Кіріспе

Ресейлік және британдық пианист (1890–1963)

Бенно Моисеевич (22 ақпан 1890 – 9 сәуір 1963) – ресейлік және британдық пианист.

Өмірбаян

Моисейвич Ресей империясының Херсон губерниясындағы Одесса қаласында (қазіргі Украинаның бір бөлігі) еврей ата-анасының отбасында дүниеге келді. Жеті жасында Дмитрий Климовтан Одесса музыка академиясында білім ала бастады. Тоғыз жасында Антон Рубинштейн сыйлығын жеңіп алды. 1904-1908 жылдары Венада Теодор Лешетицкиймен оқыды, содан кейін Англиядағы өз отбасына қосылды. 1908 жылы Редингте алғашқы ағылшын тіліндегі концертін берді, келесі жылы Лондонда дебют жасады. Соғыс кезінде Дублинде ол Лешетицкийдің тағы бір шәкірті Мейбл Ландермен танысты, және олар Лондонға бірге Лешетицкий әдісімен фортепиано мектебін ашуды жоспарлады. Алайда, Моисейвичтің халықаралық концерттерінің көбейгеніне байланысты бұл жоспардан бас тартуға тура келді. Ол АҚШ-қа (алғаш рет 1919 жылы), Австралияға, Үндістанға, Жапонияға және Оңтүстік Америкаға гастрольдік сапарлар жасады. 1927 жылы директор Йозеф Хофман Моисейвичті Кертис музыка институтында оқытуға шақырды. Ол Англияға қоныс аударды және 1937 жылы британдық азаматтығын алды. Моисейвич 1946 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде музыкаға қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды, ол соғыс жылдары әскерлер мен қайырымдылық ұйымдары үшін жүздеген концерттер берген. Ол австралиялық концерттік скрипкашы Дэзи Кеннедиге үйленді және екі қызы болды: сахна суретшісі Таня Моисейвич және Сандра (1922-1996). Екінші әйелі Анитадан ұлы болды, ол Жаңа Зеландияның Ұлттық радиосындағы белгілі хабаршы Борис Моисейвич. Ол Николай Медтнердің досы болды және оған 3-ші фортепиано концертін ("Баллада", 1940-1943) жазуды тапсырды. Досы Марк Гамбург сияқты, ол да "Сэвидж" клубының мүшесі болды. Ол сонымен қатар шебер күрескер де болды және сыншы Ральф Хиллмен бірнеше достық күрес матчтарын өткізді, ол да күрес спортын жақсы көретін.

Ойын стилі

Мойзевич ең әйгілісі – романтикалық кезеңнің соңғы туындыларын орындауы, әсіресе Сергей Рахманиновтің (оның ойнауын жоғары бағалаған және Мойзевичті өзінің "рухани мұрагері" деп атаған) және Роберт Шуманның шығармаларын. Шуманның фортепиано туындылары Мойзевичке "ешкімнен артық эмоционалды және рухани қуаныш сыйлады". Фортепианода Мойзевич өзінің әсемдігімен, поэзиясымен, лирикалық әуезділігімен, шағылысымен, ритмдік еркіндігімен және сергек виртуоздығымен көзге түсті. Ол 78 айналымдық шелак тақтасынан бастап His Master's Voice (қазір EMI) компаниясы үшін жазбалар жасады, содан кейін ұзақ ойналатын пластинкалар мен ерте стерео кезеңіне дейін жазды. Оның ерекше стилі Рахманиновтың Паганини тақырыбындағы рапсодиясы, баркароль, Фредерик Шопеннің №4 балладасы және Op. 62 ноктюрнінің жазбаларында естіледі. 1950 жылы сыншы және музыка зерттеушісі Ирвинг Колодин Мойзевич орындаған Шопеннің фа минорындағы балладасы туралы былай деді: "Бұл туындының басындағы жеңіл әуез, оның "бір уақытта" айту стилі Мойзевичті қазіргі заманғы орындаушылардың ішінде ерекшелікке ие етеді", осылайша Бенно Мойзевичтің ойнауының нәзіктігін көрсетеді. Ол Рахманиновтың "Элегиялық триосы" және соль минорындағы виолончель сонатасы сияқты камералық музыкада да ұқыпты және достық қарым-қатынаста жұмыс істеді. Америкалық сыншы Харольд Шонберг Мойзевичтің тамаша техникасы мен музыкаға еркін көзқарасын жоғары бағалап, мұндай еркіндік "әрқашан тамаша музыкалықпен үйлесетінін" қосты.

Дискография

Мойзеивичтің толық дискографиясы жоқ, бірақ оның көптеген жазбалары CD форматында қолжетімді. Оның әртүрлі лейблдердегі жазбаларының қайталамалары болғанымен, әр компания қолданған әртүрлі жаңарту техникаларының нәтижесінде дыбыс сапасы әртүрлі келеді.

Naxos Records-тің релиздері Тарихи

Том 1: Шуман: Kinderszenen / Муссоргский: Көрмедегі суреттер (8.110668)
Том 2: Лист: Венгерлік рапсодия No. 2 / Вебер (Таусигтің өңдеуі): Рондо Брилианте және т.б. (8.110669)
Том 3: Чайковский: Фортепиано концерттері No. 1 және 2 (8.110655)
Том 4: Рахманинов: Фортепиано концерттері No. 1 және 2 және Паганинидің тақырыбы бойынша рапсодия (8.110676)
Том 5: Григ / Сент-Сенс: Фортепиано концерттері / Лист: Венгерлік фантазиясы (8.110683)
Том 6: Делиус: Фортепиано концерті / Равел: Jeux d'eau және т.б. (8.110689)
Том 7: Рахманинов: Прелюдиялар / Медтнер: Соната және т.б. (8.110675)
Том 8: Бетховен: Фортепиано концерттері No. 3 және 5 (8.110776)
Том 9: Бетховен: Фортепиано сонаталары No. 8, 14 және 21 (8.111115)
Том 10: Акустикалық жазбалар 1916–1925 (8.111116)
Том 11: Шопен: Фортепианолық шығармалары (1917–1927) (8.111117)
Том 12: Шопен: 24 прелюдия / Балладалар / Фантазия импромпту (1938–1952) (8.111118)
Том 13: Шопен: Жазбалар 1939–1952 (8.110770)
Бетховен/Брахмс/Франк: Скрипкалық сонаталар (Хейфетц) — Моизеивич Яша Хейфетцке Бетховеннің Скрипкалық сонатасы No. 9, A мажор, Op. 47 сүйемелдеді.