Астрономиядағы фондық жарық – түн аспанының бос бөлігінен келетін жарық. Атмосферадағы шағылысу, қала жарығы салдарынан пайда болады. Телескоптарға әсер етеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Астрономияда фон әдетте түнгі аспанның көріне бос бөлігінен келетін жарықты білдіреді. Тіпті аспанның белгілі бір бөлігінде көзге көрінетін астрономиялық объектілер болмаса да, атмосферадан жарық таралуына (жақын жердегі көздерден келетін жарықтың және қалалар сияқты адам жасаған Жер көздерінің таралуына) байланысты әрқашан белгілі бір төмен жарық болады. Көрінетін спектрде жарық деңгейі квадраттық доға секундына шамамен 22-ші шамаға тең: өте төмен деңгей, бірақ қазіргі телескоптардың мүмкіндіктерінде. Хаббл ғарыш телескопы бұл мәселеден зардап шекпейді. Инфрақызыл астрономияда мәселе әлдеқайда күрделі болуы мүмкін: ұзын толқын ұзындығына байланысты, аспанның өзі де, телескоп та жарық көзіне айналады. Бұл мәселені шешу үшін инфрақызыл телескоптар көбінесе «сопылау» (астрономия) деп аталатын әдіс қолданады, онда айна қысқа мерзімде қызығушылық тудыратын объект пен жақын жердегі бос аспан арасында ауысады. Екі суреттен айырмашылықты шығарып тастау арқылы, көзден келетін жарық қана қалдырылады деп үміттенеді. Түнгі аспанның жарықтығына әсер ететін бірнеше фактор бар. Олардың кейбіреулері құралдық, немесе атмосфераның болуынан (мысалы, ауэ шамы) туындайды, әсіресе жерде орналасқан құралдар үшін. Егер құралдық және атмосфералық компоненттердің әсерін азайтуға қол жеткізсе де (мысалы, ғарыш аппаратын пайдалану арқылы), аспан фонына әсер ететін бірнеше астрофизикалық компоненттер бар: бұл әлсіз астероидтар, Галактика жұлдыздары және алыс галактикалар сияқты нүктелік көздердің жиынтығы, сондай-ақ Күн жүйесіндегі, Галактикадағы және галактикааралық кеңістіктегі шаң сияқты тараған көздер болуы мүмкін. Нақты компоненттің маңыздылығы негізінен өлшеу толқын ұзындығына байланысты. Аспан фонының астрофизикалық компоненттерінен туындаған өлшеулердің белгісіздігі (немесе шуы) «шатасу шуы» деп аталады. Астрономиялық CCD технологиясында фон әдетте жүйедегі жалпы оптикалық «шу» деп қарастырылады, яғни жарық көздері болмаған жағдайда CCD сенсорына түсетін жарық. Бұл фон CCD-дегі электрондық шудан, телескоптың жанындағы жеткілікті түрде жасырылмаған жарықтан және т.б. туындауы мүмкін. Аспанның бос бөлігіне жасалған экспозиция да «фон» деп аталады және ол жүйелік фон деңгейі мен аспан деңгейінің қосындысы болып табылады. Фондық кадр көбінесе CCD-мен астрономиялық байқаудың алғашқы экспозициясы болып табылады: кадр нақты байқау нәтижесінен алынып тасталады, нәтижесінде теория бойынша тек байқалып отырған астрономиялық объектіден келетін жарық қана қалдырылады.
In astronomy, background commonly refers to the incoming light from an apparently empty part of the night sky. Even if no visible astronomical objects are present in given part of the sky, there always is some low luminosity present, due mostly to light diffusion from the atmosphere (diffusion of both incoming light from nearby sources, and of man made Earth sources like cities). In the visible band, luminosity level is around the 22nd magnitude per square arcsecond: a very low level, but anyway well within the limits of the current generation of telescopes. The Hubble Space Telescope does not suffer from this problem. In infrared astronomy, the problem can be much worse: due to the longer wavelengths involved, the sky and the telescope themselves are a source of light. To work around this problem, infrared telescopes often use a technique called chopping (astronomy), where a mirror rapidly oscillates between the object of interest and the nearby, empty sky. The two images can be subtracted, leaving hopefully only the incoming light from the source. There are several sources which contribute to the brightness of the (night) sky. Some of these are instrumental, or due to the presence of the atmosphere (like the airglow), in the case of ground based instruments. Even if we able to minimize the effect of instrumental and atmospherical components (e. g. using a spacecraft), there are still several astrophysical components contributing to the sky background: these could be sets of point sources like faint asteroids, Galactic stars and far away galaxies, as well as diffuse sources like dust in the Solar System, in the Milky Way, and in the intergalactic space. The actual importance of a specific component depends mostly of the wavelength of the measurement. The uncertainty (or noise) of the measurements caused by the astrophysical components of the sky background is called confusion noise. In astronomical CCD technology, background is usually referred to the overall optical "noise" of the system, that is, the incoming light on the CCD sensor in absence of light sources. This background can originate from electronic noise in the CCD, from not well masked lights nearby the telescope, and so on. An exposure on an empty patch of the sky is also called a background, and is the sum of the system background level plus the sky's one. A background frame is often the first exposure in an astronomical observation with a CCD: the frame will then be subtracted from the actual observation result, leaving in theory only the incoming light from the astronomical object being observed.