Гейссот заңын бұзғаны үшін сотталды

1996 жылы Гарауди өзінің редакторы Пьер Гийоммен бірге «Израиль саясатының негізін қалаушы мифтер» атты еңбегін жариялады, ол кейін «Қазіргі Израильдің негізін қалаушы мифтер» деп ағылшын тіліне аударылды. Кітапта ол Холокост құрбандары болған «алты миллион еврей» туралы мифке тоқталып өтті. Бұл Франция заңнамасын, Холокостты жоққа шығаруға қатысты заңды бұзу болғандықтан, сот одан әрі жариялауға тыйым салды және 1998 жылдың 27 ақпанында Гараудиге 120 000 француз франкі айыппұл салды. Оның шағымы қабылданбады. ЕҚҚС Гараудидің кітабында тарихи фактілерді жоққа шығарғанын, ал кітаптың ғылыми зерттеу емес екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, бұл араласу Гейссот заңының баптарында көзделген заңды мақсаттарға қол жеткізді және Гараудидің сөз бостандығына құқығын бұзбады деп сараптап шықты. ЕҚҚС бұл ұстанымды «Перинчекке қарсы Швейцария» ісінде қолданбады.

Иранның қолдауы

Иранда 160 парламент мүшесі мен 600 журналист Гараудиді қолдау үшін петицияға қол қойды. 1998 жылдың 20 сәуірінде Иранның Жоғарғы Басшысы аятолла Али Хаменеи Гараудимен кездесті. Хаменеи Батысты сынады, ол "нацистердің нәсілшіл мінез-құлқын" айыптап, ал сионистердің "нацистерге ұқсас мінез-құлқын" қабылдады деді. Иран президенті Акбар Хашеми Рафсанжани Иран радиосында сөйлеген уағызында Гитлердің "алты миллион емес, тек 20 мың еврейді өлтіргенін" және "Гараудидің қылмысы – сионистік пропагандаға күмән келтіргенінен туындады" деп мәлімдеді. Иран президенті Мохаммад Хатами 1998 жылы Гараудиді "ойшыл" және "сенуші" деп сипаттап, оның тек "Батысқа ұнамайтын" зерттеулерді жариялағаны үшін сотталғанын айтты.

Өлім және мұра

Роджер Гарауди 2012 жылдың 13 маусымында 98 жасында Марна доңғалағындағы Шенневиерс-сюр-Марн қаласында қайтыс болды. Азам Тамимидің сөзіне қарағанда, тунистік ойшыл Рашид Ганнуши 1980 жылдардың басында Гараудидің әйелдер туралы кітабының аудармасын оқығаннан кейін шабыттанды. Одан кейін ол әйелдер құқықтары және ислам қозғалысындағы әйелдердің мәртебесі туралы зерттеме жазды, бұл жұмыс Гараудидің еңбектерінің ықпалында болды.

Гарауди туралы мақалалар

Морис Кранстон, "Роджер Гараудидің ой-пікірлері", "Коммунизм мәселелері", 19-том, 5-сан (1970 ж. қыркүйек-қазан), 11–18 беттер.