Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық карикатурист және кітап суретшісі (1792–1878)
British caricaturist and book illustrator (1792–1878)
Джордж Крюкшенк немесе Крюкшенк ( /k//r//ʊ//k//ʃ//æ//ŋ//k/ KRUUKshank; 27 қыркүйек 1792 – 1 ақпан 1878) – британдық карикатурист және кітап суретшісі, өмірінде «заманауи Хогарт» деп мақталып келді. Оның достасы Чарльз Диккенс және көптеген басқа авторларға салған кітап суреттері халықаралық көрермендерге жетті.
George Cruikshank or Cruickshank ('/k//r//ʊ//k//ʃ//æ//ŋ//k/ KRUUKshank; 27 September 1792 – 1 February 1878) was a British caricaturist and book illustrator, praised as the "modern Hogarth" during his life. His book illustrations for his friend Charles Dickens, and many other authors, reached an international audience.
Ерте өмір
Крюкшанк Лондонда дүниеге келген. Оның әкесі, Эдинбургте туылған Исаак Крюкшанк, 1790-шы жылдардың аяғындағы белгілі карикатуристердің бірі болды және Крюкшанк мансабын әкесінің шәкірті және көмекшісі ретінде бастады. Оның үлкен ағасы Исаак Роберт те отбасылық бизнесте карикатурист және иллюстратор болып жұмыс істеді. Крюкшанктың алғашқы жұмыстары карикатура болды; бірақ 1823 жылы, 31 жасында, ол кітап иллюстрациясына көшті. Ол 1823 жылы Гримм ертегілерінің алғашқы ағылшын аудармасын (Эдгар Тейлор мен Дэвид Жардин аударған) суреттеді, ол екі томдық «Неміс халық ертегілері» деген атпен жарық көрді. 1827 жылдың 16 қазанында ол Мэри Энн Уокерге (1807–1849) үйленді. Оның қайтыс болғаннан екі жыл өткен соң, 1851 жылдың 7 наурызында ол Элиза Уидисонға үйленді. Екеуі Солтүстік Лондонның Хэмпстед жолындағы 263-үйінде тұрды. Крюкшанк бұрынғы қызметшісі Аделаида Аттримен заңсыз 11 балаға әке болды, ол әйелімен бірге тұрған жерге жақын жерде тұрды. Аделаида бұрыннан үйленген және күйеуінің тегін «Арчибольд» деп алған.
Cruikshank was born in London. His father, Edinburgh born Isaac Cruikshank, was one of the leading caricaturists of the late 1790s and Cruikshank started his career as his father's apprentice and assistant. His older brother, Isaac Robert, also followed in the family business as a caricaturist and illustrator. Cruikshank's early work was caricature; but in 1823, at the age of 31, he started to focus on book illustration. He illustrated the first, 1823 English translation (by Edgar Taylor and David Jardine) of Grimms' Fairy Tales, published in two volumes as German Popular Stories. On 16 October 1827, he married Mary Ann Walker (1807–1849). Two years after her death, on 7 March 1851, he married Eliza Widdison. The two lived at 263 Hampstead Road, North London. Cruikshank had fathered 11 illegitimate children with a mistress named Adelaide Attree, his former servant, who lived close to where he lived with his wife. Adelaide was ostensibly married and had taken the married surname 'Archibold'.
Әлеуметтік-саяси карикатуралар мен суреттер
Крюкшанктың ерте мансабы ағылшын өмірінің әлеуметтік карикатураларымен, олар популярлы басылымдарда жарияланғандығымен танымал болды. Ол Уильям Хоунмен бірлесіп жұмыс істеп, «Джек салған саяси үй» (1819) атты саяси сатирасында ерте табысқа жетті. Сол жылы ол қазір әйгілі болған «Жаңа Одақ Клубы» атты аболиционизмге қарсы туындысын жариялады. Онда аболиционистер ұйымдастырған, қара нәсілді қонақтар қатысқан кешті сатиралық тұрғыдан бейнеледі. Бұл туынды 19 ғасырда «Г.К.-ның ең керемет карикатуралары» деп мақталғанмен, қазір ол өз дәуірінің ең нәсілшіл суреттерінің бірі саналады. Оның 1819 жылғы «Белль Альянсы» немесе «Блэкберннің әйел реформаторлары» туындысы реформа қозғалысындағы әйелдердің рөлін сынап, оларды әйелге лайықсыз және жағымсыз етіп көрсетті. Оның алғашқы маңызды жұмысы Пирс Иганның «Лондондағы өмір» (1821) еңбегі болды, онда Том мен Джерри есімді екі «қалалық джентльмен» Лондонның түрлі орындары мен таверналарын аралап, көңіл көтереді. Одан кейін «Комикалық альманах» (1835–1853) және «Омнибус» (1842) жарық көрді. Крюкшанк патша отбасына және жетекші саясаткерлерге шабуыл жасайтын саяси туындыларымен танымал болды. 1820 жылы ол «Ең Көкем» (Ұлыбританияның Георг IV) «ешқандай ұятсыз жағдайда» бейнелемеуге уәде бергені үшін 100 фунт стерлингтік патшалық пара алды. Оның туындыларында Англияның Джон Булл есімді бейнесі бар, ол 1790 жылдан бастап Джеймс Гиллрей және Томас Роулендсон сияқты басқа британдық сатирикалық суретшілермен бірлесіп жасалды. Крюкшанк өзінің басты ықпал етушісі Джеймс Гиллрейді Англияның ең танымал сатиригі ретінде ығыстырды. Ол бір буын бойы торилерді, вигтерді және радикалдарды бейтарап түрде бейнеледі. Сатирикалық материалдар оған соғыстар, Ұлыбританияның жаулары (ол өте патриот еді) және басқа да ерекшеліктер, мысалы, есімдері естігенде қорқыныш тудыратын нәрселер арқылы келді, осы салада ол шебер болды. Оның Ұлыбританияның жауларына деген жек көрушілігі мен қарапайым расизмінің айғағы Уильям Максвеллдің 1798 жылғы Ирландия көтерілісінің тарихы (1845) еңбегіндегі иллюстрацияларында көрінеді, онда ирландиялық көтерілісшілер маймылға ұқсатып суреттелген. Крюкшанктың басқа да нәсілдік жұмыстарының арасында қытайлардың «заңмен рұхсат етілген қатілдіктері» туралы карикатуралар бар, бұл тақырыпты оның досы, доктор В. Гурли, 1856–1860 жылдардағы Ароу соғысының идеологиялық шайқасына қатысушы ұсынды.
Cruikshank's early career was renowned for his social caricatures of English life for popular publications. He achieved early success collaborating with William Hone in his political satire The Political House That Jack Built (1819). In the same year he produced the now infamous anti abolitionist piece The New Union Club. It satirised a dinner party organised by abolitionists with black guests. While this piece was praised as "the finest of G. C.'s caricatures" during the 19th century, it is now viewed as one of the most racist prints of its era. His 1819 print, The Belle Alliance, or the Female Reformers of Blackburn!! !, criticised the role of women in the reform movement, portraying them as unfeminine and grotesque. His first major work was Pierce Egan's Life in London (1821) in which the characters Tom and Jerry, two 'men about town' visit various London locations and taverns to enjoy themselves and carouse. This was followed by The Comic Almanack (1835–1853) and Omnibus (1842). Cruikshank gained notoriety with his political prints that attacked the royal family and leading politicians. In 1820 he received a royal bribe of £100 for a pledge "not to caricature His Majesty" (George IV of the United Kingdom) "in any immoral situation". His work included a personification of England named John Bull who was developed from about 1790 in conjunction with other British satirical artists such as James Gillray, and Thomas Rowlandson. Cruikshank replaced one of his major influences, James Gillray, as England's most popular satirist. For a generation he delineated Tories, Whigs and Radicals impartially. Satirical material came to him from every public event – wars abroad, the enemies of Britain (he was highly patriotic), the frolic, among other qualities, such as the weird and terrible, in which he excelled. His hostility to enemies of Britain and a crude racism is evident in his illustrations commissioned to accompany William Maxwell's History of the Irish rebellion in 1798 (1845) where his lurid depictions of incidents in the rebellion were characterised by the simian like portrayal of Irish rebels. Among the other racially engaged works of Cruikshank there were caricatures about the "legal barbarities" of the Chinese, the subject given by his friend, Dr. W. Gourley, a participant in the ideological battle around the Arrow War, 1856–60.
Есірткіге берілу және еріктілер
1840-шы жылдардың соңында Крюикшанктың назары кітап иллюстрациясынан алкогольге шектеу қою және темекіге қарсы күрес мәселелеріне ауысты. Бұрын көп ішетін ол, енді Ұлттық ұстамдылық қоғамы мен Толық тайындылық қоғамын қолдады, лекция оқыды және олар үшін иллюстрациялар жасады. Олардың ең танымалдары – «Бөтелке» (1847), 8 гравюра, оның жалғасы «Мастың балалары» (1848), 8 гравюра, және суретшінің майлы картинасынан жазылым арқылы басылған амбициялық «Вакхтың құлшылығы», қазір Лондонның Тейт галереясында сақталуда. Осы еңбектері үшін 1856 жылы Ұлттық ұстамдылық лигасының вице-президенті болып сайланды. 1859 жылғы басып кіру қаупінен еріктілер қозғалысы құрылғанда, Крюикшанк мылтық қолданушылар корпусын (МКК) ұйымдастырушылардың бірі болды. Алғашқыда оның бөлімшесі 24-ші Суррей МКК болды, ол толықтай ауыздықтаушы жұмысшылардан құрылды және генерал-майор Генри Хэвелоктың құрметіне «Хэвелоктың өз корпусы» деп аталды, ол Үндістан бүлігінің батыры және армиядағы ұстамдылық клубтарының негізін қалаушы болған. Алайда, Крюикшанк Суррей лорд-лейтенантынан аз қолдау алды және Кентке жұмысқа алу үшін өткені үшін сөгіс алды. Көңілі қалған ол 1962 жылы бөлімшесін таратып, Миддлсексте 48-ші Миддлсекс МКК (Хэвелоктың Ұстамдылық еріктілері) ұйымдастырып, жаңадан бастады. Бөлімше қаржылық қиындықтарға тап болды, ал Крюикшанк жасының қалыпты болмауына байланысты зейнетке шығуға мәжбүр болғанда, бай кеме иесі лейтенант-полковник Кутберт Викерс оны командир ретінде алмастырды. Алайда, 1868 жылдың 3 қыркүйегіндегі «Bath Chronicle and Weekly Gazette» газеті Крюикшанктың «корпусының бірнеше офицерлерінің командир-лейтенантымен келіспеушілікке ұшырап, қызметтен босатылуына байланысты» еріктілердің подполковнигі лауазымынан кеткені туралы хабарлады. 48-ші Миддлсекс 2-ші Лондон қаласының МКК-мен бірікті, ол да жұмысшылардан құралған бөлімше, негізінен Флит-стрит аймағынан баспагерлерден тұрды, ал біріктірілген бөлімше ұзақ тарихымен Лондон қаласының мылтықтары ретінде танылды.
In the late 1840s, Cruikshank's focus shifted from book illustration to an emphasis on alcohol temperance and anti smoking. Formerly a heavy drinker, he now supported, lectured to, and supplied illustrations for the National Temperance Society and the Total Abstinence Society, among others. The best known of these are The Bottle, 8 plates (1847), with its sequel, The Drunkard's Children, 8 plates (1848), with the ambitious work, The Worship of Bacchus, published by subscription after the artist's oil painting, now in the Tate Gallery, London. For his efforts he was made vice president of the National Temperance League in 1856. When the invasion scare of 1859 led to the creation of the Volunteer Movement, Cruikshank was one of those who organised Rifle Volunteer Corps (RVCs). At first his unit was the 24th Surrey RVC, which recruited from working men who were total abstainers and was named 'Havelock's Own' in honour of Major General Sir Henry Havelock, a hero of the Indian Mutiny and pioneer of Temperance Clubs in the army. However, Cruikshank received little encouragement from the Lord Lieutenant of Surrey, and was rebuked for crossing into Kent to recruit. Disgusted, he disbanded his unit in 1862 and began anew in Middlesex, organising the 48th Middlesex RVC (Havelock's Temperance Volunteers). The unit ran into financial difficulties and when Cruikshank was forced to retire due to age, he was replaced as commanding officer by Lt Col Cuthbert Vickers, a wealthy shipowner. However, the Bath Chronicle and Weekly Gazette of 3 September 1868 reported that Cruikshank had resigned as Lieutenant Colonel of the Volunteers "in consequence, it is said, of the reinstatement in the service of certain officers of his corps who some time since had a difference with their Lieutenant Colonel and were cashiered". The 48th Middlesex merged with the 2nd City of London RVC, also a working men's unit, composed mainly of printers from the Fleet Street area, and the combined unit had a long history as the City of London Rifles.
Кейінгі жылдар
Өмірінің соңына таман сал болуынан кейін Крюикшанктың денсаулығы мен жұмысы сапасы төмендеді. Ол 1 ақпан 1878 жылы қайтыс болды және бастапқыда Кенсал Грин зиратында жерленді. 1878 жылғы қарашада оның денесі қайта қазылып, Санкт-Пол соборында қайта жерленді. Оның үлкен заңды емес отбасы туралы білмейтін "Панч" журналы некрологында былай деді: "Ондай таза, қарапайым, тура және мүлдем кінәсіз адам болған емес. Оның мінезі балаша ашықтыққа толы еді".
After he developed palsy in later life, Cruikshank's health and work began to decline in quality. He died on 1 February 1878 and was originally buried in Kensal Green Cemetery. In November 1878 his remains were exhumed and reburied in St. Paul's Cathedral. Punch magazine, which presumably did not know of his large illegitimate family, said in its obituary: "There never was a purer, simpler, more straightforward or altogether more blameless man. His nature had something childlike in its transparency."