Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы жергілікті халықтар тобы.
Group of Indigenous people in the Pacific Northwest
Чинук ұлты 2008 жылы Брайан Бэйрд ұсынған заң жобасы арқылы Конгресс тарапынан мойынға алу үшін қолдау сұрады. Заң жобасы Конгресте қабылданбады. Орегон штатының танылмаған Tchinouk индейлері өздерінің чинук тегін 1830 жылға дейін Гудзон шығанағы компаниясының француз канадалық саудагерлеріне үйленген екі чинук әйелінен шығарады. Бұл әйелдердің қай Чинук тобынан шыққандығы немесе олардың Төменгі Чинукке жататындығы не жоғарғы Чинукке жататындығы аныталмады. Бұл адамдар солтүстік-батыс Орегонның Француз прериясы аймағына қоныстанды және француз канадалықтары мен метистер (аралас қанды) қауымдастығының бір бөлігі болды. Француз прериясында олардың жеке үнді қауымы екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ. Чинук үнді ұлты Tchinouk-тердің олармен ортақ тарихы немесе ұйымдық байланысы болмағанын мәлімдеді. 1986 жылдың 16 қаңтарында Үндістер ісі жөніндегі бюро Орегон штатының Tchinouk индейлерінің федералды түрде мойынға алыну үшін қажетті талаптарға сай еместігін анықтады. Танылмаған Clatsop Nehalem Біріккен тайпалары 2000 жылы құрылды. Clatsop Nehalem шамамен 130 мүшеден тұрады және олардың Чинукан және Салиш тілдерінде сөйлейтін Тилламук (Нехалем) тегі бар екенін мәлімдейді. Бұл мәлімдеме Чинук үнді ұлты тарапынан күмәндануда. Үнділік талаптар комиссиясы, 234-кеңес, 1957 жылы Clatsop Chinooks-тың Чинук үнді ұлтының бір бөлігі екенін анықтады. Үнділік талаптар комиссиясы сондай-ақ 1962 жылғы 240-кеңес бойынша Нехалем халқының Силец индейлерінің Біріккен тайпаларының бір бөлігі екенін анықтады.
The Chinook Nation sought Congressional support for recognition by the legislature in 2008 with a Bill Introduced by Brian Baird. The Bill died in Congress. The unrecognized Tchinouk Indians of Oregon trace their Chinook ancestry to two Chinook women who married French Canadians traders from the Hudson's Bay Company prior to 1830. The specific Chinook band these women were from or if they were Lower or Upper Chinook could not be determined. These individuals, settled in the French Prairie region of northwestern Oregon, becoming part of the community of French Canadians and Métis (Mix Bloods). There is no evidence that they are a distinct Indian community within French Prairie. The Chinook Indian Nation denied that the Tchinouk had any common history with them or any organizational affiliation. On January 16, 1986, the Bureau of Indian Affairs determined that the Tchinouk Indians of Oregon do not meet the requirements necessary to be a federally recognized tribe. The unrecognized Clatsop Nehalem Confederate Tribes was formed in 2000. The Clatsop Nehalem have approximately 130 members and claim to have Chinookan and Salish speaking Tillamook (Nehalem) ancestry. This is contested by the Chinook Indian Nation. The Indian Claims Commission, Docket 234, found, in 1957, that the Clatsop Chinooks were part of the Chinook Indian Nation. The Indian Claims Commission also found in Docket 240, 1962, that the Nehalem people were part of the Confederated Tribes of Siletz Indians.
Әдет-ғұрыптар мен өмір салты
Чинуокан халықтары салыстырмалы түрде қоныстанған және дәстүрлі тайпалық географиялық аймақтарды мекендеген, онда олар аң аулап, балық аулаған; лосось олардың тамақтануының негізгі бөлігін құрады. Әйелдер көптеген жаңғақтарды, тұқымдарды, тамырларды және басқа да тағамдарды жинап, өңдеген. Олардың қоғамы әлеуметтік жіктелумен ерекшеленді, түрлі мәртебелі бірнеше әлеуметтік топтардан тұрды. Жоғары топтарға шамандар, жауынгерлер және табысты саудагерлер кірді. Олар қоғамдағы қарапайым мүшелермен салыстырғанда азшылықты құрады. Кейбір чинуокандықтар құлдықпен айналысқан, бұл практика Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы тайпалардан алынған. Олар соғыста тұтқынға алғандарды құлдар ретінде пайдаланған және оларды өздерінің иелері үшін ұрлық жасауға тартқан. Жоғары мәртебелі адамдар мұндай іс-әрекеттерді өздеріне лайықсыз деп санайтын. Бұл әдет әлеуметтік иерархияны белгілеудің бір жолы болды; бас жазық болған адамдар дөңгелек басқа ие болғандардан жоғары тұрды. Бас сүйектері жазықталған адамдар басқа да осындай белгісі бар адамдарды құлдыққа алудан бас тартқан, осылайша дөңгелек бас құлдықпен байланысты екенін нығайтқан. "Орегон мен Вашингтонның жергілікті аңыздары" – Боас 1893 жылы жазып, жинаған чинук аңыздары мен әңгімелерінің жинағы. Бұл 1890 және 1891 жылдар аралығында чинуокан халқымен өткізген уақытынан алынған түрлі чинук фольклорының жинағы болды. Ол сондай-ақ 1894 жылы жарық көрген "Чинук мәтіндерін" жазды. Бұл анықтамалық кітапта Боас түрлі аңыздарды, сенімдерді, әдет-ғұрыптарды, ертегілерді және чинуокан халқының өздері айтқан тарихи әңгімелерді қамтиды.
The Chinookan peoples were relatively settled and occupied traditional tribal geographic areas, where they hunted and fished; salmon was a mainstay of their diet. The women also gathered and processed many nuts, seeds, roots and other foods. They had a society marked by social stratification, consisting of a number of distinct social castes of greater or lesser status. Upper castes included shamans, warriors, and successful traders. They composed a minority of the community population compared to common members. Some Chinookan peoples practiced slavery, a practice borrowed from the northernmost tribes of the Pacific Northwest. They took slaves as captives in warfare, and used them to practice thievery on behalf of their masters. The latter refrained from such practices as unworthy of high status. This custom was a means of marking social hierarchy; flat headed community members had a rank above those with round heads. Those with flattened skulls refused to enslave other persons who were similarly marked, thereby reinforcing the association of a round head with servility. The "Native Legends of Oregon and Washington Collected" is collection of Chinook legends and stories written and collected by Boas in 1893, it was a collection of different Chinook folklore taken from his time spent with the Chinookan people between the years of 1890 and 1891 during his summer trips to Oregon and Washington. He also wrote the "Chinook Texts", which was published in 1894. In this reference book, Boas includes various, myths, beliefs, customs, tales, and historical tales, as told by the Chinookan people themselves.
Джордж Гиббс (1815-1873)
Джордж Гиббс - өз заманының тағы бір танымал антропологы. Ол "Чинук тілінің алфавиттік сөздігін" жинады. Гиббске Орегоннан Роберт Шортес және Соломан Х. Смит, сондай-ақ Ванкувер аралындағы Викториядан А. С. Андерсон көмектесті. Көптеген сөздер түрлі тайпалардан жиналып, сол кезде Чинук халқының азайып кетуіне байланысты шашыраңқы болды. Кітап негізінен сауда мақсатында жазылған, ал Гиббс аударманың көп бөлігін саудагерлерден алған.
George Gibbs was another popular anthropologist of his time. He collected the "Alphabetical Vocabulary of the Chinook Language". Gibbs was assisted by Robert Shortess and Soloman H. Smith of Oregon and A. C. Anderson of Victoria, Vancouver Island. The many words were collected and scattered from various different tribes given the scarcity of the Chinookan people at the time. The book was mainly written for trading purposes and Gibbs collected the majority of his translation from the traders themselves.
Қазіргі қытайлықтар
Чинук халқының Колумбия өзенінің төменгі ағысында ұзақ жылдардан бері қауымдастығы бар. Бұл төменгі Колумбия Чинук тайпалары мен топтары 20-шы ғасырда қайта ұйымдастырылып, сайланбалы үкімет нысаны құрылып, тайпалық мәдениет қайта жаңғыртылды. Олар 20-шы ғасырдың соңында федералды мойындалған тәуелсіз тайпа ретінде танылуға ұмтылысты, себебі бұл білім беру және әлеуметтік қамтамасыз ету саласындағы келісім-шарт бойынша уәделенген жеңілдіктерді беруге мүмкіндік беретін еді. Ішкі істер министрлігінің Үндістер ісі жөніндегі бюросы олардың өтінішін 1997 жылы қабылдамады. 2001 жылы АҚШ Ішкі істер департаменті басқа мойындалған тайпалармен кеңес жасасып, белгіленген ережелерге сәйкес, Катламет, Клатсоп, Төменгі Чинук, Вахиакум және Виллапа үндістерінің конфедерациясы – Чинук үнді ұлтын тайпа ретінде мойындады. Бұл тайпа төменгі Колумбиядағы қауымдастығының уақыт өте келе сақталып келгенін құжаттама арқылы дәлелдеді. Бұл мойындау президент Билл Клинтонның өкіметтік мерзімінің соңғы айларында жарияланды. 1930 жылдан бері жеке Чинук халқы Вашингтон штатының Грейс-Харбор округіндегі, ағашқа бай Квинольт резервациясында жер участаларына иелік етеді. 2001 жылдың тамызында Квинольт тайпасы Чинук тайпасын мойындауға қарсылық білдірді, ал бұл мәселені жаңа басшылық қарастырды. Президент Джордж Буш сайланғаннан кейін, оның жаңа саяси тағайындалған өкілдері Чинук материалдарын қарады. 2002 жылы, өте ерекше жағдайларда, олар Чинукты және бұрынғы басшылықтың бекіткен тағы екі тайпаның мойындауын жойды. Вашингтон штатының 3-ші сайлау округінен шыққан Брайан Бейрд 2011 жылы тайпаны мойындау туралы заң қабылдауға тырысты, бірақ бұл әрекет сәтті болмады. 2017 жылдың соңындағы сот ісі бойынша шешім шығарған АҚШ округтік сотының судьясы Рональд Б. Лейтон, мойындауды тек Конгресс пен үкіметтің басқа да органдары ғана бере алатынын мәлімдеді, бірақ көбінесе тайпаның тарапын қолдады; Лейтон Ішкі істер департаментінің ұсынған сегіз талаптың жетісін қабылдамады, соның ішінде 2015 жылғы ереженің күшін жойған талапты да, бұл ереже тайпалардың тағы да мойындалуға үміттене алмауына кедергі келтіретін еді. Чинук үнді ұлтының кеңсесі Вашингтон штатының Бей-Центр қаласында орналасқан. Тайпа жыл сайынғы қысқы жиынды Вашингтон штатының Риджфилд қаласындағы үлкен үйінде өткізеді. Олар сондай-ақ Колумбия өзенінің солтүстік жағалауындағы Чинук Пойнт (Форт Колумбия) жерінде жыл сайынғы алғашқы лосось тойын өткізеді. 2019 жылы Чинук үнді ұлты 1851 жылғы Тэнси Пойнт келісіміне байланысты жердің он акрын сатып алды.
The Chinookan peoples have long had a community on the lower Columbia River. These lower Columbia Chinook tribes and bands re organized in the 20th century, setting up an elected form of government and reviving tribal culture. They first sought recognition as a federally recognized sovereign tribe in the late 20th century, as this would provide certain treaty promised benefits for education and welfare. The Department of Interior's Bureau of Indian Affairs rejected their application in 1997. In 2001, the U. S. Department of Interior recognized the Chinook Indian Nation, a confederation of the Cathlamet, Clatsop, Lower Chinook, Wahkiakum and Willapa Indians, as a tribe, according to its rules established in consultation with other recognized tribes. The tribe had documented continuity of their community over time on the lower Columbia. This recognition was announced during the last months of the administration of President Bill Clinton. Since the 1930s, individual Chinook people have had Allotments on the timber rich Quinault Reservation in Grays Harbor County, Washington. The Quinault appealed recognition of the Chinook in August 2001, and the matter was taken up by the new administration. After President George W. Bush was elected, his new political appointees reviewed the Chinook materials. In 2002, in a highly unusual action, they revoked the recognition of the Chinook and of two other tribes also approved by the previous administration. Efforts by Brian Baird, D Wash. from Washington's 3rd congressional district, to gain passage of legislation in 2011 to achieve recognition of the tribe were not successful. In his decision on a lawsuit filed in late 2017, U. S. District Court Judge Ronald B. Leighton ruled recognition could only be granted from Congress and other branches of government, but largely sided with the tribe; Leighton denied seven of eight claims by the Interior Department to dismiss the case, including a challenge to a 2015 rule that bars tribes from seeking recognition again. The Chinook Indian Nation's offices are in Bay Center, Washington. The tribe holds an Annual Winter Gathering at the plankhouse in Ridgefield, Washington. It also holds an Annual First Salmon Ceremony at Chinook Point (Fort Columbia) on the North Shore of the Columbia River. In 2019, the Chinook Indian Nation purchased ten acres of the 1851 Tansy Point treaty grounds.