Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тәжікстан музыкасы мен музыкалық дәстүрлері
Music and musical traditions of Tajikistan
Тәжік музыкасы Орталық Азияның басқа да музыка түрлерімен тығыз байланысты. Классикалық музыкасы – шашмақам, ол Өзбекстанда да ерекшеленеді. Оңтүстік Тәжікстанда фалак деп аталатын халық музыкасының өзгеше түрі бар, ол тойларда, сүндет тойында және басқа да мерекелік шараларда орындалады.
Tajik music is closely related to other Central Asian forms of music. The classical music is shashmaqam, which is also distinctive in Uzbekistan. Southern Tajikistan has a distinctive form of folk music called falak, which is played at celebrations for weddings, circumcisions and other occasions.
Тәжік халық музыкасы
Тәжік халық музыкасы дәстүрлі түрде үш стильге бөлінеді: Памир (Тау Бадахшан облысы), Орталық Кухистони (Хисор, Кулоб, Гарм облыстары) және Соғдиананың солтүстік стилі. Соңғысы Өзбекстанның іргелес аймақтарымен (Қашқадарья облысы және Сурхандарья облысы) бірдей музыкалық мәдениеттің бір бөлігі болып табылады. Әннің лирикалық және аспаптық түрлері көп, соның ішінде еңбек әндері, салтанатты, жерлеу, той және музыкалық дастандар бар, әсіресе орталық тәжік батырлық аңызы – "Омар Шам Шам" деп те аталатын Гуругли.
Tajik folk music is traditionally divided into three styles, Pamir (Mountain Badakhshan province), Central Kuhistoni (Hisor, Kulob, Gharm provinces) and Sogdiana's northern style; the latter is part of the same musical culture as the adjacent regions of Uzbekistan (Kashkadarya Province and Surkhandarya Province). There are many kinds of songs, both lyrical and instrument, including work songs, ceremonial, funeral, wedding and musical epics, especially the central Tajik heroic legend Gurugli also known as "Omar Sham Sham".
Габири
Ғариби – жат жұрттың әні, 20-ғасырдың басында жерлерін тастап кеткен кедей шаруалар мен басқа жұмысшылардың тудырған жаңа өнер.
Gharibi is the song of a stranger, an early 20th century innovation of poor farm laborers and other workers who had to leave their land.
Мерекелік музыка
Гүлгардони – көктемгі мереке (Бойчечак деп те аталады), онда дутар мен дойраның сүйемелдеуімен мерекелік әндер орындалады. "Сәйри Гули Лола" – лалагүлдер мерекесі, онда хор және би музыкасымен сүйемелденеді. Бұл мерекенің ең маңызды әні "Нақшы қалон" деп аталады. Баланың дүниеге келуі – ерекше музыкалық тойға себеп. Дәстүрлі қуыршақ ойнатушылар дойра, қайрақ, сурнай және нагорада ойнайды. Тағы да басқа түрлері бар, сондай-ақ ер балаларды сүндетке отыру рәсімінде орындалатын "На`ат" және "Муножот" сияқты халық әндері де бар. Тәжік халқының дәстүрлі үйлену тойындағы музыканы созандалар – кәсіби музыканттар, көбінесе әйелдер орындайды, олар "даста" деп аталатын топтардың құрамында болады.
Gulgardoni is a springtime holiday (also called Boychechak) which includes carolling celebratory songs accompanied by the dutar and doira. Sayri Guli Lola is the holiday of tulips, which includes accompanied choral and dance music. The most important song of this holiday is called "Naqshi Kalon". The birth of a child is cause for special musical celebration. Traditional puppeteers play on the doira, qayroq, surnay and nag'ora. There are other variations, and folk songs like "Na`at" and "Munojot", performed at the circumcision ceremony of a male child. Traditional Tajik wedding music is played by sozanda, professional musicians, mostly female, who are part of ensembles called the dasta.
Бадахшан
Бадахшан – тажик исмаилилері қоныстанған аймақ. Олар мәдәх деп аталатын әнмен орындалатын рухани поэзиясымен танымал. Лютнялар исмаили халық музыкасының маңызды бөлігін құрайды.
Badakhshan is a region inhabited by Tajik Ismailis, known for their sung spiritual poetry called madah. Lutes are a major part of Ismaili folk music.