Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының саяси жүйесі Америка Құрама Штаттарында саясат конституциялық федеративтік республика және президенттік жүйе аясында қызмет етеді. Онда өкілеттіктерді бөлісетін үш бөлек тармақ бар: заң шығарушы тармақты құрайтын АҚШ Конгресі, Өкілдер палатасы мен Сенаттан тұратын екіпалаталы заң шығарушы орган; АҚШ Президенті басқаратын атқарушы тармақ, ол елдің мемлекет және үкімет басшысы болып табылады; және сот тармағы, Жоғарғы Соттан және төменгі федералды соттардан тұрады, ол сот билігін жүзеге асырады. Әрбір 50 жеке штат үкіметінің өзінің құзырындағы заңдарды қабылдау құқығы бар, егер олар АҚШ Конституциясында федералды үкіметке берілмесе немесе штаттарға тыйым салынбаса. Әр штаттың конституциясы федералды конституцияның үлгісін қалайды, бірақ егжей-тегжейлі мәселелерде өзгешеленеді. Әрқайсысының үш тармағы бар: губернатор басқаратын атқарушы, заң шығарушы және сот тармағы. Жергілікті деңгейде үкіметтер округтерде немесе олармен теңдес округтерде, ал олардың төменінде жеке муниципалитеттер, қалалар, мектеп округтері және арнайы округтер табылады. Лауазымды адамдар федералды, штаттық және жергілікті деңгейлерде халықтың сайлауы арқылы сайланады, бірақ Президенттің сайлануында ерекшелік бар – ол сайлаушылар алқасы арқылы халықтың тікелей емес сайлауымен тағайындалады. АҚШ саясатына екі партия басымдық жасайды: Американдық Азамат соғысынан бері Демократиялық партия және Республикалық партия, бірақ басқа партиялар да кандидаттарды тікелей ұсынады. Тарихи тұрғыдан алғанда, Демократиялық партия көбінесе солшыл бағытталған саясатты қолдаған, ал Республикалық партия көбінесе оңшыл бағытталған саясатты қолдаған. Екі партияның да ұлттық деңгейде мүшелікті, сайланған лауазымды тұлғаларды немесе саяси саясатты бақылайтын ресми орталық ұйымы жоқ; сондықтан әр партияда дәстүрлі түрде партиялық ұстанымдардан ауытқыған фракциялар мен жеке тұлғалар кездеседі. Америкадағы мемлекеттік лауазымдардың басым бөлігі бір округтен сайланады және дауыс берушілердің көпшілігін (яғни, басқа кандидаттардан көп, бірақ міндетті түрде көпшілік емес) алып, лауазымға ие болады. 18 жасқа толған азаматтардың барлығына сайлау құқығы бар, бірақ кейбір штаттарда сотталған қылмыскерлерге бұл құқық берілмейді.

Мемлекеттік басқару

Мемлекеттік үкіметтердің федералды үкіметке берілмеген және АҚШ Конституциясында штаттарға тыйым салынбаған барлық мәселелер бойынша заңдар шығару құқығы бар. Олардың ішінде білім беру, отбасылық құқық, келісімшарт құқығы және көптеген қылмыстар бар. Конституцияда белгіленген өкілеттіктерге ғана ие болатын федералды үкіметтен өзгеше, штаттық үкіметке мемлекеттік немесе ұлттық конституцияның ережелерімен шектелмеген жағдайда әрекет етуге мүмкіндік беретін табиғи өкілеттіктер беріледі. Федералды үкімет сияқты, штаттық үкіметтердің де үш тармағы бар: атқарушы, заңнамалық және сот. Штаттың жоғары атқарушы органы – халық сайлаған губернатор, ол әдетте төрт жылдық мерзімге (бірақ кейбір штаттарда екі жылдық мерзімге) сайланады. Небраскадан басқа, бірпалаталы заң шығарушы органы бар, барлық штаттарда екіпалаталы заң шығарушы орган бар, жоғарғы палата әдетте Сенат, ал төменгі палата – Өкілдер палатасы, Ассамблея немесе осыған ұқсас атаумен аталады. Көптеген штаттарда сенаторлар төрт жылдық мерзімге, ал төменгі палатаның мүшелері екі жылдық мерзімге сайланады. Әртүрлі штаттардың конституциялары кейбір егжей-тегжейлі мәселелерде өзгеше болуы мүмкін, бірақ көбінесе федералды Конституцияға ұқсас үлгіні ұстанады, соның ішінде халықтың құқықтары мен үкіметті ұйымдастыру жоспары жазылған, және көбінесе толықрақ болады. Штат және жергілікті деңгейде бастамалар мен референдумдар процесі азаматтарға жаңа заңнаманы халықтың дауысына салуға немесе жақында заң шығарушы орган қабылдаған заңнаманы дауысқа салуға мүмкіндік береді. Бастамалар мен референдумдар, сондай-ақ қайта шақыру сайлаулары мен ашық алғашқы сайлаулар – прогрессивтік дәуірдің ерекше реформалары. Олар бірнеше штаттың конституцияларына, әсіресе Батыс штаттарында жазылған, бірақ федералды деңгейде кездеспейді.

Аудандық үкімет

Округ – мемлекет конституциясы және заңдарымен бекітілген әкімшілік бөлініс. Луизианадағы округтерге парафиялар, ал Аляскадағыларға боролар деп аталады. Округтердің мемлекеттік биліктері штаттар арасында кең ауқымда өзгереді. Кейбір штаттарда, әсіресе Жаңа Англияда, олар негізінен сот аудандары ретінде қолданылады. Басқа штаттарда округтер тұрғын үй, білім беру, көлік және демалыс салаларында кең өкілеттіктерге ие. Коннектикут, Род-Айленд және Массачусетс штаттарының бір бөлігінде округтік үкімет таратылған; ал Алясканың Ұйымдаспаған боросы (штаттың шамамен жартысы құрайды) ешқандай округтік деңгейдегі үкіметпен басқарылмайды. Округтік үкіметтік функциясы жоқ және жай ғана жер бөлігі болып табылатын аудандарда, қызметтер төменгі деңгейдегі қалалар немесе муниципалитеттер немесе штат тарапынан ұсынылады. Округтерде бірнеше қалалар, кенттер, ауылдар немесе шағын елді мекендер болуы мүмкін. Филадельфия, Гонолулу, Сан-Франциско, Нэшвилл және Денвер сияқты кейбір қалалар біріктірілген қала округтері болып табылады, онда муниципалитет пен округ біріктіріліп, бірдей юрисдикция құрайды – яғни, бұл округтер толығымен бір муниципалитеттен тұрады, оның қалалық үкіметі сонымен қатар округтік үкімет ретінде де жұмыс істейді. Вирджиния штатының Арлингтон округі сияқты кейбір округтерде қосымша бөліністер жоқ. Кейбір штаттарда ешқандай округ құрамына кірмейтін тәуелсіз қалалар бар; тәуелсіз қала заңды түрде кез келген округтен бөлінген болса да, ол әлі де біріктірілген қала округі сияқты жұмыс істей беруі мүмкін. Кейбір муниципалитеттер бірнеше округтерге кіреді; Нью-Йорк қаласы ерекше бес бороға бөлінген, олардың әрқайсысы округпен шектеседі. Көптеген АҚШ округтерінде бір қала немесе кент округтің орталығы болып тағайындалады, және округтік үкімет кеңселері осы жерде орналасқан, сондай-ақ комиссия мүшелері немесе қадағалаушылар кеңесі жиналады. Кішкентай округтерде кеңестер округ тарапынан сайланады, ал үлкен округтерде қадағалаушылар жеке аудандар мен кенттерден өкілдік етеді. Кеңес мемлекеттік және жергілікті үкіметтер үшін салықтарды жинайды; қарыз алады және ақша бөледі; округ қызметкерлерінің жалақысын белгілейді; сайлауды қадағалайды; автомобиль жолдары мен көпірлерді салады және күтіп ұстайды; ұлттық, мемлекеттік және округтік әлеуметтік бағдарламаларды басқарады. Өте кішкентай округтерде атқарушы және заңнамалық билік толығымен бір комиссардың қолында болуы мүмкін, ол салықтар мен сайлауды қадағалау үшін кеңестермен көмектеседі.

Муниципальдік үкіметтер

Муниципалдық үкіметтер – мемлекеттік конституцияларда және заңдарда уәкілеттігі берілген, белгілі бір аумаққа жалпы басқаруды қамтамасыз ету үшін құрылған жергілікті үкіметтер. Әдетте, бұл аумақ округке бөлінген аймақтардың бірі емес, халық шоғырланған орталық болып табылады. Осы санатқа қалалар, борон (Аляскадан басқа), қалашықтар (Миннесота және Висконсинден басқа) және ауылдар кіреді. Бұл түсінік АҚШ Халық санағы бюросы мойындаған "құрылған елді мекендерге" шамамен сәйкес келеді, бірақ Халық санағы бюросы Жаңа Англия қалаларын осы санаттағы статистикадан шығарып тастайды, сондай-ақ муниципалдық үкіметтердің саны үкіметтік қызметін тоқтатқан елді мекендерді қамтымайды. Американдықтардың шамамен 28 пайызы 100 000 және одан көп тұрғыны бар қалаларда тұрады. Қалалық үкіметтердің түрлері ел бойынша кең түрленеді. Көбінесе олардың барлығы сайлаушылар сайлаған орталық кеңеске және қаланың істерін басқару үшін түрлі бөлімдердің басшыларымен жұмыс істейтін атқарушы лауазым иесіне ие болады. Батыс және Оңтүстік аймақтарындағы қалаларда көбінесе партиялық емес жергілікті саясат жүреді. Муниципалдық басқарудың үш негізгі түрі бар: мэрлік кеңес, комиссия және кеңес басшысы. Бұл таза формалар, көптеген қалалар олардың екеуін немесе үшеуін біріктіріп пайдаланады.

Қала әкімі-кеңес

Бұл АҚШ-тағы қала басқаруының ең көне түрі және 20-шы ғасырдың басына дейін дерлік барлық американ қалалары қолданған. Оның құрылымы штаттық және ұлттық басқаруларға ұқсас, атқару билігінің басшысы ретінде сайланған қала әкімі және заң шығару билігін құрайтын түрлі аудандарды ұсынылатын сайланған кеңес бар. Қала әкімі қалалық департаменттердің басшыларын және басқа да лауазым иелерін тағайындайды (кейде кеңестің келісімімен), қала заңдарына (жарлықтарға) вето қою құқығына ие және көбінесе қала бюджетін дайындауға жауапты. Кеңес қалалық жарлықтарды қабылдайды, жылжымайтын мүлікке салынатын салық мөлшерін белгілейді және ақшаны түрлі қалалық департаменттер арасында бөліп береді. Қалалардың өсуімен қатар, кеңес мүшелігі көбінесе бір ғана ауданнан артық өкілдік ететін болды.

Комиссия

Бұл заң шығару және атқару функцияларын бір топ лауазым иелерінде біріктіреді, әдетте, қала бойынша сайланған үш немесе одан көп адам болады. Әр комиссар бір немесе бірнеше қалалық департаменттің жұмысын бақылайды. Комиссарлар қаланың жұмыс істеуін қамтамасыз ететін саясат пен ережелерді де белгілейді. Олардың бірі осы органның төрағасы болып тағайындалады және көбінесе қала әкімі деп аталады, бірақ оның өкілеттігі басқа комиссарлардың өкілеттігімен бірдей.

Кеңес-басшы

Қалалық менеджер – қалалық мәселелердің күрделенуіне жауап ретінде пайда болды, олардың шешімі үшін сайланған мемлекеттік қызметкерлерде жиі кездеспейтін басқару қабілеті қажет. Осыған байланысты, құқық қорғау және қызметтер көрсетуді қоса алғанда, атқару билігінің көп бөлігі жоғары білікті және тәжірибелі кәсіби қалалық менеджерге жүктелді. Көптеген қалалар кеңес-менеджерлік жүйені қабылдады. Бұл жүйе бойынша, кішкентай, сайланған кеңес қалалық ережелерді қабылдайды және саясатты белгілейді, бірақ өз шешімдерін іске асыру үшін жалақы төленетін әкімші, сондай-ақ қалалық менеджерді жалдайды. Менеджер қалалық бюджетті дайындайды және көптеген бөлімдердің жұмысын қадағалайды. Әдетте, белгілі бір мерзім болмайды; менеджер кеңес оның жұмысына қанағаттанғанша қызмет ете береді.

Құрамына кірмеген аудандар

Кейбір штаттарда құрамына кірмейтін аумақтар бар, яғни округ деңгейінен төмен жергілікті билік органдары басқармайтын жерлер. Құрамына кірмейтін аумақтардың тұрғындары тек округтік, штаттық және федералдық үкіметтерге салық төлейді, ал қалалық билікке емес. Бұған Лас-Вегаспен байланысты көптеген казинолар орналасқан Невада штатындағы Парадайз мысалы жатады.

Арнайы мақсаттағы жергілікті мемлекеттік басқару

Мемлекеттік, округтік және қалалық деңгейде заң шығаратын жалпы мақсаттағы мемлекеттік органдармен қатар, арнайы мақсаттағы аудандар да болуы мүмкін, олар басқа қолданыстағы үкіметтер қамтамасыз етпейтін нақты бір немесе бірнеше қызметтерді ұсынады. Мектеп округтері – мемлекеттік бастауыш және орта білім беретін ұйымдастырылған жергілікті органдар болып табылады, олар мемлекеттік заңға сәйкес жеке үкіметтер ретінде танылуға жеткілікті әкімшілік және қаржылық дербестікке ие. Арнайы округтер мемлекеттік заңмен ауданның жарғысында немесе құрылтай құжаттарында белгіленген міндеттерді орындауға уәкілді және жеке үкіметтер ретінде танылуға жеткілікті әкімшілік және қаржылық дербестікке ие; олар заңмен белгіленгендей, округтер, басқармалар, кеңестер, комиссиялар және т.б. сияқты түрлі атаулармен белгілі.

Сайлау құқығы

АҚШ-та дауыс беру құқығы Конституциямен, федералды және штаттық заңдармен реттеледі. 18 және одан жоғары жастағы азаматтар үшін сайлау құқығы көбінесе барлығына бірдей қолданылады. Кейбір штаттарда қылмыс жасағандардың дауыс беру құқығы шектелуі мүмкін. Колумбия округі және Пуэрто-Рико, Гуам сияқты АҚШ-қа қарасты басқа аумақтар өз аймақтарынан тыс саяси тұлғаларды сайлауға құқығы жоқ және тек дауыс беру құқығы жоқ делегаттарды Өкілдер палатасына сайлай алады. Барлық штаттар мен Колумбия округі президент сайлауына сайлаушылардың дауыс беру құрамына үлес қосады.

Үгіт-насихат кампаниясын қаржыландыру

Сәтті қатысу, әсіресе федералды сайлауларда, көбінесе көп мөлшерде қаржы талап етеді, әсіресе теледидарлық жарнама үшін. Бұл қаржыны жаппай халықтан жинау өте қиын, бірақ интернет арқылы шағын үлестер жинау жолы табысты болды. Сайлау науқанын қаржыландыру заңдарына қарсылар, олар Бірінші түзетуде кепілденген сөз бостандығына араласады деп мәлімдейді. Заңдар күшіне енген жағдайда да, Бірінші түзетуді сақтаудың қиындығы заңнаманы мұқият және сақтықпен жасауды қажет етеді, нәтижесінде, әсіресе Ұлыбритания, Франция немесе Канада сияқты дамыған демократиялармен салыстырғанда, қолданылу аясы салыстырмалы түрде тар заңдар шығады.

Партиялық ұйым

Көптеген басқа елдерден айырмашылығы, Америкадағы негізгі саяси партияларда партиялық ұстанымдар мен саясатты анықтайтын, адал мүшелері мен лауазымды тұлғаларды марапаттайтын немесе бүлікшілерді шығаратын күшті орталық ұйым жоқ. Партия комитеті немесе конвенция кандидатты қолдауы мүмкін, бірақ жалпы сайлауда партияның кандидаты кім болатынын анықтау, әдетте, демократтар немесе республикашылар ретінде тіркелген сайлаушыларға ашық алдын ала дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Сонымен қатар, сайлаушылардың қарсылығына байланысты партиялық шешімдерге бағынбаған және оппозициямен дауыс берген сайланған лауазымды тұлғалар өз партиясынан (салыстырмалы түрде) аз қорқады. Партиялардың штаттық немесе федералдық комитеттері бар, олар қаржы жинау және үгіт жүргізу орталығы ретінде қызмет етеді (Демократиялық Ұлттық Комитет, Республикалық Ұлттық Комитет қараңыз), сондай-ақ кандидаттарды белгілі бір деңгейде сайлау үшін жұмыс істейтін жекелеген сайлау комитеттері бар, бірақ олар кандидаттарды немесе олардың сайлау кампанияларын басқармайды. Президенттік сайлауда партияның кандидаты де-факто партия жетекшісі болып табылады, оның танымалдылығы немесе танылмауы бюллетеньдегі басқа кандидаттарға көмектеседі немесе кедергі келтіреді. Орта мерзімді сайлаулар әдетте қазіргі президенттің жұмысына жасалған референдум ретінде қарастырылады. Кейбір сарапшылар (Ли Друтман, Дэниел Дж. Хопкинс 2018 жылға дейін жазған) 21-ғасырда Америка саясаты тым партиялық болумен қатар, ұлттық мәселелерге тым көп назар аударып, "ұлттықтанған" деп мәлімдейді, сондықтан бұрын жергілікті мәселелермен айналысқан жергілікті лауазымдар да жиі президенттік сайлау туралы айтады.

Діни топтар

Конституцияның бірінші түзетуінің "Дін құруға қатысты заң шығармау" ережесіне қарамастан ("Конгресс дін құруға қатысты заң шығармайды"), діни топтар (тарихи және демографиялық себептермен негізінен христиандық топтар) көбінесе саяси қысым көрсетуші топтарға және саяси коалициялардың құрамдас бөліктеріне айналды. Бұл ықпал жиі моральдық және жеке мінез-құлыққа қатысты заңдардың қабылдануына әкеп соқты. Мысалы, консервативті протестант христиандарының үлесі жоғары штаттарда алкоголь және құмар ойындарына қатысты заңдар көбінесе шектеулірек болды. Бұл заңдар жер беру, коммерциялық субсидиялар, салық салу, жолдарды бақылау, мұқтаждарға көмек көрсету, таверналар және мектептерге қатысты мәселелерді қамтыды. Соттар (жеке сот процестері жиі кездесетін) американдықтарға қоғамдық істер мен құқық саласында тәжірибе жинақтауға мүмкіндік берді, сондай-ақ саудагерлер, жер иелері, шағын шаруалар, қолөнершілер, англикандар, пресвитериандар, квакерлер, немістер, шотланд-ирландтар, янкилер, йорктер сияқты мүдделі топтарға Ұлыбританиядағы корольдік сот, аристократиялық отбасылар және мемлекеттік шіркеуге бағынған мәселелерге бақылау жүргізуге мүмкіндік берді. Соңында, американдықтар республикалық идеологияның саяси құндылықтарына қызығушылық танытты, ол тең құқықты, азаматтық қадір-қасиетті дәріптеді және жемқорлықты, зәулімдікті және аристократияны жек көретін.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Америка Құрама Штаттары құрылған кезде экономика көбінесе ауыл шаруашылығы мен шағын жеке кәсіптерге негізделген, ал штат үкіметтері әлеуметтік мәселелерді жеке немесе жергілікті деңгейде шешуге қалдырды. Ұлыбритания және басқа да өнеркәсіптік дамыған елдердегідей, Ұлы депрессия кезінде еркін нарық идеологиясының беделі түсіп қалды. 1930-1970 жылдар аралығында қаржылық саясат кейнсиандық келісіммен сипатталды. 1980 жылдардың басындағы «Рейган революциясынан» кейін еркін нарық идеологиясы американдық саясатта қайтадан күшті күшке айналды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін американдық әлеуметтік мемлекет үш еседен астамға өсті, бірақ 1970 жылдардың соңынан 1980 жылдардың соңына дейін ЖІӨ-нің 20%-ын құрады. XXI ғасырда қазіргі американдық либерализм мен консерватизм үздіксіз саяси күрес жүргізіп келеді, бұл «The Economist» журналында «үлкен бөлінушілік [және] тартысты, бірақ ащы даулы сайлаулар» деп сипатталған. 2016 жылдан бері Economist Intelligence Unit-тің Демократия индексінде АҚШ-тың демократиясы толық емес деп танылды, бұл саяси поляризацияның күшеюіне байланысты. V Dem Демократия индексі бойынша 2023 жылы АҚШ әлемдегі сайлау демократиясы бойынша 27-ші орынды, ал халық қатысатын демократия бойынша 3-ші орынды иеленді. Сыртқы саясатта АҚШ, әдетте, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін «шетелдік араласудан қашып жүру» саясатын ұстанды. Соғыстан кейін, Америка супердержаваға айналғаннан кейін, ондаған жылдар бойы ел халықаралық қарым-қатынастарды қолдап, коммунизмді тоқтату және экономикалық ынтымақтастықты дамыту үшін одақтастар іздеді.

Өмірбаян

АҚШ Конституциясы саяси партиялар мәселесін ешқашан ресми түрде қарастырмады, себебі негізінен Конституция құрушылар – Александр Гамильтон, Джеймс Мэдисон, Джордж Вашингтон – оларды ішкі саяси топтар ретінде қарастырып, олардың ішкі дау-жанжал мен тоқырауға алып келетініне қарсы болды. Дегенмен, американдық екі партиялық жүйенің бастауы Вашингтонның жақын кеңесшілерінің арасынан, соның ішінде Гамильтон мен Мэдисоннан туды. 1790 жылдарға қарай, жаңа елдің дұрыс бағыты туралы әртүрлі пікірлер қалыптасты, және осы пікірлерді бөлісетін адамдар бірігіп топтаса бастады. Александр Гамильтонның ("Федералисттер") жақтастары сауда мен өнеркәсіпті қолдайтын күшті орталық үкіметті жақтады. Томас Джефферсонның ("Демократиялық-республикалықтар") жақтастары орталықтандырылмаған, егісшілікке негізделген республиканы артық көрді. 1828 жылға қарай федералисттер ұйым ретінде жойылды, олардың орнына алдымен Ұлттық Республикалық партиясы, содан кейін вигтер келді, ал демократиялық-республикалықтар Эндрю Джексон басқаруымен демократтарға айналды, олар "қарапайым (ақ) адамды" құрметтеуімен және олардың көпшілігіне сайлау құқығын кеңейтуімен белгілі болды. 1850 жылдары вигтердің кезегі келді, олар батыстағы жаңа аумақтарда құлдыққа рұқсат беру мәселесіне байланысты жойылды. Вигтер ақырында құлдықтың кеңеюіне қарсы болған және президенттікке алғаш рет сайланған Авраам Линкольн басқарған Республикалық партиямен алмастырылды.

Дауыс берудің дамуы

Американың отарлық кезеңінен бұрынғы және революциядан кейінгі дәуірлерде сайлаушылар сайлауға барып, қай кандидатты қолдайтындарын ашық айтқан, жасырын дауыс беруді "қорқақтық" және "алаяқтық" деп санаған. Бұл практика соншалықты қауіпті болған, "XIX ғасырдың орта шенінен" бастап сайлау күніндегі тәртіпсіздіктерде ондаған (89) адам қаза тапқан. 1868: Он төртінші түзетуге сәйкес, АҚШ-та туған немесе натурализацияланған барлық адамдарға азаматтық құқық кепілдік берілді, бірақ Джим Кроу заңдары көптеген афроамерикандықтардың дауыс беруіне кедергі келтірді. 1920: Он тоғызыншы түзету арқылы АҚШ-тың барлық штаттарында әйелдерге дауыс беру құқығы берілді. 1964-66: Азаматтық құқықтар туралы заңдар мен Жоғарғы Сот шешімдері салық төлеу және байлық талаптарын жойып, сайлау тізіміне ену және нәсілдік азшылықтардың дауыс беру құқығын қорғады. 1971: Жиырма алтыншы түзетуге сәйкес, 18-20 жас аралығындағы ересектерге дауыс беру құқығы берілді.

Жыныстық, этникалық және жыныстық қатынасқа байланысты аз өкілдік

Тарихи тенденцияларды және қазіргі үкіметтік демографиялық көрсеткіштерді зерделеу АҚШ-тағы саяси өкілдіктің теңдігіне қатысты алаңдаушылықтарды тудырды. Атап айтқанда, ғалымдар саяси өкілдердің демографиялық жағынан сайлаушыларымен ортақ белгілері немесе ерекшеліктерінің болуы – яғни сипаттамалық өкілдік деңгейлерінің АҚШ-тың нәсілдік және гендерлік құрамымен сәйкес келмейтінін көрсетті. Сипаттамалық өкілдіктің артықшылықтары бар, себебі оның символдық мәні адамдардың өз өкілдерімен эмоционалды байланыс орнатуына мүмкіндік береді. Бұдан әрі, сипаттамалық өкілдік мағыналы және функционалды өкілдікке, сондай-ақ институционалдық билікке алып келуі мүмкін, бұл азшылық топтарының саяси жүйеде олардың саяси көзқарастарымен келісетін және билікке ие өкілдері болуына жағдай жасайды. Конгресс комитетінің төрағасы осы қарым-қатынастың жақсы мысалы болып табылады, себебі төрағалар комитеттерде қандай мәселелер талқыланатынын анықтайды, әсіресе, назар аударуға лайық мәселелерді талқылайтын тыңдаулар арқылы. ЛГБТҚ қоғамдастығы сияқты басқа да азшылық топтары да тең өкілдіктің болмауынан зардап шекті, әсіресе ғалымдар олардың бастапқыда көбінесе моральдық саяси мәселе ретінде қарастырылғанын, ал кейіннен нақты сайлаушылар ретінде мойындалғанын атап өтті. Саяси өкілдік – азаматтардың өкілдерге, саяси институттарға және демократияға сенімін нығайту үшін, олардың мүдделері ескерілетініне көз жеткізудің маңызды бөлігі болып табылады.

Африкалық американдықтар

Африкалық американдықтар сайлауда жеңіске жиірек қол жеткізе бастаса да және жалпы саяси өкілдіктерін арттырса да, әртүрлі деңгейдегі үкіметтерде оларға пропорционалды өкілдік әлі де жетіспейді. Кейбір есептер бойынша, афроамерикандықтар және басқа да аз ұлт өкілдері үшін ең көп табыс жоғары деңгейдегі үкіметте емес, федералды және штаттық үкіметтердің төменгі деңгейлерінде болған. Латын американдықтарының Конгресстегі өкілдігі, кем дегенде, төрттен бір бөлігіндегі округтерде халықтың 15% құрауына қарамастан, тиісінше өспеді. Саяси өкілдіктерін шектеуге бағытталған құрылымдық күш-жігерге қарамастан, үлкен жергілікті американдық халқы бар кейбір штаттарда өкілдік деңгейі жоғары. Оңтүстік Дакотада жергілікті халықтың саны шамамен 9% құрайды, көптеген федералдық деңгейде танылған тайпалық ұлттар бар, және ол өкілдіктің мысалы ретінде пайдаланылады. Штат заң шығарушы органдарындағы ЛГБТ құқықтарына қатысты заң жобаларын зерттеулер осы мәселені тереңірек талдауға мүмкіндік берді. ЛГБТ-ны қолдайтын заң жобалары, ЛГБТ өкілдері штат заң шығарушы органдарына сайланғанда көбірек ұсынылады, бұл мағыналы өкілдіктің арту мүмкіндігін де көрсетеді. «Демократия индексі» (The Economist) 2016 жылдан бері американ демократиясының әлсірегенін көрсетеді.

Ескірген мекемелер

АҚШ өзінің саяси жүйесін жаңа конституция құрып жатқан одақтастарына ұсынбауға кеңес береді. Демократияның кері кетуіне байланысты алаңдаушылықтар, бірқатар ғалымдарды, керісінше, ескі институттардың қателіктерін одан әрі күшейткен Жоғарғы Сот шешімдерінің нәтижесінде АҚШ-та бір партиялық жүйе қалыптасқан және ол енді демократия деп санау үшін қажетті ең төменгі талаптарға сай емес екені жөнінде ескертуге мәжбүр етті.

Жоғарғы Сот судьяларын сайлау

Мерзімді шектеулерді енгізу және Жоғарғы Сот судьяларын сайлау арқылы АҚШ Жоғарғы Сот мүшелерінің күтпеген өліміне байланысты туындайтын дауды шешуге болады. Сайлау қорытындысын анықтаса, Жоғарғы Сотты судьялармен толтыру туралы ұсыныстар мәнсіз болады. Құрама Штаттардың 33 штаты өздерінің штаттық Жоғарғы соттарын сайлайды. Ұлттық радиодағы Тәуелсіз институттың конституциялық сарапшысы Уильям Уоткинс 8-10 жылдық бір реттік мерзімді шектеу туралы ұсынысын айтты. Ол судьялардың ойын кезінде допты және соққыны анықтайтын төрешілер сияқты болуы керек екенін, бірақ олар бастапқы құрамды өзгертумен айналысатын жаттықтырушыларға ұқсап, тактикалық шешімдер қабылдап жатқанын атап өтті. Жергілікті аудандық прокурорлар мен округ шерифтері сайланады, сондықтан Жоғарғы Сот судьяларын да сайлауға болады. АҚШ Сенаты 1913 жылы 17-ші түзету қабылданғанға дейін штат заң шығарушы органдары тарапынан тағайындалатын. Конституцияға түзетулер енгізу үшін штаттардың екінші конституциялық конвенциясын өткізу осы реформаны іске асырудың бір жолы болуы мүмкін.

Конгресс өкілеттігінің мерзімі

Конгресс мүшелерінің қызмет мерзімін шектеу қозғалысы 1990-шы жылдардың басында кең қолдауға ие болды. 23 штат үкіметтері АҚШ Конгресінің әрбір штаттан сайланған өкілдерінің қызмет мерзімін шектеу туралы заңдар қабылдады. Бірақ 1995 жылы Жоғарғы Соттың U.S. Term Limits, Inc. v. Thornton ісі бойынша қабылдаған шешімі осы 23 штаттың заңдарын күштен шығарды. Ньют Гингричтің «Америкамен келісім» бағдарламасы алғашқы 100 күн ішінде конституциялық түзетулерді қабылдау арқылы қызмет мерзімін шектеуді уәделеді. Дегенмен, конституциялық түзету туралы заң жобасы қажетті 2/3 көпшілік дауысқа ие болмады, тек 227–204 қарапайым көпшілікпен қабылданды. Егер қабылданған болса, ол Өкілдер палатасы мен Сенаттың жалпы қызмет мерзімін 12 жылға, Өкілдер палатасында 6 мерзімге, ал Сенатта 2 мерзімге шектеуге тиіс еді. Бүгінде «АҚШ-тың қызмет мерзімін шектеу» ұйымы 34 штаттан АҚШ Конституциясына түзетулер енгізу үшін конституциялық конвент шақыруға шақырып отыр, осылайша қызмет мерзімін шектеу туралы түзетуді жасауды көздейді.