Норвегиядағы темір жол желісі: Ярен сызығы

Кіріспе

Норвегиядағы темір жол желісі

Jæren Line (Jærbanen) – Норвегиядағы Жæрен аймағындағы Ставангер мен Эгерсунд арасындағы ұзақ темір жол желісі. Атауы қазір ресми түрде қолданылмайды және бұл бөлім Sørlandet желісінің ең батыс бөлігі болып саналады. Bane NOR компаниясына тиесілі, желі Ставангер стансасынан Санднес стансасына дейін қос рельсті, ал Санднестен Эгерсунд стансасына дейін бір рельсті. Желі электрлендірілген, орталықтандырылған қозғалыс басқару және GSM-R жүйесімен жабдықталған. Желіге Jæren Commuter Rail қалалық пойыздары және Sørlandet желісі бойынша қалааралық пойыздар қызмет көрсетеді, екеуін де Go Ahead Norge компаниясы басқарады. CargoNet желісі бойынша контейнерлік жүк пойыздарын жүргізеді, олар Ganddal жүк терминалында аяқталады. Желі 1878 жылдың 27 ақпанында 1067 мм ендікпен жеке тұрған желі ретінде ашылды. Темір жол 1904 жылы Флеккефьорд желісі ретінде Эгерсундтан Флеккефьордқа дейін ұзартылды. Jæren Line-ның жалғыз тармағы, Ганддалдан Олгардаға дейінгі Алгард желісі 1924 жылы ашылды. 1944 жылы Sørlandet желісі Флеккефьорд желісі бойынша Сираға дейін ұзартылды, ал Jæren желісі негізгі темір жол желісіне біріктірілді. Осы себепті, желі стандартты енге ауыстырылды.

Бағыт

Жæрен желісі – Сорланден желісінің Ставангер мен Эгерсунд арасындағы бөлігін құрайды. Желі ашылған кезде ұзын болды, бірақ 1950 жылдардан бері ұзындығы қысқарды. Темір жол Ставангер стансасынан Саннес стансасына дейінгі учаскеде екі жолмен, ал одан Эгерсунд стансасына дейін бір жолмен салынған. Желі электрлендірілген және орталықтандырылған қозғалыс басқару, автоматты тоқтату және GSM-R жүйелерімен жабдықталған. Темір жол желісі Норвегияның Ұлттық темір жол әкімшілігіне тиесілі және олардың күтімінде. Желінің нөлдік нүктесі Осло орталық стансасынан шақырым қашықтықта және теңіз деңгейінен (AMSL) биіктікте орналасқан Ставангер стансасында орналасқан. Бұрын стансадан оңтүстікке қарай ұзын туннель арқылы портқа дейін созылған тармақ бар еді. Ставангерден кейінгі алғашқы станса – Парадис стансасы (Ставангер стансасынан). Желі жабық Хиллеваг стансасынан және Мариеро индустриалдық аймағына бағытталған жабық тармақтан өтеді. Желі жабық Лингнес стансасынан, Sørbø Trelast және жабық Ваулен стансасынан өтеді. Содан кейін желі Яттовоген стансасына жетеді, ол стадион мен жаңадан қайта жаңартылған Яттен ауданына қызмет көрсетеді. Желі Гаусел стансасынан өтеді, ол қайта жаңартылған ауданға қызмет етуден басқа, Форус және Солаға қарайтын автобустар үшін маңызды транзиттік хаб болып табылады. Бұрын Саннес портына бағытталған тармақ та болған. Басты желідегі келесі стансалар – жабық Скьевеланд стансасы және Орстад стансасы, одан кейін жұмыс істеп тұрған Øксневадпортен стансасы. Одан оңтүстікке қарай Øксневад, Кварналанд және Блок Ватнеге тармақтар бар. Желі жабық Энджельсвог стансасынан өтіп, Клепп стансасына жетеді. Желі жабық Леланд стансасынан және жабық Тумарки стансасынан өтіп, Вархейяға бағытталған жабық тармақтан өтеді. Жабық Вардейя стансасынан өткеннен кейін желі Брайн стансасына жетеді. Огнада ландшафттың өзгеруі байқалады, ол жазықтан төбеліге айналады. Әсіресе Брайн мен Огна арасындағы желінің қисық радиусы үлкен, бірақ Огна мен Эгерсунд арасында қисықтық күрт өзгереді. Огнадан кейін желі Огнаэльвті кесіп өтеді және ұзын Сиревог туннелі арқылы Сиревог стансасына жетеді. Содан кейін желі екі туннельден өтіп, жабық Ватнамот стансасынан өтіп, Хелвик стансасына жетеді. Содан кейін тағы алты туннельден, ең ұзыны , және екі көпірден өтіп Эгерсунд стансасына жетеді.

The Jæren Line constitutes the section of the Sørlandet Line between Stavanger and Egersund. At the time of the line's opening, it was long, but has since the 1950s been long. The railway is double track on the section from Stavanger Station to Sandnes Station, and single track from there to Egersund Station. The line is electrified at and equipped with centralized traffic control, automatic train stop, and GSM R. The railway line is owned and maintained by the Norwegian National Rail Administration, a government agency. The zero marker for the line is located at Stavanger Station, which is from Oslo Central Station and located above mean sea level (AMSL). Previously there was a branch just south of the station which ran through a long tunnel before reaching the port. The first station after Stavanger is Paradis Station ( from Stavanger Station). The line runs past the closed Hillevåg Station and a closed spur to an industrial area at Mariero before reaching Mariero Station The line continues past the closed Lyngnes Station, a closed spur to Sørbø Trelast and the closed Vaulen Station. the line immediately afterwards reaches Jåttåvågen Station , which also serves the stadium and the newly redeveloped area of Jåtten. The line continues past Gausel Station , which in addition to serving a redeveloped area serves as a major transfer hub for buses towards Forus and Sola. which previously also included a branch to the port in Sandnes. The next station on the mainline are the closed Skjæveland Station and Orstad Station, followed by the operating Øksnevadporten Station South of there lays to spurs, to Øksnevad, Kvarnaland and Block Watne. The line continues past the closed Engjelsvåg Station before reaching Klepp Station The line continues past the closed Leland Station and the closed Tumarki Station before having a closed spur to Varheia. After passing the closed Vardheia Station, the line reaches Bryne Station
At Ogna there is a distinct change to the landscape, as it changes from a flat to a hilly. Particularly between Bryne and Ogna, the line have a large curve radius, but between Ogna and Egersund this changes to much tighter curvature. After Ogna the line crosses Ognaelv and runs through the long Sirevåg Tunnel before reaching Sirevåg Station The line then runs through two tunnels before passing the closed Vatnamot Station and reaching Hellvik Station The line continues through six tunnels, the longest being , before passing the closed Maurholen Station. It then passes through four more tunnels and two bridges before reaching Egersund Station .

Құрылыс

19 ғасырда Ярен жағалауындағы көліктерде көбінесе кемелер пайдаланылды. Кейбір қарапайым жолдар салынды, бірақ олар жылдам және тиімді көлік үшін жеткіліксіз болды. 19 ғасырдың ортасында жолдар жақсартылды, және жағалау бойында сүйреу қозғалтқышын іске қосу туралы идеялар пайда болды. 1866 жылы шериф кеңсесінде өткен кездесуде орман шаруашылығын басқарушы Андреас Танберг Глёссен Ставангер мен Эгерсундты байланыстыратын темір жол салу туралы алғашқы идеяны ұсынды. Глёссен Нидерландыда болып, пойыз жұмысын бақылаған. Сол жылы Hå, Klepp және Time муниципалитеттерінің өкілдерімен кездесу өтті. Кездесуде темір жол салу қажет деген шешім қабылданды, ал дайындық жұмыстарына жауапкершілік округ әкімі Вильгельм Людвиг Герман фон Мунте аф Моргенштернеге берілді. Ол аудан бойынша көлік көлемін есептеуден бастады. Бұл жылына 215 000 NOK кіріс және 153 000 NOK шығын болжады. Бастапқыда жоба Яреннің ауылдарын біріктіруді көздеген. Бірақ жоспарлау кезінде ұлттық билік Рогалендті Шығыс Норвегиямен байланыстыратын трансұлттық темір жолдың бөлігі болатынын мәлімдеді. Бұл темір жолдың тік профильде салынғанын және азырақ елді мекендер арқылы өткенін анықтады. Ұсыныс Ішкі істер министрлігіне жіберілді, ол жолды қолдады және 6 мамырда Парламентке ұсынды. Парламент 1874 жылғы 3 маусымда жол салу туралы заң қабылдады. "Көк сызық" ұсынысы жағалау бойымен өтуді көздеді, бірақ Саннес қаласында екі станция қажет болар еді. "Қызыл сызық" ұсынысы қала орталығын екіге бөліп, ортасынан өтетін. Алайда, ол бір ғана станцияны ұсынды және муниципалдық кеңес бастапқыда "Көк сызыққа" қолдау көрсеткеніне қарамастан, соңғысы таңдалды. Құрылыс 1874 жылғы қазан айында Форс пен Гаусел арасындағы бөлімде басталды. Рейльдер Norestraen портына жеткізілді, ол кемелерді қабылдауға жеткілікті тереңдіктегі ең оңтүстік док болды. Желі 1878 жылғы 27 ақпанда ашылды. Желіні Вестфолд желісі арқылы Скиенге дейін, содан кейін оңтүстік жағалау бойымен Егерсундтағы Ярен желісімен қосу ұсынылды. Алайда Норвегия 1882-1885 жылдардағы экономикалық дағдарысқа ұшырады, бұл темір жол құрылысын барынша шектеді. Сонымен қатар, Агдер аймағы арқылы қай бағытты таңдау керектігі туралы дау туды: халық тығыз қоныстанған жағалау бойымен, әлде сирек қоныстанған ішкі аймақтар арқылы. Бұл мәселе жобаны тоқтатты және 1908 жылға дейін ішкі бағытқа қатысты шешім қабылданбады. 1894 жылы Теміржол комитеті парламентке үш жаңа бағытқа басымдық беруді ұсынды: Берген желісі, Раума желісі және Гёвик желісі. Алайда, бұл Агдер өкілдерінің наразылығын тудырды және Sørlandet желісінің бір бөлігі салынбаса, Берген желісін салуға көпшілік қолдау таба алмайтыны анық болды. Jørgen Løvland Egersund-тан Flekkefjord-қа дейін Sørlandet желісінің бірінші бөлігі ретінде Flekkefjord желісін, сондай-ақ Treungen желісін салу туралы компромисс ұсынды. Флеккефьорд желісі 1904 жылғы 31 қазанда ашылды. Сол жылы Форс және Гаусел станциялары ашылды. Министрлік Алгард желісін Sørlandet желісінің бөлігі ретінде қайта қарастырғысы келді және Алгард желісін Jæren желісі қолданатын тар жолдың орнына Sørlandet желісі үшін қолданылатын стандартты кеңдікте салуды ұсынды. Алайда, Sørlandet желісі Рогаландқа дейін ұзартылмағанша стандартты кеңдікте жолдың қажеті болмайды, сондықтан желі тар жолмен салынуы жоспарланған, бірақ қалған барлық құрылымдар стандартты кеңдікке дайындалды. Бұл желіде алғашқы пойыз 1924 жылғы 20 желтоқсанда Ставангерден жүрді, ал Алгард желісі Норвегиядағы мемлекеттік меншіктегі соңғы тар жолмен ашылған темір жол болды. 1930 жылы ғана Саннес теміржол станциясынан портына дейінгі тармақ салынды. Жаңарту екі күнге созылды, осы кезеңде желі жабылды. 1944 жылғы 29 сәуірде Сирадан Ставангерге дейін сынақ пойызы жүрді. Жаңарту 1 мамырда ресми түрде ашылды, содан кейін Jæren желісі Ослоға қосылды және Sørlandet желісінің бөлігі деп есептелді. Jæren желісі салынған кезде Эгерсунд станциясы қала орталығында орналасқан. Sørlandet желісі ашылғаннан кейін қаланың солтүстігінде жаңа станция салынды. Ескі станция тұйыққа тірелгеніне қарамастан, Эгерсундқа аяқталған пойыздармен қызмет көрсеткендіктен пайдаланылуда болды. Алайда, бұл жолдың бөлігі 1948 жылға дейін стандартты кеңдікке ауыстырылмады. Жолаушылар тасымалы 1952 жылғы 25 қыркүйектен бастап тоқтатылды, бірақ 1986 жылға дейін бұл тармақ порттық желі ретінде пайдаланылды. Бұл өзгерістерден кейін, соның ішінде Эгерсунд станциясын көшіруден кейін, Ярен желісінің ұзындығы 1,5 шақырымға дейін қысқарды. 1956 жылы Varden және Vardheia станциялары салынды. 1956 жылғы 3 маусымда Jæren желісі электрленді. Электрлендірілгеннен кейін NSB үш апталық қызметті 66 кластың көп бірліктерімен ұсынды, олардың қуаты жеткілікті болды, бірақ қызмет сұранысқа сай келмеді және 1958 жылы тоқтатылды. Қалған алыс қашықтықтағы пойыздар El 11 локомотивтерімен жүрді. 1960 жылдардан бастап олар El 13 локомотивтерімен толықтырылды. Электрлендіру жергілікті пойыздар үшін электрлік көп бірліктерді де енгізді. Бастапқыда бұл 65 класты және бес 67 класты құрады. 1960 жылы 67 класты бірліктер 68 класты бірліктермен ауыстырылды. Ofoten желісінен кейін Jæren желісі Норвегияда орталықтандырылған қозғалыс басқаруын алған алғашқы желі болды, ол 1964 жылғы 20 наурызда қолданысқа енгізілді. Саннес-тен Эгерсундқа дейінгі бөлім 1964 жылғы 7 шілдеде осы жүйеге ие болды. Автоматты пойыз тоқтату жүйесі 1986 жылғы 30 желтоқсанда El 18 локомотивтерімен бірге енгізілді. 1991 жылы Egersund пен Stavanger арасындағы пойыздарда төрт 69 класты бірліктер енгізілді, ал 1994 жылы шығыс Норвегиядан екі жаңартылған 69 класты бірліктер Kristiansand пен Stavanger арасында қызметке қойылды. Scanet пойыз радио жүйесі 1993 және 1996 жылдар арасында орнатылды.

During the 19th century, transport along the Jæren coast was dominated by ship. Some simple roads had been built, but these were insufficient for quick and efficient transport. In the mid 19th century, the roads were improved, and ideas were launched to start a traction engine service along the coast. At an 1866 meeting at the sheriff's office in, Forest Manager Andreas Tanberg Gløersen launched the first idea of building a railway to connect Stavanger and Egersund. Gløersen had been to the Netherlands where he had taken and observed train operations. Later the same year, a meeting was held with representatives from the municipalities of Hå, Klepp and Time. The meeting concluded that a railway should be built, and the responsibility for the preparatory work was given to County Governor Vilhelm Ludvig Herman von Munthe af Morgenstierne. He started by conducting traffic counting throughout the district. This resulted in an estimate for a revenue of NOK 215,000 and a cost of NOK 153,000 per year. Originally the proposal was to connect the various villages in Jæren together. But during planning, national authorities stated that the line would be part of a trans national railway that would connect Rogaland to Eastern Norway. This resulted in the railway being planned with a straighter profile and running via fewer communities. The proposal was sent to the Ministry of the Interior, who recommended the line and presented it to Parliament on 6 May 1874. Parliament passed legislation to build the line on 3 June 1874. The "Blue Line" proposal ran along the waterfront, but would require two different stations in Sandnes. The "Red Line" proposal ran midway through the town center, splitting it in two. However, it gave only a single station, and was eventually chosen, after the municipal council initially had supported the Blue Line. Construction started in October 1874 on the section between Forus and Gausel. Tracks were shipped to Norestraen, which was the southernmost docks which were sufficiently deep to allow the ships. The line opened on 27 February 1878, The line was proposed to be built via the Vestfold Line to Skien and onwards along the south coast before connecting with the Jæren Line at Egersund. However, Norway was hit by the Depression of 1882–85, which reduced railway construction to a minimum. In addition, controversy arose over which route should be chosen through Agder: along the populated coast or through the sparsely populated interior. This issue kept the line at bay, and not until 1908 was a decision made in favor of the interior route. In 1894, the Railway Committee recommended parliament to prioritize three new lines, the Bergen Line, the Rauma Line and the Gjøvik Line. However, this met protests from representatives from Agder, and it became clear that there would not be a majority to build the Bergen Line unless part of the Sørlandet Line was built. Jørgen Løvland proposed a compromise in which the Flekkefjord Line be built from Egersund to Flekkefjord, as the first part of the Sørlandet Line, as well as the Treungen Line. The Flekkefjord Line opened on 31 October 1904. The same year, stations were opened at Forus and Gausel. Instead, the ministry wanted to again consider the Ålgård Line as part of the Sørlandet Line, and proposed that the Ålgård Line be built with standard gauge—which would be used for the Sørlandet Line—instead of the narrow gauge used by the Jæren Line. However, there would be no need for standard gauge until the Sørlandet Line was extended to Rogaland, so the line was planned to be built with narrow gauge track, but all other installations would be prepared for standard gauge. The first train to operate on the line went from Stavanger on 20 December 1924, and the Ålgård Line became the last state owned railway in Norway to be opened with narrow gauge. Not until 1930 was a branch built from the railway station in Sandnes to the port. The conversion itself took only two days, during which the line was closed. On 29 April 1944, a test train was run from Sira to Stavanger. The upgrade was officially opened on 1 May, after which the Jæren Line was connected to Oslo, and considered part of the Sørlandet Line. When the Jæren Line was built, the station in Egersund was located in the city center. With the opening of the Sørlandet Line, a new station was built north of the city center. The old station remained in use, despite being located on a dead end track, as it was served by trains terminating in Egersund. However, this section of line was not converted to standard gauge until 1948. Passenger traffic was terminated from 25 September 1952, although the spur remained in use as a port line until 1986. After these changes, including the move of the station in Egersund, the Jæren Line was reduced to a length of New stations were established at Varden and Vardheia in 1956, On 3 June 1956, the Jæren Line received electric traction. With electrification, NSB introduced three weekly services with the Class 66 multiple units, which were capable of , but the service did not generate sufficient patronage and was terminated in 1958. The remaining long haul trains were hauled using El 11 locomotives. They were from the 1960s supplemented with El 13 locomotives. The electrification also saw the introduction of electric multiple units for local trains. Originally this consisted of Class 65 and five Class 67. In 1960, the Class 67 units were swapped with Class 68 units. After the Ofoten Line, the Jæren Line was the first line in Norway to receive centralized traffic control, which was taken into use on 20 March 1964. The section from Sandnes to Egersund followed suit on 7 July. Automatic train stop was introduced on 30 December 1986. with the introduction of El 18. In 1991, four Class 69 units were introduced on trains between Egersund and Stavanger, and in 1994, two renovated Class 69 units were moved from Eastern Norway and put into service between Kristiansand and Stavanger. The Scanet train radio system was installed between 1993 and 1996.

Жолға жақын рельс және қос рельсті

Жолды жалға алу үшін теміржол жүйесі 1992 жылдың 1 қаңтарынан бастап NSB, Рогаланд округінің әкімдігі және желі бойындағы алты муниципалитет арасындағы келісімнен кейін енгізілді. NSB жаңа 69-шы класс көпбұрыштарды енгізді, ал округ әкімдігі тиісті автобус қызметтерімен тарифтік үйлестіруді енгізді. Қызмет көлемінің артуы күніне әр бағытта 15 рейспен қамтамасыз етілді, ал Ставангерден Эгерсундқа дейінгі сапар уақыты 80 минуттан 55 минутқа дейін қысқартылды. Сонымен қатар, NSB Ставангер мен Санднес арасында жарты сағат сайын қозғалатын пойыз қатынасын енгізді. Станциялар жаңартылды, оның ішінде жаңа сарайлар салынды. Санднес қаласының орталығында Sandnes Sentrum деген жаңа станция ашылды. Сонымен қатар, аз пайдаланушысы бар Hognestad және Lyngnes станциялары жабылды. 1993 жылы NSB Jæren желісіндегі жаңа сарайлардың арасында болғандары үшін Statens Byggeskikkpris сыйлығын жеңіп алды. 1997 жылы NSB Jæren желісіндегі ескі пойыздарды алмастыру үшін 36 жаңа электрлік көпбұрыштарды тапсырыс ететінін хабарлады. 72-ші класс жаңа пойыздар 2002 жылдың 8 тамызында, жоспардан бірнеше жыл кешігіп пайдалануға берілді. 2004 жылдың сәуірінде теміржол басқармасы Норвегия Премьер-лигасының "Viking FK" клубының жаңа үй стадионы "Viking Stadion"-ға жақын орналасқан Jåttå станциясын ашты. 2007 жылдың 2 қаңтарында Scanet пойыз радио жүйесі GSM-R жүйесімен ауыстырылды. Жобаның басты мақсаты – өткізу қабілетін арттыру және транзиттік дамыған аймақтарда станциялар салу болды. Ставангер мен Санднес арасындағы сапар уақыты тек төрт минутқа қысқартылды. Құрылыс жаңа жол салудың орнына, бар жолдың жанына тағы бір жол салу арқылы жүргізілді. Жаңартуларға төмен шу деңгейлі және дәстүрлі жоғары шу деңгейлі кедергілерді орнату кірді. Жаңартулар болашақта трамвай пойызының осы бағыт бойынша жүруіне мүмкіндік беру үшін жасалды. Барлық аралық станциялар кейіннен жеңіл теміржол қызметін де қамтамасыз ету үшін бейімделуге болатындай етіп салынды. Бұл бағыт Жеңіл теміржол желісіне Лура, Гаусел, Хинна және Ставангерден кіру және шығу үшін құрылды. Jåttåvågen станциясынан басқа, бірнеше көпірлер салынды. Бұл аймақ Ставангердің даму аймағы болып табылады, станция Viking Stadion, Jåttå орта мектебі және бірнеше ірі жұмыс орындарының жанында орналасқан. Jåttåvågen станциясы 2008 жылдың 6 қаңтарында ашылды. Jåttåvågen-нен Lurahammaren-ге дейінгі бөліктің құрылысы 2007 жылдың наурызында, ал Lurahammaren-нен Санднеске дейінгі бөліктің құрылысы 2007 жылдың қыркүйегінде басталды. Соңғысы желідегі ең тар бөлігі болып табылады және бірнеше жаңа көпірлер салуды қажет етті. Lurahammaren туннелі екі рельстік жолға кеңейтілді, Langgaten–Strandgaten қиылысына жаңа көпір салынды, Лурадағы 44-ші облыстық жолға жаңа көпір салынды, Санднес станциясындағы техникалық жабдықтар жаңартылды және Санднес портына баратын жолдар алынып тасталды. Ставангер мен Хинна арасындағы бөліктің құрылысы 2008 жылдың сәуірінде басталды. Kvaleberg пен Ставангер станциясы арасында екі рельстік жол болғандықтан, жаңа жол тек оңтүстік бөлігіне орнатылды. Алайда, қолданыстағы бөлік техникалық жаңартуларға жатады және оңтүстік бөліктің қалалық аймағына қызмет ету үшін Paradis станциясы салынды. Жаңа желі 2009 жылдың 16 қарашасында ашылды, ал 14 желтоқсаннан бастап Ставангер мен Санднес арасында 15 минуттық интервал енгізілді. Осыған байланысты, терминалдағы сигнализациялық жүйе қолмен басқарылады және толық қуатпен пайдалануға болмайды.

The commuter rail system was introduced from 1 January 1992, after an agreement between NSB, Rogaland County Municipality and the six municipalities along the line. NSB introduced new Class 69 multiple units, while the county municipality introduced a fare coordination with the corresponding bus services. The increase in service involved 15 departures per direction per day, and the travel time from Stavanger to Egersund was reduced from 80 to 55 minutes. In addition, NSB introduced a half hour headway between Stavanger and Sandnes. The stations were upgraded, including new sheds. A new station, Sandnes Sentrum, was opened in the city center of Sandnes. At the same time, the stations with the least patronage, Hognestad and Lyngnes, were closed. In 1993, NSB won Statens Byggeskikkpris, among other things for the new sheds on the Jæren Line. In 1997, NSB announced that they would order 36 new electric multiple units, which would among other things replace the aging trains on the Jæren Line. The new Class 72 trains were put into service on 8 August 2002, several years after schedule. In April 2004, the rail administration opened Jåttå Station, which was located close to Viking Stadion, the new home ground of the Norwegian Premier League side Viking FK. On 2 January 2007, the Scanet train radio system was replaced with GSM R. The primary goal of the project was to increase capacity and build stations in areas with transit oriented development. Travel time between Stavanger and Sandnes was only reduced with four minutes. Construction was done by adding another tack adjacent to the existing one, rather than building a new right of way. The upgrades included the construction of of low noise barriers and of conventional high noise barriers. The upgrades were made in such a way that a future tram train can run on the route. All intermediate stations were built in such a way that they later could be adapted to also serve the light rail service. The route is built to allow the light rail service to enter and leave the Jæren Line at Lura, Gausel, Hinna and Stavager. In addition to Jåttåvågen Station, a number of bridges were built. The area is a growth area for Stavanger, with the station being located next to Viking Stadion, Jåttå Upper Secondary School and several large workplaces. Jåttåvågen Station opened on 6 January 2008. Construction of the section from Jåttåvågen to Lurahammaren started in March 2007, while the section from Lurahammaren to Sandnes started in September 2007. The latter is the narrowest part of the line and required the construction of several new bridges. Lurahammaren Tunnel was widened to allow double track, a new bridge was built over the intersection og Langgaten–Strandgaten, a new bridge was built over County Road 44 at Lura, the technical facilities at Sandnes Station were upgraded, and the tracks to the port in Sandnes were removed. Construction on the section between Stavanger and Hinna started in April 2008. As there was already a double track between Kvaleberg and Stavanger Station, only the southern part of the route received new track. However, the existing part was subject to technical upgrades and a new station was built at Paradis to serve the southern part the downtown area. The new line was opened on 16 November 2009 and from 14 December, the 15 minute headway was introduced between Stavanger and Sandnes. Because of this, the signaling system at the terminal is operated manually and therefore cannot be used with full capacity.

Қызмет

Жæрен қалалық темір жолы – бұл Go Ahead Norge компаниясы Ставангер мен Эгерсунд арасында жүзеге асыратын жергілікті қызметтер. Ставангер мен Санднес арасындағы қызметтер әр 15 минут сайын белгіленген кесте бойынша іске қосылады. Санднеске дейінгі пойыздардың жартысы Нæрбøге дейін жалғасады, бұл 30 минуттық интервалды қамтамасыз етеді. Сағатына бір пойыз Эгерсундқа дейін жүреді. Демалыс күндері мен кешкі уақытта қызмет көлемі азаяды. Ставангерден Санднеске дейін жол жүру уақыты 19 минут, Ставангерден Нæрбøге дейін 37 минут, ал Ставангерден Эгерсундқа дейін 1 сағат 7 минутты құрайды. Операциялық шығындар Норвегияның Көлік және байланыс министрлігінен келетін субсидиялар есебінен жабылады. Go Ahead қызметінде NSB 72 кластың төрт вагонды электрлік пойыз топтары қолданылады. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, қызмет апта сайын 74 000 жолаушыны тасымалдайды. Go Ahead сонымен қатар Кристиансандқа күн сайын сегіз қалааралық рейсті жүзеге асырады. Осы рейстердің бесеуі Ослоға дейін жалғасады. Ставангерден Кристиансандқа дейін жол жүру уақыты 3 сағат, ал Ослоға дейін – жеті жарым сағатқа созылады. Ослоға бағытталған рейстердің бірі түнгі пойыз болып табылады. Жæрен желісіндегі қалааралық пойыздар тек Эгерсунд, Брайне, Санднес Сентрум және Ставангерде тоқтайды, Ставангерден Эгерсундқа дейінгі жол сағаттан сәл кем уақыт алады. CargoNet Ослодан күн сайын бес контейнерлік жүк пойызын және Драмменнен Гандал жүк терминалына бір контейнерлік пойызды іске қосады.

Болашақ

Қазіргі кездегі жолаушылар теміржолы желісінің барлық бағыттары бойынша жиілікті екі есе немесе үш есе арттыру жоспарланған. Дегенмен, Саннес оңтүстігінде жиілікті ұлғайту үшін екі рельстік жол қажет. Егер жиілік екі еселенсе, Nærbø-ге қазіргі қызмет соңғы станциясына дейін екі рельстік жол салынуы керек. Бұл пойыз маршруттары Вархаугқа немесе Вигрестадқа дейін ұзартылуы мүмкін. Егер жиілік үш есеге арттырылса, Egersund-қа дейінгі барлық учаскеде екі рельстік жол қажет болады. Jæren Line желісінің кейбір бөліктері жоғары жылдамдықты қамтамасыз етуге жеткілікті, бірақ бірнеше қысқа учаскелерді қайта жаңарту қажет, әсіресе Эгерсунд пен Огна арасында, сондай-ақ Брайнеден Гандалға дейін. Атап айтқанда, Огнадан Эгерсундқа дейінгі учаске екі рельстік жолға айналдырылса, жаңа бағытпен салынуы мүмкін. Жоғары жылдамдықтың әсері қалааралық пойыздар үшін ең маңызды, себебі жолаушылар пойыздары жиі тоқтап, жоғары жылдамдықта аз уақыт өткізеді. Ålgård желісінің жылдық жолаушылар ағыны 600 000 адамды құрайды. Vagle, Figgjo, Kongeparken және Ålgård станциялары салынуы жоспарланған. Қазіргі уақытта Саннес станциясында аяқталатын пойыз маршруттарын Sørlandet желісіне қосымша инфрақұрылымдық инвестицияларсыз Ålgård-қа дейін жалғастыру мүмкін. Алайда, Ålgård желісіне жаңа жолдар, электр жүйесі және сигнализацияны қамтитын толық жаңарту қажет. Ålgård сонымен қатар Е39 Еуропалық тас жолы үшін тұрақ және аялдама орны ретінде де тиімді. Солаға бағытталған тармақ, пойыздардың Сола және Ставангер әуежайына қатынай алуына мүмкіндік береді. Бұл тармақ Gausel-ден оңтүстікке қарай Sørlandet желісінен бөлінеді және тармақтан пойыздар солтүстік және оңтүстік бағыттарында жүруге мүмкіндік береді. Ұсынылған станциялар: әуежай, Solakrossen, Forus West, Statoil бас кеңсесі және мүмкін Квадрат сауда орталығы. Бұл әуежайдан қала орталығына дейін 17 минут, ал әуежайдан Саннеске дейін 10 минут сапар уақытын қамтамасыз етеді. Алайда, бұл маршрут жеңіл рельстік жүйе аясында да қарастырылған. Жылдық жолаушылар ағыны 2,5 миллион адамды құрауы күтілуде. Рогаланд округінің әкімдігі Үлкен Ставангер үшін жеңіл рельстік жүйені салуды жоспарлап отыр. Бастапқы жоспарлар бойынша Y тәрізді қызмет 2018 жылға дейін іске қосылуы мүмкін, сондай-ақ одан әрі кеңейту мүмкіндігі де қарастырылған. 2010 жылғы жоспар бойынша, Ставангерден Саннеске дейінгі желі және әуежайға бағытталған тармақ салынуы тиіс. Саннес-тен Ставангерге дейінгі сапар уақыты 29 минутты құрайды, бұл жолаушылар теміржолына қосымша болып табылады. Жеңіл рельстік жүйе Jæren Line желісімен Stavanger, Paradis, Jåttåvågen, Gausel және Sandnes Sentrum станцияларында тоғысады. Жеңіл рельстік жүйенің бірнеше жаңа тармақтары кейінірек салу үшін ұсынылған. 2019 жылдың 15 желтоқсанында желідегі қызмет Vy компаниясынан Go Ahead Norge компаниясына ауысады.

Plans have been made which call for either doubling or tripling the frequency on all the services on the existing commuter rail network. However, increased frequency south of Sandnes will require double track. Should the frequency be doubled, double track would have to be built to where the current service to Nærbø terminates. Plans call for these trains to possibly be extended to either Varhaug or Vigrestad. Should the frequency be tripled, double track would be needed all the way to Egersund. Parts of the Jæren Line is straight enough to permit speeds between However, several shorter parts need to be rebuilt to allow this, particularly between Egersund and Ogna, and from Bryne to Ganddal. In particular, the section from Ogna to Egersund would probably have to follow an all new route, should it be rebuilt to double track. The effect of higher maximum speeds is greatest for intercity trains, as the commuter trains have so frequent stops they spend little time at maximum speed. The annual traffic potential for the Ålgård Line is 600,000 passengers. Plans call for stations at Vagle, Figgjo, Kongeparken and Ålgård. It is possible to continue the trains that currently terminate at Sandnes to Ålgård without new infrastructure investments to the Sørlandet Line. However, the Ålgård Line would need a full upgrade, including new tracks, electric system and signaling. Ålgård is also a good location for a park and ride for European Road E39. A branch to Sola has been considered to allow the trains to operate to Sola and Stavanger Airport, Sola. The line would branch from the Sørlandet Line south of Gausel, and be built so trains from the branch could run both northwards and southwards. Proposed stations include the airport, Solakrossen, Forus West, Statoil's head office and possibly the shopping center Kvadrat. This would give a travel time of 17 minutes from the airport to the city center, and 10 minutes from the airport to Sandnes. This route has, however, also been proposed as part of the light rail system. It is estimated to generate 2.5 million passengers annually. Rogaland County Municipality is planning a light rail for Greater Stavanger. The initial plans call for a Y shaped service which could be operational by 2018, with possibilities for further expansion. As of 2010, the plans call for a line from Stavanger to Sandnes, and a branch to the airport. The travel time from Sandnes to Stavanger would be 29 minutes, and is therefore a supplement to the commuter rail. The light rail would have interchange with the Jæren Line at Stavanger, Paradis, Jåttåvågen, Gausel and Sandnes Sentrum. Several new branches of the light rail have been proposed for later construction. On 15 December 2019 operation of the line will pass from Vy to Go Ahead Norge.