Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Қызыл түйін (Calidris canutus) – Канаданың, Еуропаның және Ресейдің ең солтүстік бөліктеріндегі тундра және Арктикалық Кордильерада көбейетін орташа өлшемді жағалау құсы. Бұл – Calidris құмқұмыршаларының ірі өкілі, тек үлкен түйінден кейін ғана екінші орында тұрады. Тағы бір болжам бойынша, атаудың шығу тегі дыбырлық, құстың хриптеген дауысына байланысты. Олар бүкіл денесімен жұтатын және бұлшық еттерімен ұнтақтайтын жұмсақ денелілер мен ұсақ шабақтармен қоректенеді. Құмның астында жатқан жұмсақ денелілерді су қысымының өзгеруін сезу арқылы таба алады, мұндайда олар мұрындықтарындағы Herbst денешіктерін пайдаланады. Қызыл түйіндер көктемде оңтүстіктен солтүстікке қарай 9300 мильдей ұшып, күзде кері бағытта осы сапарды қайталайды. АҚШ-тағы басқа тоқтау орындарына Массачусетс, Вирджиния, Оңтүстік Каролина және Джорджия штаттарының жағалау аралдары жатады. Аз қалған қызыл түйіндер құрлықта қыстайды. Бұл бағыттағы тоқтау орындары Миссисипи өзенінің су жинау алабында, АҚШ-тың солтүстігіндегі тұзды көлдерде және Канаданың оңтүстігіндегі жазықтарда орналасқан.
The red knot or just knot (Calidris canutus) is a medium sized shorebird which breeds in tundra and the Arctic Cordillera in the far north of Canada, Europe, and Russia. It is a large member of the Calidris sandpipers, second only to the great knot. Another etymology is that the name is onomatopoeic, based on the bird's grunting call note. gastropods and small crabs that are ingested whole and crushed by a muscular stomach. They are able to detect molluscs buried under wet sand from changes in the pressure of water that they sense using Herbst corpuscles in their bill. Red knots travel “in larger flocks than do most shorebirds" flying “9300 miles from south to north every [northern hemisphere] spring and repeat the trip in reverse every autumn”. Other stopover spots in the US include islands off the coast of Massachusetts, Virginia, South Carolina, and Georgia. Fewer red knots undergo overland migration routes and winter on the Gulf Coast. Stopover areas on this route are found in the Mississippi river drainage, Northern U. S. saline lakes, and plains in Southern Canada.
Азық-түлік көзі ретінде жылқының ілгегі сияқты краб жұмыртқасына тәуелділік
Қызыл түйіндер ұзақ көші-қонға дайындалу үшін, физикалық жүктемелерді ескере отырып, көшіп-қонға дейін әртүрлі физиологиялық өзгерістерге ұшырайды: «ұшу бұлшық еттерінің массасы артады, ал аяқ бұлшық еттерінің массасы төмендейді. Асқазан мен қарын массасы азаяды, ал май массасы 50 пайыздан астамға көбейеді». Олар тоқтау орындарына өте әлсіз жетіп келеді. Жылқыбас крабтарының саны азайды, соның салдарынан қызыл түйіннің саны – Отты Жерде (қыста) және Делавэр шығанағында (көктемде) 1980 жылдардан 2000 жылдарға дейін шамамен 75 пайызға төмендеді. Еркек түйіндер 3–5 ұя салуға арналған орындарды әдетте құрғақ, тасты жерлерде, жоталарға жақын, көбінесе биік жазықтарда және сулы жерлерден шалқары емес жерлерде дайындайды. Осылайша, теңіз деңгейінің көтерілуі, жағалау эрозиясы және жаһандық жылынудың салдарынан температураның жалпы көтерілуі осы арктикалық жағалау аймақтарында қызыл түйіннің көбейетін ортасын жояды. Көшіп-қон жасайтын жануарлар табиғатынан әртүрлі ортаға бейімделген. Сондықтан, климаттың өзгеруіне тез және күрделі жауап беру қабілеті байқалады, ал қызыл түйін үшін соңғы кездегі климаттың өзгеруі эволюциялық тұрғыдан зиянды болып табылады. Арктикалық көбейту орындарының жылынуы жалғасуда, қызыл түйіннің дене мөлшері кішірейіп, жылы жылдары туған құстардың тірі қалу мүмкіндігі төмендегені хабарланды. Одан да маңыздысы, олардың тропиктегі қыстау орындары тұрақтанып, нәтижесінде мүңкісі қысқа болды (мүмкін, тұрақты жағдайлардың экологиялық сәттілікке және түр ішіндегі айырмашылықтың азаюына байланысты). Соның салдарынан түйіндер тереңге көмілген моллюскалар сияқты негізгі тамақ көздеріне жете алмай қиналады, бұл тамаққа қолжетімділікті азайтады және тамақ табуға жұмсалатын энергияны арттырады. 2014 жылдың соңында қызыл түйін руфасы АҚШ-тың жойылып бара жатқан түрлер туралы заңы бойынша федералды түр ретінде қорғауға алынды – бұл түрге берілетін екінші ең жоғары мәртебе. Бұл экологиялық ұйымдардың он жылдық қарулы талаптарынан және ішкі істер министрлігіне жойылып бара жатқан түрлерді бағалау және тізімдемеуде немқұрайлылық танытқаны үшін сот процесінен кейін болды. Қызыл түйін руфасының тізімге енгізілу себептері әртүрлі болды: ортаның бұзылуы, негізгі тамақ көздерінің жоғалуы және климаттың өзгеруі мен теңіз деңгейінің көтерілуінен туындаған қауіптер – барлығы қызыл түйін руфасын тізімге енгізген кезде қарастырылған факторлар болып саналды.
Red knots undergo various physiological changes before their migration to account for the physical demand of the long expedition: “flight muscle mass increases, while leg muscle mass decreases. Stomach and gizzard masses decrease, while fat mass increases by more than 50 percent”. They arrive at stopover sites extremely thin. Horseshoe crab populations took a toll, and red knot population “numbers in Tierra del Fuego (winter) and Delaware bay (spring) declined about 75 percent from 1980s to 2000s”. Male knots prepare 3–5 sites for nests on “normally dry, stony areas of tundra in upland areas, often near ridges and not far from wetlands”. Thus, sea level rise, coastal erosion, and general warming temperatures due to global warming destroy the ideal breeding habitats for the red knot in these arctic coastal regions. Migratory animals by nature have adapted to various environments. Subsequently, rapid and complex responses to climate change are prominent and in the case of the red knot in the recent changing climate, evolutionarily damaging. As arctic breeding grounds continue to warm, red knot body size has decreased, and less success for survival of birds born in warmer years is reported. Even more significantly, their wintering areas in the tropics have become more stabilized, resulting in shorter bill birds (likely due to the fact that stable conditions breed greater ecological success and less variability within species). Consequently, knots struggle to reach their main food sources which include deeply buried mollusks, adding to lesser access to food as well as more expenditure of energy in attempting to attain food. Late in the fall of 2014, the red knot rufa was listed as a federally threatened species under the United States Endangered Species Act – the second most critical status that can be awarded to a subspecies. This followed a decade of intensive petitioning by environmental groups and a lawsuit against the Department of the Interior for alleged negligence in the protection of endangered species through failure to evaluate and list them. The reasons for the red knot rufa's listing were varied; habitat degradation, loss of key food supplies, and threats posed by climate change and sea level rise were all listed as factors that were considered when the red knot rufa was listed.