Кіріспе
Жапонияның бұрынғы бірінші деңгейдегі әкімшілік бөліністері – Жапония провинциялары (令制国) 600 жылдардан 1868 жылға дейін Жапонияның бірінші деңгейдегі әкімшілік бөліністері болды. Провинциялар 7 ғасырдың соңында алғашқы орталық үкімет құрылған Ритсурио заң жүйесі бойынша Жапонияда құрылды. Әрбір провинция Жапонияның аудандарына (аумақтарға) бөлінді және Гокисичидо (Бес үй провинциясы және Жеті округ) деп аталатын географиялық аймақтардың немесе аймақтық бөлімдердің біріне топталды. Провинциялардың шекаралары Нара дәуірінің (710–794) соңына дейін жиі өзгеріп тұрды, бірақ Хэйан дәуірінен (794–1185) Эдо дәуіріне (1603–1868) дейін өзгеріссіз сақталды. Провинциялар хан (домен) жүйесімен – феодалдар мен жауынгерлердің жеке меншігімен қатар өмір сүрді және Муромачи дәуірінің соңында (1336–1573) домендерге екінші орынға түсті. Жапония провинциялары 1868–1871 жылдар аралығында Мейдзи қайта жаралу кезінде Фуханкен санчисейі аясында қазіргі префектуралар жүйесімен алмастырылды, тек Хоккайдодан басқа, ол 1869–1882 жылдар аралығында провинцияларға бөлінді. Провинцияларды жою туралы ешқандай ресми бұйрық шығарылмаған, бірақ олар әкімшілік бірліктер ретінде қолданыстан шыққан деп есептеледі. Провинциялар әлі күнге дейін күнделікті сөйлеуде, әсіресе навигация және көлік салаларында қолданылады, сондай-ақ олардың бұрынғы аумақтарын қамтитын префектуралардың өнімдері мен географиялық ерекшеліктерінде айтылады.
Provinces of Japan (令制国) were first level administrative divisions of Japan from the 600s to 1868. Provinces were established in Japan in the late 7th century under the Ritsuryō law system that formed the first central government. Each province was divided into districts of Japan (districts) and grouped into one of the geographic regions or circuits known as the Gokishichidō (Five Home Provinces and Seven Circuits). Provincial borders often changed until the end of the Nara period (710 to 794), but remained unchanged from the Heian period (794 to 1185) until the Edo period (1603 to 1868). The provinces coexisted with the han (domain) system, the personal estates of feudal lords and warriors, and became secondary to the domains in the late Muromachi period (1336 to 1573). The Provinces of Japan were replaced with the current prefecture system in the Fuhanken sanchisei during the Meiji Restoration from 1868 to 1871, except for Hokkaido, which was divided into provinces from 1869 to 1882. No order has ever been issued explicitly abolishing the provinces, but they are considered obsolete as administrative units. The provinces are still used in general conversation, especially in navigation and transportation, and referenced in products and geographical features of the prefectures covering their former territories.
Тарих
Провинциялар бастапқыда Ритсурио реформалары арқылы әкімшілік бірліктер және географиялық аймақтар ретінде құрылған. Бірақ, Муромачи кезеңінің соңынан бастап, олар біртіндеп сеңгоку даймиоларының иеліктерімен ығыстырылды. Адзучи-Момояма дәуірінде Тоётоми Хидэёши билігі тұсында провинциялар негізгі жергілікті әкімшілік бірліктер ретінде нығайтылды. Жергілікті даймиолардың иеліктері кеңейтілді.
Эдо кезеңі
Эдо дәуірінде феодалдық иеліктер хан деп белгілі болды. Императорлық провинциялар және сёгунаттың жерлері бір-бірін толықтыратын жүйелер құрады. Мысалы, сёгун даймёға халық санағын жасауды немесе карта дайындауды тапсырғанда, жұмыс провинциялық куни шекаралары бойынша ұйымдастырылды.
Мейдзи дәуірі
Мейдзи қайта жаңғыру кезінде хандар Фуханкен Санчисей деп аталатын реформа арқылы әкімшілік бірліктер ретінде заңдастырылды, бірақ 1868 және 1871 жылдар аралығында олар біртіндеп префектуралармен алмастырылды (қалалық префектуралар фу, ал ауылдық префектуралар кен деп аталды). Провинциялар мекенжайлар жүйесінің бір бөлігі ретінде жойылған жоқ, керісінше, олардың саны артты. 1871 жылы префектуралардың саны 304-ке жетті, ал провинциялардың саны Хоккайдо мен Рюкю аралдарын есепке алмай 68 болды. Көптеген префектуралардың арасындағы шекаралар өте күрделі ғана емес, сонымен қатар провинциялардың шекараларымен сәйкес келмеді. Префектуралар біртіндеп біріктіріліп, 1881 жылы олардың саны 37-ге дейін азайтылды; кейін бірнешеуі бөлініп, 1885 жылы барлығы 45-ке жетті. Хоккайдо мен Окинаваны қосып есептегенде, қазіргі 47 префектура құрылды. Провинциялар Кинайға (бұрынғы астана, Киото) және жеті немесе сегіз доға (бағыттар немесе аймақтар) жіктеледі, олар Гокисичидо деп аталады. Дегенмен, осы контексте доны қазіргі Токиодан Киотоға немесе Кобеге дейінгі Токайдо сияқты көлік желілерімен шатастырмау керек. Сондай-ақ, осы контексте Хоккайдоны Хоккайдо префектурасымен шатастыруға болмайды, бірақ олар географиялық тұрғыдан бірімен-бірі жапсарлас.
Бүгін
Провинцияларды жою туралы ешқандай ресми бұйрық шығарылмаған, бірақ олар қолданыстан шыққан деп есептеледі. Дегенмен, олардың атаулары әлі күнге дейін табиғат нысандарының, компаниялардың және тауарлық маркалардың атауларында кеңінен қолданылады. Бұл провинциялардың атаулары көбінесе тарихи қызығушылық тудырады. Олар сондай-ақ заттардың, оның ішінде әулеттік тегін білдіретін есімдердің атаулары ретінде де қолданылады, олардың көпшілігі Эдо кезеңінде немесе одан кейін танымал болды. Мысалдар: сануки удон, иокан, тоса кэн, чикудзенни және ава одори. Japan Rail және басқа да теміржол станциялары өздерін басқа префектуралардағы ұқсас атаулы станциялардан ажырату үшін, мысалы Мусаси Косуги стансасы сияқты, осы атауларды қолданады. Бұл, мысалы, Ямато Корияма (Нара) мен Корияма (Фукусима) қалаларын ажырату үшін де қолданылады. Провинциялардың қысқартылған атаулары (сю) да қолданылады, мысалы, Шинсю соба және Кисю иті. Кейбір провинциялардың атаулары қазіргі префектуралардың мәдени және географиялық ерекшеліктерін көрсететін бөліктерін белгілеу үшін пайдаланылады. Көп жағдайларда бұл атаулар бағытты көрсететін таңбалармен бірге қолданылады, мысалы, Хоку Сетсу (北摂) – Солтүстік (北) Сетцу (摂津) аймағы. Аудантар әлі де префектуралық құрамды бөліктер саналады, бірақ провинциялардың бірігуі немесе бөлінуі салдарынан олар бірнеше префектуралар арасында орналасуы мүмкін (мысалы, Мусасидің бастапқы Адачи ауданы қазір Токиодағы Адачи ауданы мен Сайтамадағы Кита Адачи ауданы арасында бөлінген). Осы ескі провинциялық аудандардың көпшілігі олардың орталық қалалары ірі қалаларға немесе кенттерге қосылғандықтан таратылды. Ауданды біріктіру және тарату туралы толық ақпаратты жеке префектуралардың беттерінен қараңыз. Тізім Гокиситидо (五畿七道) негізінде құрастырылған, ол қысқа ғұмыр сүрген провинцияларды да қамтиды. Хоккайдодағы провинциялар тізімнің соңында келтірілген.