Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вильерс-Коттерэ (vilɛʁ kɔt(ə)ʁɛ) – Францияның О-де-Франс аймағындағы Эна департаментіндегі коммуна. Бұл коммуна 1539 жылы ресми француз құжаттарында латын тілінің қолданылуын тоқтатқан Вильерс-Коттерэ жарлығына қол қойылған орын және 1802 жылы француз романисі Александр Дюма әкесінің туған жері ретінде танымал.
Villers Cotterêts (vilɛʁ kɔt(ə)ʁɛ) is a commune in the Aisne department in Hauts de France, France. It is notable as the signing place in 1539 of the Ordinance of Villers Cotterêts discontinuing the use of Latin in official French documents, and as the birthplace in 1802 of French novelist Alexandre Dumas père.
География
Ол Париждің солтүстік-шығысында, RN2 жолымен Лаон қаласына қарама-қарсы орналасқан. Оның лақап аты "Petite villa sur la côte de Retz" – Рец жағалауындағы шағын вилла, себебі қала Рец орманының қасында жатыр, ал ол ормандар кең аумақты алып жатыр.
It is located NE of Paris via the RN2 facing Laon. Its nickname Petite villa sur la côte de Retz means Little villa by the coast of Retz, as the town is situated next to the Forest of Retz, which covers of land.
Тарих
Вильерс-Коттерет француз құқығында Франция королі Франсуа I ("François Ier") қол қойған 1539 жылғы Вильерс-Коттерет жарлығымен танымал. Бұл жарлық француз тілін окситан, немесе сол кездегі элиталық еуропалық лингва франка – латын сияқты аймақтық тілдердің орнына корольдіктің ресми тілі етіп белгіледі. 1914 жылы британдық экспедициялық корпусы Монстан шегіну кезінде осы жерде артқы күзет шайқасын жүргізді. 1 қыркүйекте 2-ші дивизияның шегінуін қамтамасыз еткен британдық 4-ші (Гвардиялық) бригадасы Вильерс-Коттеретс маңындағы орманда неміс әскерінің III корпусының алдыңғы бөлімдерімен кездесті. Бригада бұл шайқаста 300-ден астам сарбазын жоғалтты, бірақ үзіліп, шегінуді жалғастыра алды. Көптеген сарбаздар Гвардиялықтардың зиратына жерленген, ол Ұлттар Достастығының соғыс зираттары комиссиясымен күтіледі. Қала ішінде Рояумон ауруханасына қосымша аурухана ашылды және осы аурухана туралы деректі фильм түсірілді. La Plaine Saint Rémy, Pisseleux – 1971 жылы Вильерс-Коттеретпен біріктірілген ежелгі коммуна.
Villers Cotterêts is famous in French law because of the Ordinance of Villers Cotterêts of 1539 signed by king Francis I of France ('François Ier'), which made French the official language in the kingdom instead of regional languages like Occitan or the elite European lingua franca of the time, Latin. In 1914, the British Expeditionary Force fought a rearguard action here during the Retreat from Mons. On 1 September, the British 4th (Guards) Brigade who were covering the withdrawal of 2nd Division, came into contact with the leading units of the German III Corps on the edge of woodland near Villers Cotterêts. The brigade lost more than 300 men in the encounter, but were able to break away and continue the withdrawal. Many are buried at Guards' Grave, a military cemetery maintained by the Commonwealth War Graves Commission. An ancillary hospital to that of Royaumont was set up in the town and a silent documentary about it was made. La Plaine Saint Rémy, Pisseleux, was an ancient commune that was merged with Villers Cotterêts in 1971.
Халық саны
Тұрғындары француз тілінде коттеврзиендер деп аталады.
The inhabitants are called Cottevreziens in French.
Спорт
Қала 2007 жылғы «Тур де Франс» веложарысының 4-кезеңінің басталу орны болды.
The town was the start of Stage 4 in the 2007 Tour de France.
Көрікті жерлер
Түпнұсқа шато 950 жыл шамасында салынған және 12 ғасырдың басында таспен қайтадан салынғанға дейін екі рет толығымен өртенген. Алдыңғы кіреберіс – École des Beaux Arts-тағы тарихи ескерткіштер тізілімінде сақталған жалғыз түпнұсқа құрылыс. Франциск I, Анна де Писселе д’Хейли атты сүйіктісін орналастыру үшін де Ноу отбасынан шатоны сатып алды. Ной шатосы 18 ғасырда Жилль Мари Оппенордтпен регенс стилінде безендіріліп жаңартылды. Қазіргі иесі – Pépinières du Valois, шаруашылық кәсіпорны. 1902 жылы қалада Дюма отбасына қатысты естеліктерді жинау үшін Александр Дюма мұражайы ашылды. 1952 жылы мұражай Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде генерал Мауноридің штабы болған 19 ғасырға жататын жергілікті үйге көшірілді. Онда үш бөлме бар, олардың әрқайсысы отбасының бір мүшесіне – генерал Томас Александр Дюмаға, оның ұлы, жазушы Александр Дюма әкесіне және немересі, жазушы және драматург Александр Дюма баласына арналған.
The original château was built around 950 AD and was burnt to the ground twice before being rebuilt out of stone in the early 12th century. The front entrance is the only original remaining structure, which is listed with the Historic Monument Registry at the École des Beaux Arts. Francis I purchased the château from the de Noüe family to house his mistress Anne de Pisseleu d'Heilly. The Château de Noüe [fr] was updated with 18th century régence decoration by Gilles Marie Oppenordt. The current owner is the Pépinières du Valois, an agricultural venture. In 1902 the city opened a Museum Alexandre Dumas to gather souvenirs about the family. In 1952 the museum moved to a local 19th century mansion that served as General Maunoury's headquarters during the First World War. It has three rooms, each of them dedicated to one of the family members, being the general Thomas Alexandre Dumas, his son novelist Alexandre Dumas père and grandson novelist/playwright Alexandre Dumas fils.