Кіріспе

Valle Maggia (итальянша, "Маггия аңғары") – Швейцарияның итальян тілінде сөйлейтін Тичино кантонының Валемьягиа ауданындағы альпілік аңғар. Бұл аңғар Маггия өзені арқылы қалыптасқан және Центовалли мен Маджоре көлінің арасында, сондай-ақ шығысында Верзаска аңғарының жанында орналасқан.

География

Маггия аңғарының аумақтық жайылуы , Тичино кантонының бес бөлігінің біріне тең. Бұл кантонның ең үлкен аңғары және Альп тауларының оңтүстік беткейіндегі ең кең аңғарлардың бірі. Аңғар Маггия өзенімен қалыптасқан, оның бастауы Самбуко (Лавиццара) аңғарындағы Кристаллина шыңында. Өзен Асконаға дейін аңғар арқылы ағып, Маджоре көліне құяды. Маггия Мелецца, Рована (өзен) және Бавона өзендерімен, сондай-ақ басқа тау арналарымен суға толады. Көптеген жоғарыдағы бөгеттер мен су қоймаларының арқасында оның күші реттелгенімен, өзен мол жаңбырдан кейін күшті ағысқа ие болып, тасқындап, құнды егістік жерлерін эрозияға ұшыратуы мүмкін. Уақыт өте келе, кең аумақты ағаш кесудің нәтижесінде өзен тасқындап, егістік жерлерін эрозиялаған, сондықтан төменгі Маггия аңғары кең, бірақ тік граниттік қабырғалармен шектеледі. Маггия аңғарының тар мағынасы Оңтүстіктегі Понте-Бролладан Солтүстіктегі Бигнаскоға дейін созылады. Солтүстікке қарай алғашқы қосымша аңғар Маггия ауылының солтүстік-шығысында орналасқан Валле-дель-Сальто. Келесі қосымша аңғар – қысқа Valle di Lodano. Маггияға батыстан қосылатын келесі саласы – Рована, ол Севиода бірігеді. Жоғары ағысында ол Валь Ровананы құрайды, ол Серентинода Валь-ди-Боско/Гурин және Валь-ди-Кампоға дейін жетеді. Бигнаскодан кейінгі Жоғарғы Маггия аңғары екі тұйық аңғарға бөлінеді: батыстағы Валь Бавона және шығыстағы Валь Лавиццараның екі ірі мұздық аңғары. Соңғысы өз кезегінде батыстағы Valle di Peccia, шығыстағы Val di Prato және Val Sambuco сияқты қосымша аңғарларға бөлінеді. Валь Бавонаның батысындағы аңғар – Канегия аңғары. Маггия аңғарының оңтүстік-батысында Онсерноне және Центовалли аңғарлары орналасқан. Маггия аңғарына шығыстан Верзаска аңғары жақын орналасқан. Маггия аңғарының географиялық орналасуы Понте-Бролладағы теңіз деңгейінен биіктігінен Басодино шыңындағы теңіз деңгейінен биіктігіне дейін жетеді, ал тікелей қашықтық бойынша биіктік айырмашылығы -қа тең.

Климат

Төмен жатқандықтан, температурасы қоңыржай, дерлік Жерорта теңізі климатына ие, бұл пальма ағаштарының жыл бойы өсуіне мүмкіндік береді. Емен мен каштан ағаштары 1000 метр биіктікке дейін өседі. 1000 метрден жоғарырақ жерде өсімдіктер альпілік сипатқа ие болып, жапырақты ағаштардың орнына қызыл қайын және тундра өсімдіктері пайда болады. Аңғардың төменгі бөлігінде темір дәуірінде галлдар (Маггия – галлдық атау) тобы қоныстанған. Римдік мазарлар Авеньо, Гордевио, Ауригено, Могегно, Севио және Маггияда табылған. Орта ғасырларда лонгобардтар Локарноға жетіп, Капитанейдің феодалдық үкіметі астында аңғарды бағындыра бастады. Осы кезеңде христиан діні таралып, Сан-Витторе-ин-Муральто шіркеуі салынды. 1824 жылы Бигнаскоға алғашқы жол салынды, 1860 жылы ол Лавиццара аңғарына дейін, кейін 1882 жылы Рованаға дейін, Сималмотоға дейін созылды, 1905 жылдан кейін Боско аңғарына, ал 1922 мен 1924 жылдар аралығында ғана Печча аңғарына дейін жеткізілді.