Жапон самурайы Такасуги Синсаку және Мэйдзи қайта жаңғыруы
Takasugi Shinsaku
Такасуги Шинсаку: Жапон самурайы, Мэйдзи қайта жаңғыруына үлкен үлес қосып, Токугава сёгунатынан жасырынған белгілі тұлға. Өмірбаяны мен қызметі туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон самурайы Такасуги Шинсаку (高杉 晋作) – Мэйдзи қайта жаңғыртуына зор үлес қосқан Жапонияның Чошу доменінен шыққан самурай. Ол Токугава сёгунатынан қызметін жасыру үшін бірнеше лақап аттарды қолданған.
Japanese samurai
'''Takasugi Shinsaku''' (高杉 晋作) was a samurai from the Chōshū Domain of Japan who contributed significantly to the Meiji Restoration. He used several aliases to hide his activities from the Tokugawa shogunate.
Ерте өмір
Такасуги Шинсаку Чошю доменінің (қазіргі Ямагути префектурасы) астанасы Хаги қаласында доменнің орта санаттағы самурайы Такасуги Кочута мен оның анасы Мичидің (道) тұңғыш ұлы ретінде дүниеге келді. Оның Томо (智), Сачи (幸) және Мей (明) есімді үш кіші қарындасы болды. Ол он жасында шешек ауырып, бақытына орап, сақаданды. Такасуги Йошида Шоиннің танымал жеке мектебі – Шока Сондзюкуға қабылданды. Такасуги Чошю әскерін жаңғыртуға өзін толықтай арнады және Йошиданың сүйікті шәкіртіне айналды. 1858 жылы Эдодағы Шохеикоға (шогунның тікелей бақылауындағы әскери мектеп) оқуға түсті. 1859 жылы Ансей тазалауы кезінде ұстазы тұтқындалғанда, Такасуги оны түрмеде көріп келді. Шоин 1859 жылдың 21 қарашасында өлім жазасына кесілді. 1859 жылдың желтоқсанында кланның бұйрығымен үйіне оралды. 1860 жылдың қаңтарында Такасуги Ямагучидің қызметшісі және судьясы Иноуэ Хеймонның екінші қызы 高杉雅子 (1845–1922) -ға үйленді, ол сонымен қатар оның әкесінің досы болды. Маса Суо және Нагато провинцияларындағы ең әдемі әйел болған деседі. Олардың некесін оның ата-анасы 1859 жылы ұстазының өлімінен ойын аударуы және жаңа әйелімен отбасын құруы үшін ұйымдастырды. Алайда 1861 жылдың сәуір айында Такасуги үйінен кетіп, кланның соғыс кемесі Хейшинмаруда теңіздік оқудан өтті және Эдоға сапарлады. Кейін қыркүйекте Тохоку аймағына оқуға барып, онда Сакума Шозан мен Йокой Шонанмен танысты.
Takasugi Shinsaku was born in the castle town Hagi, the capital of the Chōshū Domain (present day Yamaguchi Prefecture) as the first son of Takasugi Kochūta, a middle ranked samurai of the domain and his mother Michi (道). He would have three younger sisters by the name of Tomo (智), Sachi (幸) and Mei (明). He had smallpox at the age of ten, but fortunately he had recovered from it. Takasugi joined the Shōka Sonjuku, the famous private school of Yoshida Shōin. Takasugi devoted himself to the modernization of Chōshū's military, and became a favorite student of Yoshida. In 1858, he entered the Shōheikō (a military school under direct control of the shōgun at Edo). When his teacher was arrested during the Ansei Purge in 1859, Takasugi visited him in jail. Shōin was later executed on 21 November 1859. In December 1859 he returned home by the clan's command. In January 1860, Takasugi married 高杉雅子 (1845–1922), the second daughter of Yamaguchi retainer and magistrate Inoue Heiemon who was also the friend of his father. Masa was said to be the most beautiful lady in Suō and Nagato provinces. Their marriage was arranged by his parents, with hope that he would take his mind off of his teacher's death in 1859 and to settle down with his new bride. However, in April 1861, Takasugi would leave his home and undertake naval training on the clan's warship Heishinmaru, and travelled to Edo. Later in September he went to study at the Tōhoku region, and there he was associated with Sakuma Shōzan and Yokoi Shōnan.
Шетелдік тәжірибе
Такасуги, жас болғанына қарамастан, Чошудағы маңызды тұлғалардың бірі болды. Ол елді оқшаулау саясатын және шетелдіктерді Жапониядан қууды ынталы түрде қолдады. Эдо дәуірінде Жапония ұлттық оқшаулық саясатын ұстанса да, 1862 жылы Такасугиге доменнің бұйрығымен Ұлы Цин империясының Шанхай қаласына құпия түрде барып, Батыс державаларының ахуалын және күшін зерттеу тапсырылды. Такасугидің сапары Тайпин көтерілісімен бірге болды, және ол еуропалық империализмнің тіпті Қытай империясына да қатты әсер еткеніне қатты таң қалды. Такасуги Жапонияның Батыс державаларынан отарланудан немесе Цин империясының басына келгендей жағдайға түсіп қалмас үшін күшін арттыруы керек деген сеніммен Жапонияға оралды. Бұл, Жапонияның жауынгерлік сыныбының және сарай аристократиясының белгілі бір радикалды топтарын қозғаған "барбарияларды қуу және императорды құрметтеу" (Sonnō Jōi) қозғалысының күшеюімен бірге орын алды, және Такасугидің идеялары Чошу мен Жапонияның басқа аймақтарында қолдау тапты. Такасуги 1863 жылғы 31 қаңтарда Эдодағы британдық елшілігіне жасалған шабуылға қатысқан деп айыпталды.
Takasugi, in spite of his young age, was an influential factor within Chōshū as one of the most extreme advocates of a policy of seclusion and expelling the foreigners from Japan. In spite of Japan's policy of national isolation in the Edo period, in 1862 Takasugi was ordered by the domain to go secretly to Shanghai in Great Qing Empire to investigate the state of affairs and the strength of the Western powers. Takasugi's visit coincided with the Taiping Rebellion, and he was shocked by the effects of European imperialism even on the Chinese Empire. Takasugi returned to Japan convinced that Japan must strengthen itself to avoid being colonized by the western powers, or to suffer a similar fate as the Qing Empire. This coincided with the growing Sonnō Jōi ('expel the barbarians and revere the Emperor') movement, which attracted certain radical sections of Japan's warrior class and court nobility, and Takasugi's ideas found ready support in Chōshū and other parts of Japan. Takasugi was implicated in the 31 January 1863 attack on the British legation in Edo.
Шотай мен Кихетайдың пайда болуы
Такасугидің революциялық идеясы – қосалқы тәртіпсіз әскер (шотай) құру болды. Феодалдық жүйеде қару-жараққа тек самурайлар ғана ие болатын. Такасуги қарапайым халықты жаңа, әлеуметтік құрамы әртүрлі жарымәскери бөлімдерге қабылдауды ұсынды. Бұл бөлімдерде жұмысқа алу және қызмет бабымен жоғарылау әлеуметтік статусына байланысты емес еді (кем дегенде теория бойынша). Шаруалар, саудагерлер, ағаш шеберлері, тіпті сумо күресшілері мен будда дінінің қызметкерлері де қатарына алынды, бірақ шотайдың көп бөлігінде самурайлар басымдылық құрды. Такасуги орта таптың саудагерлері мен шаруаларының қаржылық мүмкіндіктерін пайдалану доменнің әскери күшін арттыратынын, сонымен бірге қаржысын сақтайтынын түсінді. Чошю басшылары доменнің әлеуметтік құрылымын өзгертуге бейімділік танытпағандықтан, шаруалар мен қарапайым халықты шектеулі түрде пайдалану оларға дәстүрлі қоғамды бұзбай жаңа типтегі әскер құруға мүмкіндік берді. 1863 жылдың маусым айында Такасуги өзінің тікелей басқаруымен 300 сарбаздан (олардың шамамен жартысы самурайлар) тұратын Кихетай атты арнайы шотай бөлімін құрды. Кейіннен, кісі өлтірушілерден жасырынып жүргенде, ол Шимоносекидің Акамасеки қаласындағы Сакай я борделінде О Уно (1843–1909) атты шамизен ойнайтын гейшамен кездесіп, онымен қарым-қатынасқа түсті.
Takasugi originated the revolutionary idea of auxiliary irregular militia (shotai). Under the feudal system, only the samurai class was allowed to own weapons. Takasugi promoted the recruitment of commoners into new, socially mixed paramilitary units. In these units, neither recruitment nor promotion depended (at least in theory), on social status. Farmers, merchants, carpenters and even sumo wrestlers and Buddhist priests were enlisted, although samurai still formed the majority in most of the Shotai. Takasugi clearly saw that utilization of the financial wealth of the middle class merchants and farmers could increase the military strength of the domain, without weakening its finances. Since the leaders of Chōshū were unable and unwilling to change the social structure of the domain, limited use of peasants and commoners enabled them to form a new type of military without disturbing the traditional society. In June 1863, Takasugi himself founded a special Shotai unit under his direct command called the Kiheitai, which consisted of 300 soldiers (about half of whom were samurai). Later on, while hiding away from assassins, he encountered a shamisen playing geisha named O Uno (1843–1909) at a brothel Sakai ya in Akamaseki, Shimonoseki and went into a relationship with her.
Сыртқы және ішкі дағдарыс
1863 жылғы 25 маусымда Чошу Шимоносеки боғазында Батыс соғыс кемелеріне шабуыл жасағаннан кейін, британдық, француз, голланд және американдық теңіз күштері келесі жазда Чошу доменінің негізгі порты Шимоносекиді бомбалады. Такасуги Шимоносекиді қорғауға тағайындалды. 1863 жылғы 18 тамызда Киотода Чошуға қарсы төңкеріс болды, бұл Чошудың ұлттық саясаттағы жетекші рөлін қауіпке тікелей ұшыратты. Чошуды императорлық сарайдағы Сацума мен Айдзу коалициясы құлатты. 16 тамыздағы оқиғадан кейін, Кихожи ғибадатханасында Чошу күштерінің Кихетай және Сенкитай (撰鋒隊) арасындағы қақтығысқа ұшырады, нәтижесінде екі адам қаза тапты. Кихетайдың инспекторы Хикосуке Мияги 27 тамызда ғибадатханада сеппуку жасауға мәжбүр болды. Такасуги сеппукудан аман қалғанымен, оқиға үшін жауапты деп танылды және Кихетайдың басшысы лауазымынан, құрылғаннан кейін шамамен екі ай өткен соң ғана босатылды. Кихетайды Каваками Яичи мен Таки Ятаро, содан кейін қазан айында Акане Такэто мен Ямагата Аритомо басқарды. 1864 жылдың ақпанында Такасуги Кидзима Матабеиді Киотода Сацума мен Айдзуға қарсы күресу жоспарынан бас тартуға көндіруге тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды, содан кейін доменнен жасырыну үшін Киотоға қашып кетті. Кацура Когоро оны оралуға көндірді, бірақ келген соң доменнен қашқандығы үшін Нояма Гоку түрмесіне қамалды. Кейіннен шілде айында босатылып, үйде қалуға бұйырылды. 1864 жылдың қыркүйегінде британдық, француз, голланд және американдық теңіз күштерінің соғыс кемелері Шимоносекиге қайта шабуыл жасап, ондағы артиллериялық батареяны басып алды. Бұған француз теңізшілерінің құлдары ілесіп келді. Олардың Чошу бөлімшелерімен болған шайқасы дәстүрлі жапон әскерлерінің батыс армиясына қарағанда нашар екенін көрсетті және домен басшыларын толыққанды әскери реформаның қажеттілігіне көндірді. Чошу көп ұзамай Такасугиге қайтадан жүгінуге мәжбүр болды. Шинсаку кешіріліп, бейбіт келіссөздерге жетекшілік етуге тағайындалды. Чошу доменінің әкімшілігі Такасугиді бұл реформаны «Әскери істер директоры» ретінде жүзеге асыруға ғана емес, сонымен қатар төрт батыс державасымен бейбіт келіссөздер жүргізуге сеніп тапсырды. Батыс державаларына қарсы Чошу күштерінің жеңілісін ескере отырып, Такасуги шетелдіктермен тікелей қақтығысқа түсудің мүмкін еместігіне көз жеткізді. Оның орнына Жапония батыстан әскери тактиканы, техниканы және технологияны үйренуі керек болды. Такасуги өзінің Кихетай жасағын ең соңғы заманауи мылтықтармен жабдықталған мылтық бөліміне қайта ұйымдастырды және батыс стратегиясы мен тактикасы бойынша оқытуды енгізді. Сонымен қатар, Такасуги өзінің Сонно Дзёи қозғалысындағы ықпалын батысқа қатысты келісімді саясатты ілгерілету үшін пайдаланды, осылайша «варварларды қуу және императорды құрметтеу қозғалысы» Токугава бакуфуын құлату арқылы Жапонияны шетелдіктерге қарсы күшейтудің қажетті құралы ретінде бакуфуға қарсы қозғалысқа айналды. Батыс державаларының жазалау шабуылынан әлсіреген Чошу 1864 жылдың күзінде Бакуфу жасаған жорыққа қарсы тұра алмады. Бастапқыда доменді сақтап қалу үшін Бакуфумен келісуді жақтаған консервативті күштер Чошу саясатында басымдық алды, Такасуги мен оның серіктері жаңадан тұтқындалудан қашу үшін доменнен кетуге мәжбүр болды. Такасуги, болашақ саяси көшбасшылар Ямагата Аритомо, Ито Хиробуми және Иноуэ Каору сияқты оншақты ізбасарларымен бірге Кюшудағы Кокураға жиналып, Чошудағы консервативті күштерге шабуыл жасауға дайындалды. Кейінгі Чошу азаматтық соғысы 1865 жылғы 13 қаңтарда басталды. Такасуги осы азаматтық соғыста маңызды рөл атқарды және оның бұрынғы Кихетай жасағы ескі үлгідегі самурай күштерінен өзгеше басымдығын көрсетті. Жедел шабуылдар сериясы мен Кацура Когороның қолдауымен Такасуги 1865 жылғы наурыз айына қарай жеңіске жетті. Ол Чошу доменінің саясатының маңызды төрешісіне айналды және Батыс әскери ғылымы саласындағы доменнің сарапшысы ретінде әрекет етуін жалғастырды, күш-жігерін қару-жарақ импорттауға және әскерлерді жинауға жұмсады. Бұл реформалар сәтті болды, өйткені 7 маусымда Чошу Бакуфудың екінші Чошу жорығына қарсы төрт майданда жеңіске жетті, ал Кихетай екі майданда жеңіске жетті. Такасугидің күш-жігері Чошудан шағын «халықтың қарулы күштері» жасады, оның өлшеміне сәйкес келмейтін әскери күш берді. Токугава күштерін жеңгеннен кейін Бакуфуның әскери күші беделсіз қалды және дәстүрлі бәсекелес домендер келесі шайқастарда Чошумен бірігуге шешім қабылдады, нәтижесінде 1868 жылы Токугава бакуфуының құлауы мен Мэйдзи қалпына келтіруі басталды.
After Chōshū fired upon Western warships in the Straits of Shimonoseki on 25 June 1863, British, French, Dutch and American naval forces bombarded Shimonoseki, the main port of the Chōshū domain the following summer in what was later called the Bombardment of Shimonoseki. Takasugi was put in charge of the defense of Shimonoseki. An anti Chōshū coup in Kyoto in the 18 August 1863 threatened to jeopardize Chōshū's leading role in national politics, and Chōshū was ousted by a coalition of the Satsuma and Aizu in the imperial court. Following the vertical align=sup on 16 August which involved a conflict between the Chōshū's forces Kiheitai and Senkitai (撰鋒隊) at the Kyohoji temple which left two people dead, Hikosuke Miyagi, who was an inspecting officer of the Kiheitai, was forced to commit seppuku at the temple on 27 August. Although Takasugi narrowly escaped the seppuku, he was held liable for the incident and was dismissed as the leader of the Kiheitai, only about two months after its formation. The Kiheitai was taken over by Kawakami Yaichi and Taki Yataro, followed by Akane Taketo and Yamagata Aritomo on October. In February 1864, Takasugi tried to dissuade Kijima Matabei from his plan to fight Satsuma and Aizu in Kyoto, but failed and then left the domain to hide in Kyoto himself. He was persuaded by Katsura Kogorō to return, but upon arrival he was put in Noyama Goku Prison for the charge of leaving the domain. He was later released in July and ordered to confine himself at home. In September 1864, a fleet of warships of British, French, Dutch and American naval forces attacked Shimonoseki again and occupied the gun battery there. This was followed by the landing of French marines. Their fighting against Chōshū units demonstrated the inferiority of traditional Japanese troops against a Western army, and convinced the leaders of the domain of the absolute necessity for a thorough military reform. Chōshū soon had no choice but to call on Takasugi again. Shinsaku was then forgiven and put in charge of peace negotiations. The Chōshū domain's administration called on Takasugi not only to carry out this reform as ‘Director of Military Affairs’, but he only 25 years of age was also entrusted with negotiating peace with the four Western powers. In view of the humiliation of Chōshū forces against the Western powers, Takasugi had come to the realization that direct confrontation with the foreigners was not an option. Instead, Japan had to learn military tactics, techniques and technologies from the West. Takasugi reorganized his Kiheitai militia into a rifle unit with the latest modern rifles, and introduced training in Western strategy and tactics. Moreover, Takasugi used his influence with the Sonnô Jôi movement to promote a more a conciliatory policy towards the West and thus, the ‘movement to expel the barbarians and revere the Emperor’ evolved into an anti Bakufu movement with the overthrow of the Tokugawa bakufu as a necessary means to strengthen Japan against the foreigners. Weakened by the punitive attack by the Western powers, Chōshū was unable to withstand the expedition mounted by the Bakufu in autumn 1864 in retaliation for previous Chōshū attempts to seize control of Kyoto. At first, conservative forces, which favored conciliation with the Bakufu in order to secure the domain, were dominant in Chōshū politics, and Takasugi and some of his compatriots had to leave the domain to avoid renewed imprisonment. Takasugi, with only about a dozen followers, including future political leaders Yamagata Aritomo, Itō Hirobumi and Inoue Kaoru, gathered in Kokura in Kyūshū and prepared an attack on the conservative forces in Chōshū. The subsequent Chōshū civil war began on 13 January 1865. Takasugi played a major role in this civil war and his former Kiheitai militia proved its superiority over old fashioned samurai forces. With a series of quick strikes and the support of Katsura Kogorō, Takasugi achieved victory by March 1865. He became one of the main arbiters of the Chōshū domain's policy and continued to act as the domain's expert on Western military science, devoting his efforts to importing arms and raising troops. These reforms proved to be successful when Chōshū was victorious on four fronts against the Bakufu's Second Chōshū expedition on 7 June 1866, with the Kiheitai itself securing victory on two fronts. Takasugi's efforts had made a small scale 'nation in arms' out of Chōshū, giving it a military strength out of proportion to its relatively small size. With its victory over the Tokugawa forces, the military power of the Bakufu was discredited, and traditionally rival domains decided to join forces with Chōshū in the subsequent battles which eventually led to the end of the Tokugawa bakufu and the start of the Meiji Restoration in 1868.