Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ватикан қаласында орналасқан Папаның ресми резиденциясы.
Official residence of the Pope located in Vatican City
Ғимаратта Папаның пәтерлері, Католик шіркеуінің және Апостольдық Тақтың түрлі кеңселері, жеке және қоғамдық шағын ғибадатханалар, Ватикан мұражайлары және Ватикан кітапханасы орналасқан, оның ішінде Сикстин капелласы, Рафаэль бөлмелері және Борджиа пәтері. Қазіргі заманғы туристер сарайдың осы және басқа бөліктерін көре алады, бірақ басқа бөліктер, мысалы, Sala Regia (Сарайлық зал) және Паолина капелласы ұзақ уақыт бойы туристерге жабық болды, алайда 2019 жылға дейін Sala Regia-ға кейде туристер кіргізілді. Scala Regia (Корольдік баспалдақ) бір жағынан көруге болады және одан Сарайлық залға кіруге болады. Паолина капелласы туристерге жабық күйінде қалады.
The building contains the papal apartments, various offices of the Catholic Church and the Holy See, private and public chapels, Vatican Museums, and the Vatican Library, including the Sistine Chapel, Raphael Rooms, and Borgia Apartment. The modern tourist can see these last and other parts of the palace, but other parts, such as the Sala Regia (Regal Room) and Cappella Paolina, had long been closed to tourists, though the Sala Regia allowed occasional tourism by 2019. The Scala Regia (Regal Staircase) can be viewed from one end and used to enter the Sala Regia. The Cappella Paolina remains closed to tourists.
Тарих
V ғасырда Папа Симмах Ескі Санкт-Петер базиликасына жақын папалық сарай салды, ол Латеран сарайының балама резиденциясы болды. Екінші бекінілген сарайдың құрылысын Папа Евгений III демеушілік етті және он екінші ғасырда Папа Иннокентий III кезінде кеңінен өзгертілді. 1377 жылы Авиньон папалығының аралық кезеңінен кейін Римге оралғанда, Римде азаматтық тәртіпсіздіктер мен бірнеше христиан ескерткіштері тасталып кетті. Сондықтан папалар алдымен Трастевередегі Санта-Мария базиликасында, содан кейін Санта-Мария-Маджоре базиликасында тұруға шешім қабылдады. Ватикан сарайы күтімсіздіктен зардап шегіп, тозығы жетті, ал Латеран сарайы 1307 және 1361 жылдары екі рет өртеніп, қайта орнатуға келмейтін зиян келтірді. 1447 жылы Папа Николай V Папа Евгений III-нің ежелгі бекінілген сарайын қиратып, оның орнына қазіргі Апостолдық сарайды тұрғызды. 15 ғасырда сарай префекттің басқаруына берілді. Бұл апостолдық префектура лауазымы 15 ғасырдан бастап 1800 жылға дейін, яғни Папа мемлекеті экономикалық қиындыққа тап болғанға дейін сақталды. 1884 жылы бұл лауазымды қайта қарағанда, ақша үнемдеу мақсатымен Папа Лео XIII сарайды басқару үшін комитет құрды. Сарайдың маңызды қосымшалары мен әшекейлері 150 жыл бойы келесі папалардың еңбегінің нәтижесі болып табылады. Сарайдың қазіргі түрінің құрылысы 1589 жылдың 30 сәуірінде Папа Сикст V кезінде басталды, ал оның ішкі бөліктері Папа Урбан VII, Папа Иннокентий XI және Папа Климент VIII сияқты кейінгі папалармен аяқталды. 20 ғасырда Папа Пий XI монументалды өнер галереясы мен мұражайға кіретін есікті салды. Ватикан қаласындағы Папа сарайының (Апостолдық сарай немесе Ватикан сарайы деп те аталады) құрылысы негізінен 1471 және 1605 жылдар аралығында жүргізілді. Оның ауданы 162 000 шаршы метрді (1 743 753 шаршы фут) құрайды және папаның пәтерлері, Рим-католик шіркеуінің және Ватиканның кеңселері, капеллалар, Ватикан кітапханасы, мұражайлар мен өнер галереяларын қамтиды.
In the 5th century, Pope Symmachus built a papal palace close to the Old St. Peter's Basilica which served an alternative residence to the Lateran Palace. The construction of a second fortified palace was sponsored by Pope Eugene III and extensively modified under Pope Innocent III in the twelfth century. Upon returning to Rome in 1377 after the interlude of the Avignon Papacy, which saw Rome subject to civil unrest and the abandonment of several Christian monuments, the popes chose to reside first at Basilica di Santa Maria in Trastevere and then at Basilica di Santa Maria Maggiore. The Vatican Palace had fallen into disrepair from lack of upkeep, and the Lateran Palace underwent two destructive fires, in 1307 and 1361, which resulted in irreparable harm. In 1447, Pope Nicholas V razed the ancient fortified palace of Eugene III to erect a new building, the current Apostolic Palace. In the 15th century, the palace was placed under the authority of a prefect. This position of apostolic prefecture lasted from the 15th century until the 1800s, when the Papal States fell into economic difficulties. In 1884, when this post was reviewed in light of saving money, Pope Leo XIII created a committee to administer the palace. The major additions and decorations of the palace are the work of the following popes for 150 years. Construction of the current version of the palace began on 30 April 1589 under Pope Sixtus V and its various intrinsic parts were completed by later successors, Pope Urban VII, Pope Innocent XI and Pope Clement VIII. In the 20th century, Pope Pius XI built a monumental art gallery and museum entrance. Construction of the Papal Palace (also known as the Apostolic Palace or Vatican Palace) at the Vatican in Vatican City, took place mainly between 1471 and 1605. Covering 162,000 square metres (1,743,753 square feet), it contains the papal apartments, offices of the Roman Catholic Church and Holy See, chapels, Vatican Library, museums and art galleries.
Құрылымы
Апостолдық сарайды Папалық үйдің префектурасы басқарады. Сарай – бұл, дәлірек айтқанда, Сикст V ауласы (Cortile di Sisto V) төңірегінде орналасқан, әйгілі сыртқы құрылым ішіндегі жеке-жеке ғимараттардың жиынтығы. Ол Санкт-Петер базиликасының солтүстік-шығысында, Николай V бастионы мен Григорий XIII сарайының қасында орналасқан. Апостолдық сарайда түрлі функцияларды атқаратын тұрғын және көмекші кеңселермен қатар, Папаның өмірі мен қызметіне тікелей қатысты емес әкімшілік кеңселер де орналасқан.
The Apostolic Palace is run by the Prefecture of the Pontifical Household. The palace is more accurately a series of self contained buildings within the well recognized outer structure which is arranged around the Courtyard of Sixtus V (Cortile di Sisto V). It is located northeast of St Peter's Basilica and adjacent to the Bastion of Nicholas V and Palace of Gregory XIII. The Apostolic Palace houses both residential and support offices of various functions as well as administrative offices not focused on the life and functions of the Pope himself.
Сикстин шіркеуі
Сарайдағы шіркеулердің ең танымалдарының бірі – IV Сикст (Франческо делла Ровере) құрметіне аталған Сикстин шіркеуі. Ол Ренессанс дәуірінің Микеланджело, Сандро Боттичелли, Пьетро Перуджино, Пинтуриккио, Доменико Гирландайо сияқты суретшілермен безендірілген фрескаларымен әйгілі. Шіркеудің басты қызметтерінің бірі – кардиналдардың жабық отырысында (конклавта) кезекті Папа сайлауын өткізу. Осындай құпия дауыс беруде кардиналдар дәстүр бойынша алғашқы Папа Петрдің орнын басатын жаңа Папаны сайлайды, ал Петрдің денесі жақын жердегі Әулие Петр шіркеуінің жер астындағы қабірлерінде (криптада) сақталған.
Perhaps the best known of the palace chapels is the Sistine Chapel named in honor of Sixtus IV (Francesco della Rovere). It is famous for its decoration that was frescoed throughout by Renaissance artists including Michelangelo, Sandro Botticelli, Pietro Perugino, Pinturicchio, Domenico Ghirlandaio, and others. One of the primary functions of the chapel is as a venue for the election of each successive Pope in a conclave of the College of Cardinals. In this closed door election, the cardinals choose a successor to the traditionally first Pope, Peter, who is traditionally buried in the crypts of nearby St. Peter's Church.
Рафаэль бөлмелері
Бұл бөлмелер тобы Рафаэльдің жетекшілігімен жұмыс істеген көптеген суретшілер салған фрескаларымен әйгілі. Бұл бөлмелер бастапқыда Папа Юлий II-ге арналған пәтерлер ретінде жоспарланған. Ол 1508 немесе 1509 жылы Урбинолық Рафаэльге және оның шеберханасына бөлмелердің ішкі кеңістігін толығымен жаңаруды тапсырды. Юлийдің бұл әрекеті өзінің ізашары әрі қарсыласы Папа Александр VI-ның пәтерлерін басып өту ниетінен туған болуы мүмкін, себебі Станцалар Александрдың Борджия пәтерлерінің үстінде орналасқан. Олар екінші қабатта, Бельведер алаңының оңтүстік жағына қарайтын жерде жайласқан. Қонақ пәтерге кіретіндей, шығыстан батысқа қарай, бірақ Станцалар фрескамен боялған реттілігіне және қазіргі заманғы келушінің бағытына кері бағынып, бөлмелер келесідей: Sala di Constantino ("Константин залы"), Stanza di Eliodoro ("Гелиодор бөлмесі"), Stanza della Segnatura (ең ерте және ең танымал) ("Қолтаңба бөлмесі") және Stanza dell'Incendio del Borgo ("Боргодағы өрт бөлмесі"). 1513 жылы Юлий қайтыс болғаннан кейін, екі бөлме фрескамен боялғаннан соң, Папа Лев X жобаны жалғастырды. Рафаэль 1520 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның шәкірттері Джанфранческо Пенни, Джулио Романо және Рафаэллино дель Колле Сала ди Константинодағы фрескалармен жобаны аяқтады.
This suite of rooms is famous for its frescos by a large team of artists working under Raphael. They were originally intended as a suite of apartments for Pope Julius II. He commissioned Raphael, then a relatively young artist from Urbino, and his studio in 1508 or 1509 to redecorate the existing interiors of the rooms entirely. It was possibly Julius' intent to outshine the apartments of his predecessor (and rival) Pope Alexander VI, as the Stanze are directly above Alexander's Borgia Apartments. They are on the second floor, overlooking the south side of the Belvedere Courtyard. From east to west, as a visitor would have entered the apartment, but reversing the sequence in which the Stanze were frescoed, and also the route of the modern visitor, the rooms are the Sala di Constantino ("Hall of Constantine"), the Stanza di Eliodoro ("Room of Heliodorus"), the Stanza della Segnatura (the earliest and the most admired) ("Room of the Signature") and the Stanza dell'Incendio del Borgo ("The Room of the Fire in the Borgo"). After the death of Julius in 1513, with two rooms frescoed, Pope Leo X continued the program. Following Raphael's death in 1520, his assistants Gianfrancesco Penni, Giulio Romano and Raffaellino del Colle finished the project with the frescoes in the Sala di Costantino.
Боргия пәтерлері
Борджиа пәтерлері – бұл Папа Александр VI (Родриго де Борья) жеке пайдалануы үшін сарайда жабдықталған бөлмелер жиынтығы. Ол итальян суретшісі Пинтуриккиоға пәтерлерді фрескалармен әсем безендіруді тапсырды. 1492 және 1494 жылдар аралығында орындалған суреттер мен фрескалар ортағасырлық энциклопедиялардан алынған тақырыптарға негізделген күрделі иконографиялық бағдарламаны қолданды, соның ішінде соңғы заман туралы мәнді қосып, Борджиалардың қадірлі тегін көрсетті. Бөлмелер Ватикан кітапханасы мен Ватикан мұражайларының құрамына кіреді. Кейбір бөлмелер қазір 1973 жылы Папа Павел VI ашқан Ватиканның қазіргі заманғы діни өнер жинағына арналған.
The Borgia Apartments is a suite of rooms in the palace adapted for personal use by Pope Alexander VI (Rodrigo de Borja). He commissioned the Italian painter Pinturicchio to lavishly decorate the apartments with frescoes. The paintings and frescoes, which were executed between 1492 and 1494, drew on a complex iconographic program that used themes from medieval encyclopedias, adding an eschatological layer of meaning and celebrating the supposedly divine origins of the Borgias. The rooms are variously considered a part of the Vatican Library and Vatican Museums. Some of the rooms are now used for the Vatican Collection of Modern Religious Art, inaugurated by Pope Paul VI in 1973.
Клементина Холл
Климент залы 16 ғасырда үшінші папа Климент I-дің құрметіне папа Климент VIII-дің тапсырысымен салынды. Сарайдағы басқа шіркеулер мен бөлмелер сияқты, бұл зал да көптеген фрескалар мен өнер туындыларымен ерекшеленеді.
The Clementine Hall was established in the 16th century by Pope Clement VIII in honor of Pope Clement I, the third pope. Like other chapels and apartments in the palace, the hall is notable for its large collection of frescos and other art.