Кіріспе

Ағылшын жазушысы, сатирик және кітап сатушы (1780–1842)

Уильям Хоун (3 маусым 1780 – 8 қараша 1842) – ағылшын жазушысы, сатирик және кітап сатушы. Оның 1817 жылы үкіметтік цензураға қарсы соттағы жеңісі британдық баспасөз бостандығы үшін күресте маңызды кезең болды.

Өмірбаян

Хон қазіргі заманғы медианың әкелерінің бірі ретінде сипатталған. Алабама университетінің доценті Кайл Граймс: «Уильям Хоун XIX ғасырдың алғашқы онжылдықтарында британдық баспа мәдениетінің қалыптасуына кез келген жазушы, баспагер немесе шығарушыдан гөрі көп үлес қосты деуге болады». Хоун 1780 жылдың 3 маусымында Бат қаласында Уильям Хоун ағаның (Риплидегі Хоумвуд шаруашылығында туған) және Фрэнсис Сталвеллдің үш баласының бірі болып дүниеге келді. Уильямның жалғыз тірі інісі Джозеф Хоун (1784–1861) Тасманиядағы (Австралия) Жоғарғы сот судьясы болды. Уильям өте жанындағы, әкесі Киелі кітаптан оқуға үйреткен бала болды. Бірнеше жыл бойы Уильям Дэме Бетридж басқарған шағын мектепке қатысты, ол оған өте жақын болды. 1783 жылы Уильямның әкесі Лондонға көшіп, адвокат кеңсесінде жұмысқа орналасты. Ол Уильямға осы мамандықты таңдауға кеңес берді. Чатемдегі заңгер кеңсесінде екі жарым жыл жұмыс істегеннен кейін Уильям Хоун кіші Лондонға оралып, Грей Инндегі заңгердің клеркі болды. 1817 жылдың 1 ақпанынан 25 қазанына дейін Хоун «Реформаторлар тізілімін» жариялады, оны мемлекеттік зәбір-зияраттарды сынау үшін пайдаланды, кейін ол Джордж Крюикшанк салған әйгілі саяси памфлеттер мен пародияхарша шабуыл жасады. «Тізілімді» жариялаған кезде Хоун кеңсесінің мекенжайын Лудгейт-Хиллден үш есік қашықтықтағы 67-ші үй деп көрсетті. 1817 жылдың сәуір айында бас прокурор сэр Уильям Гарроу оған қарсы үш іс ашты. Гилдхолдағы арнайы қазылар алдында 18, 19 және 20 желтоқсанда үш жеке сот отырысы өтті. Біріншісі, 1817 жылғы «Джон Уилкстің соңғы катехизисі» жариялағаны үшін судья Абботтың (кейін Лорд Тентерден) алдында болды; екіншісі, «Саяси литания» (1817) арқылы литанияны пародиалау және Принц-регентті жамандауы үшін, ал үшіншісі, Афанасиандық Символға пародия жасаған «Синекуристтің иымы» (1817) жариялағаны үшін Лорд Элленборо алдында өтті. «Күнделік кітап», «Кестелік кітап» және «Жылдық кітап» – Хоунның ең көп еске алынатын еңбектері. Оларды дайындау кезінде ол Роберт Саутидің мақұлдауымен және Чарльз Лэмбтің (оның жақын досы болған) және күйеу баласы Джейкоб Генри Берннің (1794–1869) көмегімен болды. Бұл кітаптардың танымалдығына қарамастан, Хоун қаржылық жағынан сәтті болмады және қысқа мерзімге борыштары үшін Корольдік қамаудағы түрмеге қамалды. Достары оған көмектесіп, ол әйелі мен екі үлкен қызымен Грейсчерч көшесінде «Жасыл қоңыз» кофеханасын ашты. Осы кезде Хоунның дінге деген көзқарасы өзгерді және өмірінің соңғы жылдарында ол пастор Томас Биннидің ізбасары болды. 1830 жылы Хоун Струтттің «Англия халқының ойын-сауықтары мен спорттары» еңбегін редакциялады және «The Penny Magazine» журналының алғашқы басылымына үлес қосты. Ол сондай-ақ «Патриот» журналының редакторы болды. Оның досы және кейде көршісі Фрэнсис Ролстон жазған Хоунның өмірінің қысқаша өмірбаяны оның қайтысынан бес жыл өткен соң, алты жылдан кейін қайта жаңартылып басылды. Орта ғасырлар ғалымы М. Р. Джеймс Хоунның «Апокрифтік Жаңа өсиеті» кітабын бірнеше себеппен «шындығын айтқанда, өте нашар кітап» деп қатты сынады: ол 1700 жылдардағы архиепископ Уэйк пен Еремия Джонстың аудармаларын оларды көрсетпестен қайта жариялады; ол апокрифтерді Жаңа өсиетке қосымша ретінде бұрмалап көрсетті; ол ертедегі шіркеу әкелерінің апокрифтік емес еңбектерін анонимді апокрифтік еңбектермен ешқандай түсіндірме немесе айырмашылықсыз біріктірді және т.б. Джеймс Хоунның кітабы оған мұндай шығармалармен алғаш танысқанын мойындады және кемшіліктеріне қарамастан оған деген сүйіспеншілігін оятты және 1924 жылы Хоунның нұсқасын алмастыру ниетімен өзінің Жаңа өсиет апокрифтері жинағын жариялады. Австралиялық Брайан Хоун Уильямның ұлы Альфред Хоун, мүсінші арқылы ұрпағы болып табылады. Хоунның кіші қызы Элис француз жиһаз дизайнері Анри Огюст Фурдуиноға үйленді.

Танымал мәдениетте

2018 жылғы Ян Хислоп пен Ник Ньюманның "Күлкі арқылы сот" пьесасы 1817 жылғы Хонның үш сот процесін қамтиды.