Кіріспе

Британдық адаммен тасымалданатын жер-әуе ракетасы, американдық Javelin танкіге қарсы ракетасы. Javelin – бұрын Британдық және Канада армиялары қолданған британдық адаммен тасымалданатын жер-әуе ракетасы. Оны иықтан немесе үш ракета тасымалдайтын жеңіл көп атқыштарлық құрылғыдан (LML) атуға болады, сондай-ақ көлік құралына орнатуға да болады. Бұл ракета 1970 жылдардағы Blowpipe ракетасының жаңартылған нұсқасы. Blowpipe қолмен басқару жүйесін пайдаланған, оны Фолкленд соғысында тиімді қолдану қиын болды, онда жүйеге екі ғана жойылған ұшақты нақты атрибуциялау мүмкін болды. Javelin қолмен басқару жүйесін жартылай автоматты командалық-көз (SACLOS) жүйесімен алмастырды, ол оператордан нысананы нысана көзімен бағыттап тұруды ғана талап етеді. Ракетаның құрылғысындағы бақылау жүйесі ракетаның орнын көзге түсетін бағытпен салыстырып, радио байланысы арқылы оған басқару командаларын жібереді. Бұл нұсқа 1984 жылы қолданысқа енгізілді және кейін Javelin GL деп аталды. Ракетаны одан әрі жаңарту Javelin S 15-ті жасау үшін толық автоматты басқару жүйесін қосуға мүмкіндік берді. Бұл коммерциялық саудада Starburst жер-әуе ракетасы ретінде жақсы танымал. Олар 1993 жылы британдық армияда GL-ді ауыстыра бастады, бірақ GL оқу жүйесі ретінде қолданыла берді. Екеуі де 1997 жылдан бастап Starstreak ракетасымен ауыстырылды. Javelin GL-ді Канада әскерлері Бірінші Шығанақ соғысына (1990–1991) дайындық кезінде соңғы минуттағы сынақтардан өтпеген Blowpipe ракеталарын ауыстыру үшін асығыс түрде сатып алды. Кейіннен ол 2005 жылы қолданыстан шығарылғанға дейін Javelin S15 ракетасымен ауыстырылды.

Тарих

Ракета Фолкленд соғысында екі тараптан да қолданылған, бірақ көбінесе тиімсіз болған "Блоупайп" жеңімпаздыққа жеткізілмейтін зениттік қорғаныс құралын (МАНПАД) алмастыру мақсатында әзірленді. 100-ден астам ұшырылымның ішінде тек екі соққы тіркелді: Аргентина армиясының арнайы күштері (Коммандос ротасы) шабуыл жасаған британдық Harrier GR3 (XZ972) және Гуз Грин шайқасы кезінде Аргентинаның Aermacchi MB 339 (0766 (4 A 114)).

Операциялық пайдалану

Жалпы сыртқы түрі бойынша қолмен басқаруға арналған, радиожиілікпен басқарылатын, көзге көрінетін (MCLOS) бұрғылау құбырына ұқсас, Javelin сәл кішірек, жартылай автоматты командалық көзге көрінетін (SACLOS) радиожиілікпен басқарылатын және жетілдірілген жарылғыш бөлікпен жабдықталған. Оператор 6 есе ұлғайту көзбен және мақсаттарды табу үшін алыс қашықтықтан теледидар (ТВ) камерасымен жабдықталған. Javelin-нің дәлдігі түтінге, тұманға немесе бұлттарға сәл сезімтал болса да, оны жалын шашу арқылы шатыстыру мүмкін емес, өйткені ол инфрақызыл немесе ультракүлгін (УФ) спектрін іздеуді пайдаланбайды. Ол AN/ALQ 144 сияқты инфрақызыл кедергі жасайтын құрылғыларға сезімтал болуы мүмкін.