Кіріспе

Шарон жазығы (השרון; سهل شارون) – Израильдің жағалау жазығының орталық бөлігі. Жазық батысында Жерорта теңізімен, ал шығысында Самария төбелерімен шектеседі. Ол солтүстіктегі Кармел тауының оңтүстік шекарасын көрсететін Нахал Таниним ағысынан басталып, оңтүстіктегі Яркон өзеніне дейін, Тель-Авивтің солтүстік шегіне дейін созылады. Шарон жазығының биіктігі Шарон тіктеуі арқылы Жерорта теңізінің биіктігімен байланысты. Жазықтың бір бөлігі Израильдің Орталық, Хайфа және Тель-Авив облыстарының құрамына кіреді.

Ерте кездері

Шарон аңғары Еменхотеп II-нің ежелгі египеттік стеласында және Ешмуназар II-нің саркофагында Яффа мен Дорды қамтитын Шарон даласы ретінде көрсетілген. Шарон жазығы Киелі кітапта еске алынады (1 Тарихнама 5:16, 27:29; Ишая кітабы 33:9, 35:2, 65:10), соның ішінде жұмбақ "Шарон гүлі" туралы белгілі сілтеме бар (Ән әндері 2:1). Шарон жазығының солтүстік бөлігінде жол салу жұмыстарынан бұрын қазба жұмыстары жүргізілді. Эн-Эсур маңынан ерте қола дәуіріне жататын жоспарланған ірі қала, ішінде 65 гектардан асатын аумақта 6000 тұрғынға арналған ғибадатхана табылды. Израильдің ескерткіштер басқармасының 2019 жылғы 6 қазандағы мәліметіне сәйкес, 5000 жылдық қаланың астынан 7000 жыл бұрынғы ескі елді мекен де анықталды.

Қазіргі заманғы

20 ғасырдан бұрын аймақты Шарон орманы жапқан, Табор еменінен (Quercus ithaburensis) тұратын ашық орманды аймақ алып тұрды. Бұл орман солтүстікте Кфар Йонадан оңтүстікте Ра’аннанға дейін созылған. Араб тілінде бұл аймақ әл-Жаба деп аталған, яғни “орман”, мысалы, Шаронның үлкен еменді орманы. Жергілікті араб тұрғындары дәстүрлі түрде бұл аймақты мал жаюға, отын жинауға және аралық егіс салуға пайдаланған. 19 ғасырда жағалау жазығындағы қоныстану мен ауыл шаруашылығының қарқынды дамуы орманды жоюға және еврей дереккөздерінде белгілі болған экологиялық құлдырауға әкелді. 1948 жылға дейін аймақ Яффа және Түлкерм аудандарына бағынышты болды. Тарихи тұрғыдан алғанда, Шарон жазығының кейбір бөліктері өте құнарлы болғанымен, көп бөлігі батпақты және денге қоздыратын ауруларға ұшырауға бейім болды, бұл жағдай Осман империясының орманды кеңінен жоюымен одан да нашарлаған. 20 ғасырдың басында келген сионист иммигранттары батпақты жерлердің көп бөлігін кептіріп, аймақты көптеген елді мекендермен қоныстандырды. 1945 жылы Яффа ауданында 373 800 адам тұрды, олардың 71% еврейлер, ал 29% палестиналық мұсылмандар мен христиандарды құрады. Түлкерм ауданында 86 120 адам тұрды, олардың 17% еврейлер, ал 83% палестиналық мұсылмандар мен христиандарды құрады. 1948 жылғы Араб-Израиль соғысы кезінде аймақтың араб халқы көбінесе кетіп қалды немесе қуылды. 2008 жылы бұл Израильдің ең тығыз қоныстанған аймағы болды.