Кіріспе
Өлген адам үшін рәсімдік тағам жейтін адам – қайтыс болған адамның күнәларын рухани түрде өз мойнына алу үшін рәсімдік тағам жейтін адам. Осы тағам жақында қайтыс болған адамның күнәларын сіңіріп алып, оның жанын күнәдан босатады деп сенген. Мәдениеттанушылар мен фольклор мамандары күнә жеуді рәсімдердің бір түрі деп санайды. Бұл әдет көбінесе Шотландия, Ирландия, Уэльс, Уэльспен көршілес ағылшын графтықтары және уэльс мәдениетімен байланысты.
A sin eater is a person who consumes a ritual meal in order to spiritually take on the sins of a deceased person. The food was believed to absorb the sins of a recently dead person, thus absolving the soul of the person. Cultural anthropologists and folklorists classify sin eating as a form of ritual. It is most commonly associated with Scotland, Ireland, Wales, English counties bordering Wales, and Welsh culture.
Танымал мәдениетте
Уильям Шарп, Фиона Маклеод деген атпен жазған, 1895 жылы "Күнә жегіш" деген керемет әңгіме жариялады. "The Sin Eater" – "Suspense" (радиодрама) сериясының бір бөлігі, ол алғаш рет 1962 жылдың 8 шілдесінде эфирге шықты. Оқиға Аппалачия ауылдық аймағында өтеді, кейіпкерлер Уэльс мұрағатынан шыққан. 1972 жылы америкалық "Түнгі галерея" телехикаясының "Әкелердің күнәлары" атты эпизодында Ричард Томас ортағасырлық Уэльстегі күнә жегіш рөлінде ойнады. 1977 жылы Duckworth Books баспасынан шыққан "Күнә жегіш" британдық жазушы Элис Томас Эллистің көптеген романдарының біріншісі болды. Журналист және жазушы Клэр Колвин айтуынша, ол "ирланд, уэльс және ағылшын тілдерінің жасырын ашу-ызасын ашты". Лос-Анджелес кітаптар шолуына жазған Эбби Джени: "Әңгіме сәтсіз патриарх – капитан және оның төсегінде жиналған отбасы туралы. Мұнда әруақтар мен дауыстар жоқ. Керісінше, сүйкімді Роза тамақ пен крикет ойындарын ұйымдастырады. Қаладан келген Анжела Розамен бірге істің бағытын анықтауға тырысады. Ыңғайсыз Ермин топта өз орнын іздейді. Қызметшілер сыртта күтіп тұрады. Оқиға көлеңке мен қорқынышқа толы. Кітапта тұман сияқты түсіндірілмейтін қауіп сезіледі". 1978 жылғы "The Dark Secret of Harvest Home" телесериалында жерлеу рәсіміне қатысқан барлық аза тұрушылар беттерін бұрып, күнә жегіш деп белгіленген адам символдық тамақтанады, оған ірімшікке тығылған монета кіреді, осылайша ол қайтыс болған адамның өмірдегі күнәларын өз мойнына алады. Sin Eater – Marvel Comics комиксіндегі жаман кейіпкердің аты. Маргарет Атвуд "Күнә жегіш" атты әңгіме жазды, ол 1981 жылы Канадалық телерадиокорпорациясының Anthology радио сериясында қойылды. Megan Campisi 2020 жылы "Sin Eater" атты детективтік роман жариялады, оқиғасы басқаша Елизавета Англиясында өтеді. Патрик О'Брайанның "Майстер мен Командир" романында 19 ғасырғы британдық әскери кемедегі экипаж жаңа кемедегі адамның бұрын күнә жегіш болғанын біліп, одан аулақ болып, мазақтауға тырысады. Оны қорғау үшін кеме дәрігері Стивен Матурин оған көмекші болады. 2003 жылғы "The Order" фильмі – бұл құдалықтан шығарылған діни қызметкердің күмәнді өлімін тергеу және Римде орналасқан күнә жегіштің табылуы туралы қорқынышты оқиға. 2004 жылғы "The Final Cut" фильмінде естеліктер жазылатын және адамның өліміне орай оң агиографияға "кесілетін" әлемде оқиға өтеді; "кесушілер" күнә жегіштер деп аталады. 2007 жылғы "Соңғы күнә жегіш" фильмі 1850 жылы Аппалачиядағы Уэльс иммигранттары қауымының тарихын баяндайды. Қоғамның күнә жегіші он жасар Кейди Форбстың көзімен көрінеді. "Борн мұрасы" (2012) фильмінде АҚШ үкіметінің қара операциялар бағдарламасын басқаратын басты кейіпкер өзін және оның командасын "адамгершілік тұрғысынан қорғауға болмайтын", бірақ өте қажетті нәрсені істейтін, "біздің қалған ісіміз таза болуы үшін" деп сипаттайды. Американдық "Sleepy Hollow" телешоуы "Sin Eater" терминін 1-ші маусымның 6-шы сериясының атауы ретінде пайдаланды, бұл шоудағы тағы бір күнә жегіш кейіпкерін таныстыру үшін. Американдық "Lucifer" телешоуы "Sin Eater" терминін 2-ші маусымның 3-ші сериясының атауы ретінде пайдаланды. Американдық "Arrow" телешоуы 5-ші маусымның 14-ші сериясында Анатолий Князевтің Оливер Куинге күнә жегіш ретінде әрекет еткенін айтқан эпизодын еске түсіреді. Американдық "Succession" телешоуында Waystar Royco-ның бас кеңесшісі Джерри Том Уэмбсгансқа отбасының күнәларын жеуші болып, компанияның круиздік желілеріндегі заңсыз әрекеттердің дәлелдерін жоюды ұсынады: "Күнә торт жегіш туралы естідіңіз бе? Ол жерлеуге келіп, өлген адамның үстінде жатқан кішкентай торттарды жейтін. Ол барлық күнәларды жеді. Білесіз бе? Күнә торт жегіштерге жақсы ақы төленді. Ол қайтыс болғаннан кейін тағы біреу келгенше, бәрі жақсы болды. Бұл жағдай жақсы емес, бірақ жұмыс қиын, және сіз көп торт жей аласыз". White Wolf баспасының Geist: The Sin Eaters ролдік ойыны осы ұғым бойынша аталған, бірақ ол нақты рәсімді тікелей көрсетпейді. Finder комикс сериясында күнә жегіш басты кейіпкер бар, сондықтан анасының мәдениеті оны қоғамның ең төменгі мүшесі ретінде жек көреді. Final Fantasy XIV: Shadowbringers MMORPG-де күнә жегіштер – бұл The First-тегі барлық тірі жандарды жұтуға тырысатын, тірі эфирге деген ашкөздікпен жетеленетін ақылсыз монстрлар. Күшті күнә жегіштер өздеріне шабуыл жасаған жануарларды "кешіре алады", оларды жаңа туған күнә жегіштерге айналдырады. Бұл жаратылыстардың көпшілігі "кешірілген" күнәлар деп аталады (Кешірілген Қорқақтық, Кешірілген Зұлмат, Кешірілген Екіжүзділік және т.б.). Күнә жегіштердің ең күштілері Жарық сақшылары деп белгіленеді. Даяна Габалдонның "Outlander" романдарының алтыншы кітабында "Қар мен күлдің демі" Роджер Уэйкфилд Хирам Кромбидің анасы Миссис Уилсонның жерлеу рәсіміне қатысады, онда күнә жегіш пайда болады. Мелинда Салисбери жазған "Күнә жегіштің қызы" атты жасөсперімдерге арналған фантастикалық роман 2015 жылдың 24 ақпанында жарияланды, онда осы рәсімнің нұсқасы бар. Blackbriar тобының "My Soul’s Demise" әні күнә жегіштің қорқынышы туралы. Американдық "Fargo" телехикаясының 5-ші маусымының 3-ші сериясындағы флэшбэк, Ole Munch кейіпкерінің 16 ғасырдағы нұсқасы күнә жегіш болғанын көрсетеді, бұл оның финалдағы (10-шы серия, "Bisquik" аталымымен) мәлімдемелерімен расталады.