Кіріспе

Шотландияның Таулы Жерлеріндегі ауыл

Плоктон (Am Ploc / Ploc Loch Aillse) – Шотландияның Таулы Жерлеріндегі Лохалш, Вестер Росс аймағында орналасқан ауыл. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 468 адамды құрайды. Плоктон елді мекені Лох-Каррон көлінің жағасында орналасқан. Ол басым жел бағытынан шығысқа қарай бет бұрған, және Солтүстік Атлантика ағысының әсерінен, географиялық ендігіне қарамастан, қоңыржай климатқа ие, бұл Cordyline australis пальмасының гүлдеуіне жағдай жасайды.

Тарих

Үйлердің көпшілігі XIX және XX ғасырларда салынған. Ол Лохалштің солтүстік жағасындағы жоспарлы балықшылар ауылы ретінде құрылды, 1814 жылы қой шаруашылығын енгізу және Глен Гаррон шатқалындағы ескі елді мекендерден халқын көшіру арқылы Loch Carronside-де Jeantown және Plockton ауылдары іргесі қаланды (Geddes: 1945, 38-бет). Маккензи (1776) және Хизер (1804) сияқты кейбір теңіз карталары ауыл тұрған түбекке «Плак» деп белгі қойған, алайда ауыл Лохалштің «Плокі»нде салынған деп саналады, «Плокі» гэль тілінде Лохалштің кішкентай дөңгелегі немесе шығыңқы бөлігі деген мағынаны білдіреді, бұл атау Кайлдегі Плок және Харрис аралындағы Плокрапул сияқты басқа да жерлерге тән. Қазіргі атауы – ағылшын тілінде оны осылай атау үшін 1800 жылдар шамасында жоспарланған ауыл салынғаннан кейін «ton» (қаладан) қосылған, гэль тіліндегі қайықты білдіретін атауға негізделген. Уақыт өте келе ауылдың атауы қазіргі «Плоктон» түріне айналды.

География

Лох Карронның қорғалған шығанағында орналасқан және 1960 жылдан бері Харбор-стрит көшесінде үстемдік құрып келген Жаңа Зеландия капуста пальмаларының қатарына байланысты, Плоктон ерекше "субтропикалық сыртқы түрімен" ерекшеленеді (Николсон: 1975). Ауылдағы Шотландия шіркеуінің құдайға табыну үйі (сонымен қатар Шотландия еркін шіркеуі де пайдаланады) Томас Телфордтың жобасы бойынша салынған.

Туризм

Ауыл туристік курорт. Роберт Карлайлдың басты рөлде ойнаған "Хэмиш Макбет" телесериалы осы жерде түсірілді, ол ойдан шығарылған Лохдуб орнына қолданылды. "Викер Мэн" фильміндегі және "Инспектор Аллен Мистериес" телесериалындағы әртүрлі сахналар да Плоктонда түсірілді.

Мекемелер

Ауылда шағын дүкен, ішінде кафе, асхана, мейрамхана, газет-журнал сататын дүкен және қолөнер бұйымдары сататын дүкен бар. Үш қонақ үйі және көптеген жатақ үйлері, тегін интернетке қол жеткізетін кітапхана, сондай-ақ қоғамдық шаралар мен өнер көрмелерін өткізетін ауылдық үй бар. Оған Кайл-оф-Лочалш желісіндегі Плоктон теміржол станциясы және жеңіл ұшақтар мен микроұшақтар үшін Плоктон әуежайы қызмет көрсетеді. Жақын жерде Матесон отбасы салған XIX ғасырға жататын Дункрейг қамалы орналасқан. Қамал көп жыл бойы апаттық жағдайда болды және түрлі коммерциялық мақсаттарда пайдаланылды. Плоктон көптеген суретшілер үшін танымал орын болды, оның ішінде Эдинбург мектебінің (Адам Брюс Томсон, Дэвид Макбет Сазерленд) өкілдері де бар, және қазір де суретшілерді қызықтырады.

Білім

Плоктон қаласында Плоктон орта мектебіндегі дәстүрлі музыкадағы үздік ұлттық орталық – Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd орналасқан, ол ауылға және айналасындағы кең аумаққа қызмет көрсетеді. Мектеп сонымен қатар "Ам Бата" жобасын жүзеге асырып, оқушыларды қайық жасау өнеріне үйретеді, нәтижесінде бірнеше "жергілікті" үлгідегі қайықтар жасалды. Олардың бір бөлігі жергілікті желкенді қайық клубына – Плоктон шағын қайықтарды желкендестіру клубына – сыйға берілді, ал қалғаны халыққа сатылды. 1956 және 1972 жылдар аралығында Плоктон қаласында гейл тілінің ғалымы Сорли Маклин (Somhairle MacGill Eain) орта мектеп директоры қызметін атқарып, гейл тілін оқытуды енгізіп, шинти ойынын қолдады. 1991 жылдан бері Плоктон бастауыш мектебінде гейл тілінде оқыту бөлімі (GMU) жұмыс істейді, онда оқу гейл тілі арқылы жүргізіледі. Плоктон бастауыш мектебінің қамту аймағындағы халықтың 24,4% гейл тілінде сөйлей алатынын мәлімдейді – бұл Шотландия материгіндегі ең жоғары көрсеткіш.

Футбол клубы

1954 жылдан бастап ауыл Плоктон әуесқой футбол клубына үй иесі болды. Бірақ, 2016 жылдан бері клуб қызметін тоқтатқан. Плоктон ФК Аласдейр Росс еске алу паркінде ойнап, сары және қара түсті жейделермен қатысты, бұл олардың "Бамбл Бис" деген лақап атына сай келеді. Бұрын олар Батыс Хайленд әуесқой футбол қауымдастығының мүшелері болған.

Климат

Метеорологиялық қызмет Плоктон жеріндегі ауа райы станциясын басқарады, онда 30 жылдық орташа мәліметтер бар. Ұлыбритания аралдарының қалған бөлігі сияқты, Плоктонда да теңіздік климат басым, жазда салқын, қыста ылыс болады. Ең жоғары температура 2016 жылдың 9 мамырында 27,7°C-қа жеткен, ал ең төменгі температура -9,8°C болды.