Кіріспе

Египеттің 6-шы династиясының перғауыны Тети, сирек Отос деп, ал кейде ескі дереккөздерде Тата, Атат немесе Атат деп аталған. Ол Саққарада жерленген. Оның билік мерзімінің нақты ұзақтығы Турин патшалар тізімінде жойылған, бірақ шамамен 12 жылға жуық болған деп саналады.

Билік ету және мүмкін өлтіру

Тетидің Хорус аты Sehoteptaoui, "Екі Елді татуластырушы", оның билік басындағы әскери татуластыру операцияларын жүргізген болуы мүмкін екенін көрсетеді. Тети билігі тұсында жоғары лауазымды шенеуніктер фараонның беделіне тең келетін ескерткіштер салуға кірісті. Оның уәзірі Мерерука Саққарада 33 әсем өрнектелген бөлмеден тұратын мастаба қабірін салған, бұл египеттік дворянның ең ірі қабірі болып табылады. Бұл Египет байлығының орталық биліктен шенеуніктерге ауысуын көрсетеді, бұл баяу процесс Ескі Патшалықтың аяқталуына әкелді. Египеттік дін қызметкері және жылнамашы Манетон Тетиді сарай күзшілері гаремде ұйымдастырған қастандық салдарынан өлтіргенін айтады, ал одан кейін қысқа ғана уақытқа Усеркаре атты тақ талап етуші билік құрған көрінеді. Тети Саққарадағы патшалық бейіт қауымына жерленді. Оның пирамида кешені оның билігі кезіндегі шенеуніктердің мастабаларымен байланысты. Тетидің тіркелген ең соңғы күні – Хатнуб граффитосы №1 бойынша, 6-шы санаудан кейінгі жылы, жаз айының 3-ші айында белгісіз күні (егер санау екі жылдық болса, 12 жыл). Бұл ақпарат Пепи II билігі тұсындағы Оңтүстік Саққара тас жылнамасы құжатымен расталды, ол оның шамамен 12 жыл билік құрғанын көрсетеді.

Тети қабірінің үшінші "қосалқы" пирамидасы

Тетидің анасы патшайым Сешешет болды, ол ұлының таққа отыруына және патша отбасының екі соғысып жатқан топтарының арасын келтіруге зор үлес қосты. Сешешет б.з.д. 2323-2291 жылдар аралығында өмір сүрген. Мысырдың бас археологы, Ежелгі жәдігерлердің Жоғарғы кеңесінің бас хатшысы Захи Хавасс 2008 жылдың 11 қарашасында Саққарадағы 4300 жылдық биік пирамидада оның жерленгенін хабарлады. Бұл Мысырдағы қазірге дейін табылған 118-ші пирамида. Оның 2 метрлік қаптамасының ең үлкен бөлігі 5 метрлік құрылыммен салынған. Бастапқыда оның биіктігі 14 метрге жетіп, қабырғалары 22 метрге дейін созылған. Бұрын 5 қабаттан тұрған бұл құрылыстың астында құм, кішкентай киіз үй және кейінгі кезеңдерден қалған саз кірпіштен жасалған қабырғалар жатыр. Тетидің қабіріне жақын орналасқан үшінші "қосалқы" пирамиданың биіктігі бастапқыда 46 фут (14 м) болса, қабырғалары 51 градус бұрышпен тік тұрғандықтан, негізі 72 фут (22 м) шаршы болатын. Саққара сатылы пирамидасының жанына жерленген оның негізі жер астында 65 фут тереңдікте жатыр және ол салынған кезде 50 фут биіктікте болған деп есептеледі. Бұрын зерттеушілерге белгісіз болған ол Тетидің әйелі еді.