Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұшақтың тоқтатылған қонуы
An aborted landing of an aircraft
Авиацияда, айналып өту – соңғы тұғырға жақындап келе жатқан немесе қонуға отырған ұшақтың қонуын тоқтату болып табылады. Айналып өтуді ұшқыш бастауы немесе әуе қозғалысын басқару, тұрақсыз жақындау сияқты түрлі себептермен талап етуі мүмкін, сондай-ақ ұшу-қону жолағында кедергі болған жағдайда да қолданылады.
In aviation, a go around is an aborted landing of an aircraft that is on final approach or has already touched down. A go around can either be initiated by the pilot flying or requested by air traffic control for various reasons, such as an unstabilized approach or an obstruction on the runway.
Этимология
Бұл термин әуежайлардағы қозғалыс схемаларын дәстүрлі түрде пайдаланудан туындайды. Қонуға дайындалып жатқан ұшақ алдымен қозғалыс схемасына/шеңберіне қосылады. Егер ұшқыш қандай да бір себеппен қонудан бас тартса, ол жай ғана қозғалыс схемасының биіктігіне/шеңбер биіктігіне көтеріліп, тағы бір айналымды аяқтай алады. "Айналып өту" термині қазір де заманауи авиалайнерлер үшін қолданылады, бірақ олар көбінесе қону үшін дәстүрлі қозғалыс схемаларын/шеңберлерін пайдаланбайды, оның орнына әуежайға арналған айналып өту процедурасын қолданады.
The term arises from the traditional use of traffic patterns at airfields. A landing aircraft will first join the traffic pattern/circuit and prepare for landing. If for some reason, the pilot decides not to land, the pilot can simply fly back up to traffic pattern altitude/circuit height, and complete another circuit. The term "go around" is still used even for modern airliners, though they often do not use traditional traffic patterns/circuits for landing, instead using an airport specific go around procedure.
Пайдалану себептері
Ұшу-қону жолынан бас тарту бұйрығын әуе қозғалысын басқару (әдетте бақыланатын аэродромдағы жергілікті немесе мұнаралық диспетчер) бере алады немесе ұшқыш түрлі себептермен, мысалы, техникалық ақау, күрт желдің өзгеруі, қауіпсіз емес ұшу жағдайы, ұшу-қону жолына тым жақын болғанда рульдің күшті қимылдары, немесе ұшу-қону жолындағы қозғалыс сияқты жағдайларда бастама көтере алады. Әскери-теңіз авиациясында, ұшу-қону жолынан бас тартудың орнына "толқынды тоқтату" термині қолданылады. Ұшақ тасымалдағышқа қонғанда, ұшқыш қауіпсіздік шарасы ретінде әрқашан толық газ беріп толқынды тоқтатуды бастайды. Егер ұшақтың құйрық ілгегі бірде-бір тежегіш кабельді ұстай алмаса (дектін "болтер" деп аталады), ұшақ қайтадан көтеріле алады. Егер құйрық ілгегі кабельге ілігіп қалса, ұшақ тез арада тоқтап қалады. Егер толқынды тоқтату басталмаса және ұшақ тоқтатылмаса, онда оның тасымалдағыштан қауіпсіз ұшу үшін жеткілікті қуаты және/немесе ұшу-қону жолағы болмайды. Көптеген әуе компаниялары мен ұшақ операторлары қауіпсіз қону үшін орындалуы тиіс шарттардың тізімін жасайды. Осы шарттардың бірі немесе бірнешесі орындалмаса, кейбір жағдайларда ұшу-қону жолынан бас тартуды қарастыру керек, ал басқа жағдайларда оны міндетті түрде орындау керек. Бұл тізім әдетте әуе компаниясының немесе өндірушінің нұсқаулықтарында жазылады және тиісті авиациялық органдармен бекітілуі керек. Оператордың шарттар тізімі ұшқыштарға осы шеңберден тыс жеке шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді.
Initiation of a go around may be either ordered by air traffic control (normally the local or tower controller in a controlled field) or initiated by the pilot in command of the aircraft for a variety of reasons, such as a mechanical issue, sudden wind change, unsafe flight condition, too large control column inputs too close to the runway, or traffic on the runway. In naval aviation, the term wave off is used instead of go around. When touching down on an aircraft carrier, a pilot always initiates a wave off by applying full thrust as a fail safe measure. If the plane's tail hook fails to catch any of the arrestor cables (known as a (deck) "bolter") the aircraft can climb again. If the tailhook catches a cable, the aircraft will stop in short order regardless. Conversely, if a wave off were not initiated and the aircraft were not arrested, it would not have enough power and/or runway to fly off the carrier safely. Many airlines and aircraft operators state a list of conditions that must be satisfied so that a safe landing can be carried out. If one or more of these conditions cannot be satisfied then a go around should be considered in some cases and must be carried out in others. This list is usually written in airline or manufacturer's operations manual which must be approved by the relevant aviation authority. The operator's list of conditions allows pilots to use their individual judgment outside of this scope.
Процедура
Ұшқышқа айналып ұшуға нұсқау берілгенде немесе ол өзі шешім қабылдағанда, ұшқыш қозғалтқышқа толық қуат немесе алдын ала белгіленген TOGA (ұшыру және айналып ұшу) қуатын қосады, тиісті көтерілу ұстанымын және жылдамдығын қабылдайды, ұшақ оң көтерілу жылдамдығына жеткенде шассиді көтереді, қажет болған жағдайда қақпақтарды жияды, диспеткерлік мұнараның нұсқауларын (бақыланатын әуе кеңістігінде) орындайды және әдетте қону схемасына кіреді немесе басқа қонуға дайындалу үшін жарияланған айналып ұшу процедурасын орындайды. Әйтпесе, ұшқыш басқа әуежайға ауысуды немесе қону әуежайының үстінен біраз уақыт айналып күтуді таңдай алады, әсіресе егер айналып ұшу нашар ауа-райы салдарынан басталса. Көптеген заманауи ұшақтар, мысалы, көптеген Boeing және Airbus ұшақтары, егер олар қосылған болса, айналып ұшу қуатын автоматты түрде орнататын автодроссель/автотраст жүйелерімен жабдықталған. Басқа ұшақтарда ұшқыш айналып ұшу үшін қолмен конфигурациялайды. Әдеттегі кішкентай ұшақтарда, мысалы, жалпы авиацияда кездесетін ұшақтарда, мыналар болуы мүмкін:
When the pilot is instructed or decides to go around, the pilot applies full thrust or a predetermined TOGA (Takeoff and Go Around) thrust to the engine(s), adopts an appropriate climb attitude and airspeed, raises the landing gear when the airplane has achieved a positive climb rate, retracts the flaps as necessary, follows the instructions of the control tower (in controlled airspace), and typically climbs into the traffic pattern or follows the published go around procedure for another approach. Otherwise, the pilot may elect to divert to an alternate airport or wait while circling over the landing airport for some time, especially if the go around was initiated by bad weather. Many modern aircraft, such as most Boeing and Airbus aircraft, have autothrottle/autothrust systems that will set go around thrust if they are engaged. On other aircraft, the pilot configures manually for a go around. In a typical small aircraft, such as those found in general aviation, this might involve:
Айналып ұшу қуатын қолдану (әдетте, табиғи сорғылы қозғалтқыштарда толық қуат). Тиісті көтерілу ұстанымын және жылдамдығын қабылдау. Қажет болған жағдайда қақпақтардың бір сатысын жию. Көтерілу жылдамдығының оң екенін тексеру және шасси жиюға болатын болса, оны көтеру. Ұшақ белгілі бір қауіпсіз жылдамдыққа және биіктікке жеткенде қақпақтарды толық жию. Диспеткерлік рұқсат берген биіктікке немесе мұнарасы жоқ әуежайда схема биіктігіне көтерілу. Ұшқыш бастаған болса диспеткерге хабарлау немесе бақыланатын әуежайда диспеткерлік нұсқауларын орындау.
Applying go around power (usually full power on normally aspirated engines). Adopting an appropriate climb attitude and airspeed. Retracting one stage of flaps if necessary. Checking for a positive rate of climb, and raising the landing gear if equipped with retractable landing gear. Retracting the flaps fully when the aircraft achieves a certain safe airspeed and altitude. Climbing to cleared altitude, or pattern altitude if at a non towered airfield. Advising ATC if go around was pilot initiated, or acknowledging ATC instructions if at a controlled airfield.
Құлап қалу
Құлауға талпыну немесе тоқтатылған қону – бұл ресми емес термин, көбінесе ұшақ белгіленген шешім биіктігінен немесе ең төменгі түсу биіктігінен төмен болғанда, тіпті ұшақ жерге қонған кезде басталатын өте кеш жасалатын айналып кетуді білдіреді. Құлауға талпыну, ұшақ әдетте төмен энергиялы күйде, төмен биіктікте, бос газ режимінде және жылдамдығы төмендеп бара жатқандықтан, қауіпті айналып кету ретінде қарастырылады. Сонымен қатар, ұшақ белгіленген шешім биіктігінен немесе ең төменгі шешім биіктігінен төмен болғандықтан, тіпті белгіленген қате жақындау процедурасын орындаған кезде де кедергілерге және жерге соқтығысу қаупі артады, бұл бақылаудағы ұшуға (CFIT) әкелуі мүмкін.
A baulked landing or rejected landing is an unofficial term that usually refer to a very late go around, initiated when the when the aircraft is below the prescribed Decision Height or Minimum Descent Altitude or even when the aircraft has touched down. A baulked landing is considered a high risk go around as the aircraft is typically in a low energy state with low altitude, idle thrust and decelerating airspeed. Additionally, as the aircraft is below the prescribed Decision Height or Minimum Decision Altitude, there is a greater risk of collisions with obstacles and terrain even when following the established missed approach procedure, which may result in Controlled Flight Into Terrain (CFIT).