Кіріспе

Ассирия мүсіні "Қара обелиск" (Der schwarze Obelisk) – 1956 жылы неміс жазушысы Эрих Мария Ремарк жазған роман. Бұл роман 1920 жылдардың басындағы Германияның бейнесін сомдайды, осы кезеңдегі жоғары инфляция мен ұлтшылдықтың күшеюі суреттеледі. Романның басты кейіпкері Людвиг жиырмадан асса, көптеген достары сияқты, ол да Бірінші дүниежүзілік соғыстың ардагері. Ақын болу арманымен өрнектелгенімен, ол досы Георгтың кішкентай қабір тастары компаниясының кеңсесін басқаруға көмектеседі. Сонымен қатар, ол кітап дүкені иесінің ұлына жеке сабақ беріп, жергілікті психиатриялық аурухананың шіркеуінде орган тартып, қосымша табыс табуға тырысады. Осындай алуан түрлі қызметтерінің арқасында Людвиг қаласының және айналасындағы ауылдардың тұрғындарымен кең байланысқа түседі, осы қарым-қатынастардың куәсі боламыз. Мысалы, біз бизнесмендерді көреміз – кейбіреулері ескі қағидаларын сақтап, банкротқа ұшырайды, ал енді біреулері акциялармен айналысып, жүйенің әлсіз тұстарын пайдаланып, моральдық тұрғыдан күмәнді жолмен байып кетеді. Соғыс ардагерлерін де көреміз – кейбіреулері оларды сәтсіз соғысқа жеткізген ескі саясатты сынап, ал енді біреулері әскери тәртіпті сағынып, өркендеп келе жатқан көшбасшысы Адольф Гитлердің қадір-қасиеттерін мақтайтын бейімді ұлтшылдарға айналады. Көптеген оқиғалар әйелдермен байланысты. Олардың екеуі Людвигті тастап кетеді, себебі ол ашкөздік пен ақша билігіне бағынбайды. Ол "таза" болуды таңдайды, мүмкін, жалғыз емес, бірақ ол өз идеалдарына адал болудан басқа жол таба алмайды және енді осы таңдаумен өмір сүруге мәжбүр. Оған ең жақын әйел – Женевьева Терховен, ол психиатриялық ауруханада кездеседі. Ол шизофрениямен ауырады және көбінесе өзін "Изабелла" деп есептейді. Людвиг оған көбірек бейімделіп, оның әлемді басқаша қабылдауына байланысты оған "таза" махаббат сезінеді. "Бір адамның өлімі – трагедия, миллиондаған адамның өлімі – статистика" (Aber das ist wohl so, weil ein einzelner immer der Tod ist — und zwei Millionen immer nur eine Statistik.) деген сөз жиі кітапқа емес, Кеңес Одағының басшысы Иосиф Сталинге жатқызылады.

Танымал мәдениетте

1998 жылы Эмир Кустурицаның "Қара мысық, ақ мысық" фильмінде "Қара обелиск" лақап атымен танылған әйел ағаш қабырғадан шегеді тізесімен тартып алатын эпизод бар. Бұл Ремарк романындағы Фрау Бекманның осыған ұқсас әрекет жасағаны туралы айтылған дерекке тікелей сілтеме.