Кіріспе

Жоқ, жойылып бара жатқан тілдердің тізімі негізінен ЮНЕСКО қолданатын анықтамаларға сүйенеді. Тізімге енгізілу үшін тіл, сілтеме келтірілген ғылыми деректерде "қорқауға түскен" деп жіктелуі тиіс. Зерттеушілердің пікірінше, келесі жүз жылдың ішінде бүгінгі таңда белгілі тілдердің жартысы мәңгілікке жоғалып кетеді. Тізімдер аймақтар бойынша жинақталған.

Талқылау

SIL Ethnologue (2005) тізімінде тізімделген 6909 тірі тілдің 473-і (6,8%) «көп ұзамай жойылатын» деп көрсетілген, бұл «әлі бірнеше қарт сөйлеушілер ғана бар» екенін білдіреді; 2013 жылы бұл көрсеткіш 6,1%-ға төмендеді. Тілдің жойылу қаупі бар-жоғын бағалауда сөйлеушілердің саны олардың жас құрамынан гөрі кем маңызды. Индонезияда қазір екі миллионға жуық ана тілінде сөйлейтін адам бар, бірақ олардың барлығы қартайып, жастарға тілді беру ісі шектеулі немесе тоқтатылған. Ал, ладин тілінде бар болғаны 30 000 сөйлеуші қалған, бірақ балалардың көбісі оны ана тілі ретінде үйренеді; осылайша, ладин тілі қазіргі уақытта жойылу қаупінде емес. Сол сияқты, гавай тілінде шамамен 1000 сөйлеуші бар, бірақ бұл сан тұрақталды және тілді мектепте балабақшадан бастап 12-сыныпқа дейін оқыту жүргізілуде; осыған байланысты тіл тек қана осал деп саналады. Бүгінде Жер бетінде шамамен алты-жеті мың тіл бар, олардың жартысына жуығы 3000-нан кем сөйлеушіні қамтиды. Сарапшылардың болжамына сәйкес, ең консервативті сценарийдегі жағдайда да, бүгінгі тілдердің жартысы алдағы 50-100 жыл ішінде жойылып қалуы мүмкін.