Ақ қанатты шағала (Chlidonias leucopterus) – Еуропа, Африка, Азия, Австралияда кездесетін құс. Сипаттамасы, таралған жері, және түрлері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Ақ қанатты теңізқарға (Chlidonias leucopterus немесе Chlidonias leucoptera) – Laridae тұқымдасына жататын теңізқарға түрі. Бұл түр әдетте Еуропа, Африка, Азия және Австралияны қоса алғанда, әлемнің көп бөлігіндегі тұщы суларда немесе олардың жанында кездеседі. Тұқым атауы ежелгі грек тіліндегі khelidonios, "құйрықша сияқты", және khelidon, "құйрықша" сөздерінен шыққан. "Ақ қанатты теңізқарға" атауы көптеген ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде стандарт болып табылады; Ұлыбританияда бұл атау ресми орнитологиялық тіркеу органдарымен де қолданылады, бірақ ескі балама атау "ақ қанатты қара теңізқарға" әлі де жиі қолданылады.
The white winged tern, or white winged black tern (Chlidonias leucopterus or Chlidonias leucoptera), is a species of tern in the family Laridae. It is a small species generally found in or near bodies of fresh water across much of the world, including Europe, Africa, Asia, and Australia. The genus name is from Ancient Greek khelidonios, "swallow like", from khelidon, "swallow". The name 'white winged tern' is the standard in most English speaking countries; in the United Kingdom, this name is also the one used by the formal ornithological recording authorities, but the older alternative 'white winged black tern' is still frequent in popular use.
Сипаттама
Жазда ересек құстардың аяқтары қысқа қызыл, ал тұмсығы қысқа қара (кішкентай және жуан, қауырсындан 22–25 мм, басынан анық қысқа), мойны қара (көбінесе ақшыл сұр арқасы бар) және құрсағы, арқасы өте қою сұр, ақ құйрық және жарық сұр (гена көбінесе ақ) құйрығы болады, ол жас құстарда көбінесе "төртбұрышты" көрінеді. Беті сарғыш реңді. Қанаттары, аты айтқандай, көбінесе ақ. Ішкі қанаты сұр, үстінде қоңыр ұштарлы қауырсындар бар. Көбеймейтін кезеңде қара түстің көп бөлігі ақ немесе ақшыл сұрға ауысады, бірақ кейбір қара қауырсындар сақталып, ақ түсті құрсақпен араласуы мүмкін. Қанат астындағы қауырсындарда қара түс көп байқалады. Басы қара, маңдайы ақ. Бас үсті қоңырқай, ақ дақтармен себілген, ал бас арты қара, ақ дақтармен араласқан. Бұл ақ дақтар қысқы ересек құстарда жақсы көрінеді. Көздің алдында қара үшбұрышты дақ бар. Мойнының шегі кең және ақ. Жастарда және қауырсындарын жаңартқан ересектерде құйрық ақшыл сұр, жыл соңына қарай екі кезеңде де сұрға айналады. Ақ мойнының шегі мен құйрығы мантияны қоңыр "ерінді" бөліп көрсетеді. Мантия қауырсындарының, сондай-ақ терциалдар мен скапулярлардың да тар, ақшыл қоңыр ұштары бар.
Adult birds in summer have short red legs and a short black bill (small and stubby, measuring 22–25 mm from the feathers, decidedly shorter than the head), a black neck (often with a pale gray back) and belly, very dark grey back, with a white rump and light grey (almost white) tail, which often looks 'square' in juveniles. The face is tinged yellowish. The wings, as the name implies, are mainly white. The inner wing is grayish with brown tipped coverts. In non breeding plumage, most of the black is replaced by white or pale grey, though a few blackish feathers may be retained, admixed with white underparts. A good deal of black shows in the underwing coverts. The head is black, with a white forehead. The crown is blackish brown, flecked with white, and the hindcrown is blackish with a certain amount of white flecking. These white markings are pronounced in the winter adult. There is a dark triangular patch forward of the eye. The collar is fairly broad and white. In juveniles and moulting adults, the rump is pale gray, becoming grey in both phases late in the year. The clear white collar and rump isolate the mantle as a dark brown 'saddle'. The mantle feathers have narrow paler brown tips, as have the tertials and scapulars.
Қара көбелекпен будандасу
Бұл түр мен қара терннің будандасуы Швеция мен Нидерландыда тіркелді. 1978 жылдың қыркүйегінде және 1981 жылдың қыркүйегінде Англиядағы Чью Вэлли көлінде табылған екі жас құс та будандар деп есептелді; олар екі түрдің белгілерін араластырып көрсетті, атап айтқанда, қара мантия (ақ қанатты қараның айырмашылығы) және кеудесінде қара дақтар (қара терннің айырмашылығы, ақ қанатты қарада кездеспейді).
Hybridisation between this species and black tern has been recorded from Sweden and the Netherlands. Two juvenile birds at Chew Valley Lake, England, in September 1978 and September 1981, were also believed to be hybrids; they showed mixed characters of the two species, specifically a combination of a dark mantle (a feature of white winged black) with dark patches on the breast side (a feature of black tern, not shown by white winged black).
Таралуы және мекендейтін ортасы
Олардың көбейетін жері – Оңтүстік-Шығыс Еуропадан Орталық Азияға және Ресейдің Қиыр Шығысына дейінгі тұщы сулы батпақтар. Олар көбінесе батпақтағы жүзбелі өсімдіктерде немесе су жақын жердегі жерде ұя салады, ұяда 2-4 жұмыртқа туады, оны кішкентай қамыстың сабақтарынан және басқа өсімдіктерден салады. Қыс айларында Африкаға, Оңтүстік Азияға және Австралияға көшіп барады. Солтүстік Америкада, әсіресе Атлант мұхитының жағалауында сирек кездеседі, бірақ Тынық мұхитының жағалауында және Ұлы көлдер аймағында да бірнеше рет тіркелген.
Their breeding habitat is freshwater marshes across from southeast Europe to Central Asia and the Russian Far East. They usually nest either on floating vegetation in a marsh or on the ground very close to water, laying 2 4 eggs in a nest built of small reed stems and other vegetation. In winter, they migrate to Africa, southern Asia and Australia. It is a scarce vagrant in North America, mainly on the Atlantic coast, but a few records on the Pacific coast and inland in the Great Lakes area.
Мінез-құлық
Басқа "батпақты" шағалалар (Chlidonias) сияқты, және "ақ" (Sterna) шағалалардан өзгеше, бұл құстар балықты қуу үшін суға шомылмайды, бірақ су бетіндегі нәрселерді теріп алу және ұшу кезінде жәндіктерді ұстау үшін жай ғана су үстінде ұшады. Олар негізінен жәндіктермен және кішкентай балықтармен қоректенеді. Ұшу кезінде қанат соғуы тыныш және ақырын болады. Ақ қанатты шағала – Африка-Еуразиялық көшпелі су құстарын сақтау жөніндегі келісімге (AEWA) қатысатын түрлердің бірі.
Like the other "marsh" terns (Chlidonias), and unlike the "white" (Sterna) terns, these birds do not dive for fish, but fly slowly over the water to surface pick items and catch insects in flight. They mainly eat insects and small fish. In flight, the wing beats are shallow and leisurely. The white winged tern is one of the species to which the Agreement on the Conservation of African Eurasian Migratory Waterbirds (AEWA) applies.