Жошида Шойин: Токугава кезеңінің интеллекуалы және Мэйдзи қайта жаңғыруының көшбасшысы
Yoshida Shōin
Жапон саяхатшысы Торадзиро (1830-1859) – Токугава сёгунатының соңғы жылдарындағы маңызды зиялы. Мейдзи қайта жаралуына үлкен үлес қосып, көптеген саясатшыларды тәрбиеледі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапондық саясаткер (1830–1859), көбінесе Торахиро (寅次郎) деп аталды, Токугава сёгунатының соңғы жылдарындағы Жапонияның ең көрнекті зиялыларының бірі болды. Ол көптеген исин-шишилерді тәрбиелеуге өмірін арнады, олар Мэйдзи қайта жаралуына зор үлес қосты.
Japanese politician (1830–1859)
, commonly named Torajirō (寅次郎), was one of Japan's most distinguished intellectuals in the late years of the Tokugawa shogunate. He devoted himself to nurturing many ishin shishi who in turn made major contributions to the Meiji Restoration.
Ерте өмір
Туған жері – Суги Тораносуке, Жапонияның Чошу аймағындағы Хаги қаласында дүниеге келген. Ол – қарапайым самурай Суги Юриносуке (1804–1865) мен оның әйелі Кодама Такидің (1807–1890) екінші ұлы. Юриносукедің Йошида Дайсуке және Тамаки Бунношин деген екі інісі болған. Суги Тораносукенің үлкен ағасы – Суги Уметаро (1828–1910), оның төрт кіші әпкесі – Суги Йошико (кейін Кодама Йошико) (1832–1924), Суги Хиса (кейін Одамура Хиса) (1839–1881), Суги Цуя (1841–1843) және Суги Фуми (кейін Катори Мивако) (1843–1921), оның кіші ағасы – Суги Тошисабуро (1845–1876). Кейіннен Суги Тораносуке төрт жасында Йошида Дайсуке асырап алып, оны Йошида Шоин деп атады. Суги әулетінің кіші ұлдарын асырап алу дәстүрі Шоиннің тууынан заманалар бұрын қалыптасқан. Қаржылық қиындықтарды болдырмау үшін Суги үйі Тамаки және Йошида әулеттері сияқты екі самурай әулетін бақылап отырды. Ең үлкен ұл Суги әулетінің мұрагері болса, кіші ұлдары Тамаки және Йошида әулеттеріне мұрагер ретінде асырайтын. Суги әулетінің мұрагерлігін сақтау үшін Йошида әулетінің басшысы және көбінесе Тамаки әулетінің өкілдері үйленбеуге тиіс болды. Дайсуке денсаулығына байланысты бір жылдан кейін 28 жасында қайтыс болды, осылайша бес жасар Йошида Шоин Йошида әулетінің мұрагері атанды. Оның үйі даймиоларға әскери ілімдерді оқыту орталығы болды. Шоиннің жас болғандықтан, Йошида үйінен төрт адам оның оқуын бақылау үшін тағайындалды. Шоиннің кіші ағасы Тамаки Шоиннің білімін арттыруға кірісіп, оны Ямага мектебінің оқытушысы болуға дайындады. 1839 жылы 9 жасында ол Мейринкан қаласындағы әскери өнер оқытушысынан сабақ алды. 11 жасында даймио Мори Такачикаға арналған лекциясы үшін оның таланты танылды. 13 жасында ол Чошу әскерін батыс флоттарына қарсы жаттығулар жүргізуге жетекшілік етті. 1845 жылы Юсуке Ямададан Наганума әскери өнері туралы лекция алды. 1851 жылы Эдоға барып, Сакума Шозан және Асака Гонсайдан батыс әскери ғылымдарын оқыды. 1851 жылы Хиго доменінен Миябе Тэйзо және Ямага Сосуиден білім алды. Осы қарқынды оқу кезеңі Шоиннің болашақ педагог және қоғам қайраткері болуына ықпал етті, ол Мейдзи қайта жаралуына септі кіргізді. Йошида Перримен ешқашан танысқан емес, тіпті оның есімін де білмеген. Түрмеде ол мектеп ашты. Бостандыққа шыққаннан кейін ол ағасының шағын жеке мектебін, Шока Сондзокуды басқарып, жастарға әскери өнер мен саясатты үйретті. Саяхаттауға тыйым салынғандықтан, ол студенттерін Жапония бойынша тергеушілер ретінде саяхаттады. 1858 жылы Батыс державаларымен келісімдерге қол қойған Бакуфу Тайро Ии Наосуке Кёто, Эдо және провинцияларда соно джой көтерілісшілерін ұстауға кірісті. Йошида Шоиннің көптеген ізбасарлары осы ұстау операцияларына ілікті. Сол жылы Йошида Шоин қаламды тастап, қылышқа жүгірді. Ии Наосуке шетелдіктермен жасаған келісімдерін императордан қолдау сұрау үшін (сәтті болмаған) қызметшіні жібергенде, Йошида Шоин көтеріліс ұйымдастырып, рониндерден көмек сұрады, бірақ аз қолдау тапты. Дегенмен, ол шағын студенттер тобымен бірге Киотода Иидің қызметшісіне шабуыл жасап, өлтіруге тырысты. Көтеріліс сәтсіз аяқталып, Йошида Шоин тағы да Чошуға қамалды.
Born Sugi Toranosuke in Hagi in the Chōshū region of Japan, he was the second son of Sugi Yurinosuke (1804–1865), a modest rank Samurai and his wife Kodama Taki (1807–1890). Yurinosuke had two younger brothers, Yoshida Daisuke and Tamaki Bunnoshin. Sugi Toranosuke's eldest brother was Sugi Umetarō (1828–1910), his four younger sisters were Sugi Yoshiko (later Kodama Yoshiko) (1832–1924), Sugi Hisa (later Odamura Hisa) (1839–1881), Sugi Tsuya (1841–1843), and Sugi Fumi (later Katori Miwako) (1843–1921), his youngest brother was Sugi Toshisaburō (1845–1876). Sugi Toranosuke was later adopted at the age of four by Yoshida Daisuke and was renamed to Yoshida Shōin. The process of adopting younger sons from the Sugi house was established generations before Shoin's birth. To avoid financial insolvency, the Sugi house controlled two additional samurai lineages the Tamaki and the Yoshida lineages. The oldest male became the Sugi heir and the younger Sugi sons were adopted by the Tamaki and Yoshida lines as their heirs to ensure the Sugi succession was protected, this required the head of the house in the Yoshida line and most generations the Tamaki line to remain unmarried. Daisuke, already in ill health, died one year later at the age of 28, leaving Yoshida Shoin as the heir of the Yoshida lineage at five years of age. His house was also the instructor to the daimyō in military studies. Due to Shōin's young age, four men were appointed to represent the Yoshida house as instructors. Shōin's younger uncle, Tamaki, set about accelerating Shōin's education to prepare the boy for his eventual duties to be trained as a Yamaga instructor. In 1839 at the age of 9, he was taught by a military art instructor at Meirinkan. At the age of 11, his talent was recognized for his excellent performance for his lecture to the daimyō Mōri Takachika. At the age of 13, he led the Chōshū forces to conducted a Western fleet extermination exercise. In 1845, he received a lecture on the Naganuma Military Arts by Yusuke Yamada. In 1851, he went to Edo and studied the Western military science under Sakuma Shōzan and Asaka Gonsai. In 1851, he studied under Miyabe Teizō and Yamaga Sosui from the Higo Domain. This period of intense study suggests a formative experience that shaped Shōin into an educator and activist that helped spur the Meiji Restoration. Yoshida had never introduced himself to Perry, who never learned his name. While in jail, he ran a school. After his release, he took over his uncle's tiny private school, Shōka Sonjuku to teach the youth military arts and politics. Since he was forbidden from travelling, he had his students travel Japan as investigators. By 1858, Ii Naosuke, the bakufu Tairō who signed treaties with the Western powers, began to round up sonnō jōi rebels in Kyōto, Edo, and eventually the provinces. Many of Yoshida Shoin's followers were caught up in the dragnet. That year, Yoshida Shōin put down the brush and took up the sword. When Ii Naosuke sent a servant to (unsuccessfully) ask the emperor to support one of his treaties with the foreigners, Yoshida Shōin led a revolt, calling on rōnin to aid him, but received very little support. Nonetheless, he and a small band of students attacked and attempted to kill Ii's servant in Kyoto. The revolt failed, and Yoshida Shoin was again imprisoned in Chōshū.
Өлім
1859 жылы Чошуға ең қауіпті көтерілісшілерді Эдо түрмелеріне жіберу бұйрығы берілді. Сол жерде Йошида Шоин қастандық жоспарын мойындады және түрмеден көтеріліс ұйымдастыруды жалғастырды. Токугава оның үш досын атқызғанға дейін өлім жазасына кесіледі деп ойламаған. 15 қазанда ол мұрын тесігін тазалау үшін біршама қағаз сұрады, содан кейін өлім алдындағы соңғы өлеңін оқыды: «Ата-ананың махаббаты баланың ата-анасына деген құрметінен де артық. Бүгінгі хабарды олар қалай қабылдайды?» Екі күннен кейін, 17 қазанда, оған өлім жазасы берілгені хабарланды. 21 қарашада Йошиданың кезегі келгенде, оны түрмеге жақын ашық алаңға алып келді де, атқару алаңына жеткізді. Ол толыққанды сабырмен сабан төсеніштің үстінде тізе бүгіп отырды, ал одан артында қанды сіңіру үшін қара, құнарлы топыраққа қазылған тіктөртбұрыш тәрізді шұңқыр болды. Басын шапқаннан кейін, палашы Ямада Асаэмон оның қадірлі өлімге ұшырағанын айтты. Ол 29 жаста болған. Атылғаннан кейін оны алғаш Ито Хиробуми мен оның Чошу әріптестері атқару орнының жанына жерледі. 1863 жылы оның жақтастары оны Эдодағы Вакабаяшиде қайта жерледі.
In 1859, Chōshū was ordered to send its most dangerous insurgents to Edo's prisons. Once there, Yoshida Shōin confessed the assassination plot, and, from jail, continued to plot the rebellion. He did not expect to be executed until the Tokugawa executed three of his friends. In October 15, he asked for a piece of tissue paper to clear his nasal passage, then recited his final death poem: 'Parental love exceeds one's love for his parents. How will they take the tidings of today?'. Two days later in October 17, he was informed of his death sentence. When it was Yoshida's turn in November 21, he was brought to an open courtyard adjacent to the prison, and led to the scaffold. With perfect composure he kneeled atop a straw mat, beyond which was a rectangular hole dug in the rich, dark earth to absorb the blood. Upon his death by decapitation, his executioner Yamada Asaemon said that he died a noble death. He was 29 years old. After his execution, he was first buried by Itō Hirobumi and his Chōshū comrades near the execution site. In 1863, he was later reburied by his supporters at Wakabayashi, Edo.
Өлімнен кейінгі әсері
Оның кем дегенде бес шәкірті – Такасуги Шинсаку, Кацура Когоро, Иноуэ Каору, Ито Хиробуми және Ямагата Аритомо кейіннен кеңінен танымал болды, ал Сондзюку тобының тірі қалғандарының көпшілігі Мейдзи қайта жаралуының офицерлеріне айналды. 1864 жылы Чошуды жаулап алуға шамасы келмеген шогун армиясына қарсы Такасуги мылтық роталарын басқарды, бұл Токугава шогунатының құлауына жылдам алып келді. Ито Хиробуми Жапонияның тұңғыш премьер-министрі болды.
At least five of his students, Takasugi Shinsaku, Katsura Kogorō, Inoue Kaoru, Itō Hirobumi and Yamagata Aritomo later became widely known, and virtually all of the survivors of the Sonjuku group became officers in the Meiji Restoration. Takasugi led rifle companies against the shōguns army when it failed to conquer Chōshū in 1864, rapidly leading to the fall of the Tokugawa shogunate. Itō Hirobumi became Japan's first prime minister.
Мұра
1882 жылы Йошида Шоин Токиодағы Сетагая ауданындағы (世田谷区若林4丁目35-1) Вакабаясидегі Шоин ғибадатханасына орналастырылды, ал қазіргі ғибадатхананың бас ғимараты 1927 жылы, сондай-ақ оның туған жері Ямагучи префектурасының Хаги қаласында (山口県萩市椿東1537) салынды. 1888 жылы Йошида Ясукуни ғибадатханасына енгізіліп, 1889 жылға дейін қайтыс болғаннан кейін аға төртінші дәрежеге ие болды. Шоин университеті оның құрметіне аталды. Жапонияда Шоин атын қамтитын тағы екі университет бар, бірақ олар оған ешқандай қатысы жоқ. «Хана Мою» – 2015 жылғы 4 қаңтарда басталып, 13 желтоқсанда аяқталған NHK «Тайга» теледрамасы. Сериалда Йошида Шоиннің кіші қарындасы Суги Фуми рөлін Мао Иноуэ сомдады, ал Йошида Шоин рөлін актер Юсуке Исея ойнады.
In 1882, Yoshida Shōin was enshrined at Shōin shrine in Wakabayashi, Setagaya ku (世田谷区若林4丁目35 1), in Tokyo, and the current shrine's main building was built in 1927, as well as in his birthplace Hagi, Yamaguchi Prefecture (山口県萩市椿東1537). In 1888 Yoshida was enshrined into the Yasukuni Shrine and was posthumously awarded Senior Fourth Rank by 1889. Shoin University was named after him. There are two other universities whose names include Shoin in Japan, but they are unrelated to him. Hana Moyu is a 2015 Japanese television drama NHK Taiga drama series that premiered on January 4, 2015, and ended on December 13, 2015. The series starred Mao Inoue who portrayed Sugi Fumi, a younger sister of Yoshida Shōin. The role of Yoshida Shōin was played by actor Yūsuke Iseya.