Кіріспе

Приматтар туысы. Кіші бұталар немесе кіші галагостар – Галаго туысына жататын стрепсиррин приматтары. Олар басқа бұталар мен галаго туыстастарымен бірге Галагидтер тұқымдасына жатады. Олар өз аумағын қолдарына несеп тастау арқылы және өрмелеп шыққан ағаштарда із қалдыру арқылы белгілейді, содан кейін түнгі уақытта осы іздермен ағаштар арасында қайта-қайта жүреді. Еркектер де ұрғашыларды белгілеу үшін оларға несеп шашады. Олар лорилермен туыс, мінез-құлқы мен анатомиясы ұқсас. Дегенмен, олар әлдеқайда жылдам және көбінесе жасырын емес, жылдамдыққа тәуелді аң аулайды. Сонымен қатар, түрлер мен популяциялар ішінде түсі мен дене мөлшері айқын түрде өзгеруі мүмкін. Олардың түктері дене бөліктеріне және түрлеріне қарай әртүрлі болады, әдетте қара, қоңыр, сұрдан аққа дейін, ал көптеген түрлерінің бүйірлері мен аяқтарында жасыл, қызғылт және қызыл түстердің реңі байқалады. Кейбір түрлерінде мұрын жолағы болса, ал басқаларында көздің айналасында қара шеңберлер болады, бұл оларға кең көру бұрышын береді, ол олжаны табуға көмектеседі. Олардың құлақтары да өте икемді, бұл оларға аң аулау кезінде жәндіктерді іздеуге мүмкіндік береді. Саусақтарының ұштарында, саусақтарының арасында және бас бармақтарының табанындағы дөңгелек, жалпақ төсемдер бұтақтарды берік ұстауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, олардың өткір, қабырғалы тырнақтары ағаштардың тегіс бетіне жабысып тұруға және жәндіктерді іздеу үшін тілдерін қолданып, қиыстарға жетуге көмектеседі. Кіші бұталар орман, бұталы жерлер, саванна, тау ормандары, өзендер бойындағы жерлер сияқты әртүрлі ортада кездеседі, көбінесе айналасында шөп аз ағаштарды ұнатады.

Диета

Бұталық балалар әдетте әртүрлі пропорцияларда және комбинацияларда үш түрлі тамақпен қоректенеді: жануарлардың жемтігі, жемістер және шайыр. Олардың рационы негізінен ұсақ омыртқасыз жануарлардан (көбінесе жәндіктерден) тұрса да, кейбір түрлері бақаларды және мүмкін басқа да ұсақ жануарларды жейді. Бұтақтарды ұстау үшін аяқтары мен қолдарындағы жалпақ дисктерді пайдаланады. Бұл дауыстардың барлығы үш санатқа бөлінеді: қорғаныс және шабуылдық, әлеуметтік байланыс және ескерту. Олардың есту қабілеті де өте дамыған. Бұталық балалар жеке қоректенеді, бірақ түнде топтасып кездеседі. Кейбір түрлер, мысалы, G. moholi, күндіз 2-ден 7-ге дейін топтасып ұйықтайды. Бұл топтар әдетте бір аналық және оның бірнеше балаларынан құралады. Түнде топтар тарап, жеке-жеке қоректенеді. Еркектер көбінесе бір-біріне агрессивті болады; аумақты қорғайтын басты еркектер ғана, көбінесе ең үлкен және ең агрессивті болып табылады. Туғаннан кейін әдетте екінші жылу кезеңі болады. Аналықтың жүктілік мерзімі 111–142 күнге созылады және әдетте 6 еркекке дейін жұптасады. Кішкентай бұталық балалар аналары бастапқыда балаларын ұяда немесе ағаш қуысында сақтайды, кейіннен түнде қоректенгенде жапырақтардың арасына жасырады.