Кіріспе

Паксос – Ион теңізіндегі грек аралы, Корфудан оңтүстікке қарай жатыр. Жақын орналасқан Антипакс аралы және оған іргелес кіші аралдармен бірге, ол Пакси немесе Паксой деп те аталады (ағылшын тілінде /p//æ//k/'s//iː/ және грек тілінде). Аралдың бас қаласы және муниципалитет орталығы – Гайос. Жеті негізгі Ион аралдарының (Гептанез) ең кішісі Паксостың ауданы – , ал муниципалитеттің ауданы – және халқы шамамен 2500 адамды құрайды. Паксос Корфудың оңтүстік ұшынан шамамен 15 км, ал материктегі Парга қаласынан да шамамен сондай қашықтықта орналасқан. Ол Игуменица мен Корфудан Гайосқа бағытталған паром қатынастары арқылы байланысады. Арал төбелі, ең жоғары нүктесінің биіктігі 230 метрді құрайды. Грек мифологиясы бойынша, Посейдон Корфуға үш тісті қылышымен соққы беріп, осы аралды жасаған, осылайша ол әйелі Амфитритпен тыныштық таба алған.

Тарих

Паксос – ежелден мекенделген тарихи арал. Дәстүр бойынша, Паксоста алғашқы қоныстанғандар финикиялықтар болған, ал «Паксос» атауы финикиялықтардың «Pax» деген сөзінен шыққан, ол «трапеция тәрізді» деген мағынаны білдіреді деп саналады. Көне заманда Паксос маңызды рөл атқарды, әсіресе б.з.б. 229 жылы өткен Бірінші Иллирий соғысында, онда ежелгі грек және Иллирий флоттары арасында Паксос шайқасы болды. Осы шайқас туралы мәліметтер көне тарихшы Полибийдің «Тарихтар» атты еңбегінде жазылған. Паксос әртүрлі басқыншылардың билігінде болды, оның ішінде б.з.б. 2 ғасырда римдіктер, Византия және Орта ғасырларда қарақшылар, сондай-ақ крейсерлер. Ақырында, 14 ғасырдың соңында аралды венециялықтар бағындырды. Наполеон соғыстары кезінде Иония аралдары француздар мен орыс-түрік одағының күшімен басылып алынды. Бірақ, 1814 жылдың 13 ақпанында Паксос Корольдік фрегаты HMS Apollo және Кефалониядан келген 2-ші грек жеңіл жаяу әскерінің 160 сарбазына, сондай-ақ Корольдік Корсика рейнджерлерінің 35-ші полкіне тапсырылды. Ұлыбритания 1815 жылы Иония одағын құрды, ал 1864 жылы Паксос, қалған Гептанез аралдарымен бірге Грекияға қосылды.

География

Паксос Корфудың оңтүстік ұшынан шамамен 15 км қашықтықта, ал материктегі Парга қаласынан да шамамен сол қашықтықта орналасқан. Аралдың ұзындығы шамамен және еніне дейін жетеді, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылып жатыр. Таулы ландшафтының көп бөлігі зәйтүн ағаштарымен жабылған. Бұл зәйтүн тоғайлары солтүстіктегі Лакка портынан басталып, Магазия арқылы астанасы Гайосқа дейін созылады. Шығыс жағалауындағы Гайос, Лакка және Лонгос жағалау қауымдары үш негізгі елді мекен болып табылады, ал аралдың ішкі бөлігінде көптеген шашыраңқы кішкентай ауылдар орналасқан. Батыс жағалауын тік, ақ, борпылдақ жартастар басып алған, олар теңіз деңгейінде күшті эрозияға ұшыраған және көптеген "көк үңгірлерге" ие. Аралдың ең биік нүктесі – Агиос Исаврос, оның биіктігі 231 метрді құрайды. Бірнеше кішкентай аралдар Паксос жағалауына өте жақын орналасқан: Агиос Николаос және Панагия Гайос портын қорғайды, ал Монгониси мен Кальцониси оңтүстік-шығыс ұшынан табалады. Антипаксос оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 5 км қашықтықта жатыр. 1960 жылдардың ортасында зәйтүн майы өндірісі, сабын жасау және балық аулау туризммен ығыстырылды, бұл құрылыс шарына алып келді, ол Паксиот демосының (қауымының) астанасы Гайостың төңірегіндегі жағалау сызығын күрт өзгертті.

Облыс

Паксой провинциясы (Επαρχία Παξών) – Корфу префектурасының провинцияларының бірі болған. Оның аумағы қазіргі Паксой муниципалитетінің аумағымен сәйкес келді. 2006 жылы таратылды.

Шетелдік резиденттер

Британдықтардың белгілі бір уақытқа қоныстанған тұрғындарының арасында Грециядағы Азамат соғысынан кейін Эпирдегі БҰҰ босқындар базасының бұрынғы командирі Одри Гуд, актер Питер Булл ("Бұл мен үшін грек тілі емес" кітабының авторы) және актриса Сюзанна Йорк болды. FIAT компаниясымен әйгіттелген Аньелли отбасының бірнеше мүшесі (Kaltonisi) кішкентай аралында, Паксостың ең оңтүстік ұшына ('өкше') жақын, Монгонисси жағажайының жанында сарай сияқты демалыс үйін – тіпті жалған орта ғасырлық мұнарасымен бірге салған. Мұндай тұрғындардың болуы және жағалау аймағының дамуы (көбінесе итальяндық азаматтардың есебінен) Паксостың қазір Грециядағы ең қымбат жылжымайтын мүліктердің біріне айналуын түсіндіреді. Паксос "Еуропаның мәдени ауылы" деп аталатын еуропалық желінің құрамына кіреді. Жыл сайынғы Паксос фестивалінің негізін Джон Гоф қалады, қазір оны Лондондағы Гильдхолл музыка және драма мектебі ұйымдастырады, ол Еуропаның ең талантты жас өнерпаздарын тартады. Фестиваль шаралары әдетте маусым мен қыркүйек аралығында Лонгос мектебінде өтеді.

Көлік

Аралға Грекия материгіндегі Игуменица портынан жыл бойы жолаушылар мен көлік тасымалдайтын паромдар қатынайды (1,5 сағат). Туристік маусымда Корфудан гидрофойлдер, жолаушылар паромдары және теңіз таксилері іске қосылады (1–2 сағат). Туристік маусым аяқталғаннан кейін гидрофойлмен жолаушылар тасымалы жалғасады, бірақ ол сирек және ауа райына байланысты. Қысқы келушілер оқшауланудың кейбір кезеңдеріне дайындалуы керек.

Диалекті

Корфу диалектісіне ұқсас және соған сай әуенмен айтылатын диалект сөйленеді. Оған итальян тілінің күшті әсері бар.