Кіріспе

Барнби бассейні, Барнсли, Оңтүстік Йоркшир, Англия арқылы өтетін канал – Барнсли каналы, Барнби бассейнінен басталып, Барнсли, Оңтүстік Йоркшир, Англия арқылы өтіп, Уэйкфилд, Батыс Йоркшир маңындағы Эйр және Кальдер навигациясымен қосылатын канал. Ол 1790 жылдары Барнслидегі көмір қорларынан кеңірек нарыққа тасымалдау үшін салынған. Эйр және Кальдер навигациясы мен Дон навигациясы жобаға қызығушылық танытты, біріншісі бастапқы акциялардың көп бөлігін сатып алды, ал екіншісі каналды өз су жолымен байланыстыру үшін Дирн және Доув каналын салды. Сумен қамтамасыз ету мәселесіне байланысты Эйр және Кальдер Кальдер өзенінен бу машиналары арқылы су соруды ұсынды, бірақ оның орнына Колд Хиндлиде суқойма салынды, бұл құрылыс шығындарын арттырды, бірақ пайдалану шығындарын азайтты. Салынған каналдың ұзындығы 23 шақырымды құрады және 15 шлюзді қамтыды. Бастапқыда тасымалдау Барнби пешінің көмір шахтасынан жүзеге асырылды, бірақ 1806 жылы ол тоқтап қалды, ал компания ақшасыз және аз тасымалдаумен қалды. Бірте-бірте басқа шахталарға трамвай жолдары салынды, тасымалдау көлемі артып, 1810 жылдан бастап акционерлерге дивиденд төлеуге мүмкіндік берді. 1828-1830 жылдары үлкен баржаларды қабылдау үшін көптеген көпірлер көтерілді. 1840 жылдары аймаққа теміржол келді, тасымалдау көлемі жылдам төмендеді, бірақ 1856 жылы канал Эйр және Кальдер навигациясының меншігіне өтті. Теміржолдың бәсекесіне және құлдыраудан келген зақымдарға қарамастан, ол 1942 жылға дейін пайдалы болды. Колд Хиндлиден төмендегі шлюздар 1879-1881 жылдары ұзартылды, ал бес Барг шлюзын қамтитын соңғы бөлік 1893 жылы жабылды. 1911 жылы үлкен бұзылу орын алып, канал шамамен бір жылға жабылды, ал 1945 және 1946 жылдары тағы да бұзылулар болды. Эйр және Кальдер 1947 жылы каналды жабуға өтініш берді, бірақ жаңадан құрылған Ішкі су жолдары қауымдастығының қарсылығына қарамастан, 1953 жылы рұқсат берілді. Дирн өзені үстіндегі су құбыры дереу бұзылды. Барнсли каналы тобы 1984 жылы қалпына келтіруді мақсат етіп құрылды, кейіннен 2000 жылдың маусым айында Барнсли, Дирн және Доув каналы трестіне айналды. Олар қазір Барнсли каналы консорциумының құрамына кіреді, ол қалпына келтірудің мүмкін екенін көрсеткен зерттеу тапсырыс берді. Қалпына келтірілген маршрут тарихи маршруттан үш жерде ауытқуды қамтиды: Уолтон шлюздарында, Колд Хиндли суқоймасының жанында және канал Дирн өзенін кесіп өтетін жерде.

Тарих

1790-шы жылдардың басында көмірге деген сұраныс артып, бірақ көптеген аймақтарда оның жетіспеушілігі байқалды, себебі өндірілген көмірдің басым бөлігі шахталарға жақын орналасқан өнеркәсіп орындарында қолданылды. Барнсли маңында көмірдің қоры жеткілікті болғанмен, оны аймаққа жеткізуге арналған көлік инфрақұрылымы болмады. 1792 жылдың шілде айында Эйр және Кальдер каналы компаниясы, каналдың басқарушысы Уильям Мартиннен Уэйкфилд маңынан Барнсли шахталарына дейін канал салу жобасын әзірлеуді сұрады. Бұл жоба туралы естіген Дон өзені кеме жүргізу компаниясы, сол мақсатқа жету үшін Дирне өзенін каналға айналдыруды ұсынды. Эйр және Кальдер жобасы Барнслиден Эйр және Кальдерге көмір мен өндірілген тауарларды, ал Кноттинглиден кері бағытта ауыл шаруашылығына арналған әк тасын тасымалдау арқылы тиімді сауда жасауды көздеді. Мартин және Эйр мен Кальдердің инженерлері маршрутты зерттеп, 1792 жылдың 20 қыркүйегінде өткен қоғамдық жиналыста канал инженері Уильям Джессоп Уэйкфилд маңынан Барнсли және Силкстоунға дейінгі желіні шамамен 50 000 фунт стерлингке салуға болатынын ұсынды. Эйр және Кальдер компаниясы акцияларға 20 000 фунт стерлинг инвестициялауға шешім қабылдады, осылайша акциялардың көп бөлігіне ие болуды қамтамасыз етті. Қазан айының ортасында өткен келесі жиналыста жобаның құны 60 000 фунт стерлингке өскені және 86 адам жобаға қатысқаны хабарланды. River Don компаниясының өкілдері де жиналысқа қатысты, себебі олар Барнслиден Силкстоунға дейінгі маршрутты өздерінің Дирне және Доув каналы үшін пайдалануға ниеттенді. Бірақ, келісімге қол жеткізілді: Барнсли каналы компаниясы Барнбиден Барнслиге дейінгі бөлігін салуға міндеттенді, бірақ Дирне өзенінен су алынбайтын болады, себебі ол су Дирне және Доув каналын қамтамасыз етуге қажетті еді. Жобаға Баругтан Хейк көпіріне дейінгі 2,5 миль (4 км) ұзындықтағы қосымша тармақ, сондай-ақ жеті қосымша шлюз қосылды. Эйр және Кальдер компаниясы каналға суды Кальдер өзенінен Agbrigg, Walton және Barugh орналасқан бумен жұмыс істейтін сорғылар арқылы соруды ұсынды. Хейк тармағына төртінші қозғалтқыш қажет болғанмен, Хейк пеші жабылып, тармақ ешқашан салынбады. Уолтон мен Агбриггтегі сорғылар Колд-Хиндлидегі су қоймасымен ауыстырылды, бұл құрылыс шығындарын 3000 фунт стерлингке арттырды, бірақ жылдық жұмыс шығындарын 350 фунт стерлингке төмендетті. 1793 жылдың 3 маусымында Парламент актісі қабылданды, ол компанияны құрып, акцияларды шығару арқылы 72 000 фунт стерлинг жинауға, қажет болған жағдайда акциялар немесе ипотека арқылы қосымша 25 000 фунт стерлинг алуға рұқсат берді. Дирне және Доув каналы да сол күні мақұлданды.

Құрылыс

Құрылыс жұмыстары 1793 жылдың 27 қыркүйегінде Эйр және Кальдер каналымен қиылысатын Хит Коммон аумағында басталды. Инженерлік жұмысты Самуэл Хартли жүргізді, ал Джон Пинкертон каналды салуға келісімшарт жасады. Құрылыс қиынға соқты, Пинкертон Колд-Хиндлидегі қазба жұмыстары кезінде күтпеген жерден тасқа кезікті, сондай-ақ инфляция салдарынан құн өсті. Хартли мен Пинкертон арасында канал ашылғаннан кейін де ұзаққа созылған даулар болды, олар 1812 жылы сот арқылы шешілді. Барнслиге дейінгі солтүстік бөлігі 1799 жылдың 8 маусымында ашылды, ал Барнслиден Барнбиге дейінгі бөлігін салу 1798 жылдың соңында басталды және ол 1802 жылдың басына дейін ашылмады. Дирн және Дов каналы 1804 жылдың соңында толыққанды аяқталды. Құрылысқа жұмсалынған қаржы 95 000 фунт стерлингті құрады. Алғашқы жоспарда көмір шахталарымен байланыс құру үшін бірнеше трамвай жолдары қарастырылған, бірақ олардың ешқайсысы бастапқыда салынбады. Маңызды инженерлік ерекшеліктерге каналдың Дирн өзенін кесіп өтетін бес аркалы су тас жолы, Колд-Хиндлидегі ұзын қазба, Барудағы бес шлюз, Уолтондағы тағы он екі, Агбриггтегі екі және Хитке жақын орналасқан соңғы шлюз кірді. Бұл шлюз жиі қоқыспен толатын қазбаның соңында орналасқандықтан, 1816 жылы ол Эйр және Кальдерге жақын жердегі жаңа шлюзбен ауыстырылды. Винтерсет суқоймасы алғаш салынғанда белгілі бір аумақты алып жатты, ал оның жағалаулары 4 футқа (1 метрге) көтерілген кезде аумағы ұлғайды. 1840 жылы Колд-Хиндлиде екінші суқоймаға арналған жер сатып алынды және ол 1854 жылы салынды. Ол Винтерсет суқоймасы мен каналдың арасында, бірақ төменгі жағында орналасқан, ал сорғы станциясы жаңа суқоймадан да каналға су сору мүмкіндігіне ие болды. 1874 жылы Колд-Хиндли суқоймасы кеңейтілді. 1803 жылы қолданысқа енгізілген балкалы бу машинасы жақсы қызмет етті және 1946 жылы канал жабылғанға дейін жұмыс істеді. Компания ақшасы таусылып, жүк айналымы да азайды. Олар 1808 жылдың 28 наурызында жаңа Парламент заңын қабылдады, ол оларға тағы 43 000 фунт стерлинг акционерлік капитал және 10 000 фунт стерлинг ипотека алуға рұқсат берді. Сонымен қатар, олар тарифтерді де көтере алды. 1828-1830 жылдар аралығында "Билли бойз" деп аталатын үлкен кемелерге арналған каналды пайдалануға мүмкіндік беру үшін бірнеше көпірлердің биіктігі көтерілді.

Жарыс

Темір жолдар түріндегі бәсекелестік 1840 жылдардан бастап каналға әсер ете бастады. Бастапқыда канал компаниясы кейбір жоспарларды құптады, бірақ Дон навигациялық компаниясы 1845 жылы каналды бір жылға жалға алып, содан кейін сатып алуды ұсынды, себебі темір жолдардың Силкстоун көмір қорларына қол жеткізуіне және сумен жабдықтауды қорғауға кедергі келтіргісі келді. Олар каналды Эйр және Кальдер компаниясына беруді және Дирн мен Доув каналын сатып алуды тез ұсынды, бірақ 1846 жылдың 1 қаңтарынан бастап Дирн мен Доув каналын өздеріне алғанмен, Барнсли каналына қатысты идеяларынан бас тартты. Барнсли канал компаниясы кейін Эйр және Кальдермен жалға алу туралы келісімге келуге тырысты, бірақ келіссөздер сәтсіз аяқталды. Эйр және Кальдер жол ақысын төмендету арқылы 1855 жылы 179 295 тоннадан 1863 жылы 291 313 тоннаға дейін трафикті арттырды, бірақ көмір кендеріне темір жол байланысы салынғаннан кейін трафик біртіндеп азайды. Канал құрылыстары кен оқудан туындаған шөгуден зардап шекті, ал 1866 жылы су құбырының тексеруі кезінде "таста жарықтар мен аркаларда сызаттар" анықталды. 1870 жылы Барнсли қалалық әкімдігі канал компаниясына Дирн өзенінен су алуды тоқтатуды бұйырды, себебі оларға су қажет болды. Қиын жағдайға тап болған Барнсли және Эйр және Кальдер компаниялары келіссөздер жүргізді, нәтижесінде 1871 жылғы Барнсли каналын беру туралы заң қабылданды, ол Эйр және Кальдердің каналды иеленуіне, он екі Уолтон шлюзінің онын көлбеу жазықтыққа ауыстырылуына және Барудағы сумен жабдықтауды қорғауға рұқсат берді. Колд-Хиндлидің төменгі жағындағы шлюздер 1879 және 1881 жылдар аралығында 66 футтан (20 м) 84 футқа (26 м) дейін ұзартылды, бірақ сол кезде жоғарғы бөлімде трафик аз болды. Барнбиге дейінгі соңғы 2 километрлік бөлік, оның ішінде Барудағы бес шлюз, 1893 жылғы Эйр және Кальдер заңының шарттары бойынша қолданыстан шығарылды. 1889 жылы көлбеу жазықтықты салуға рұқсат жаңаланды, бірақ ешқандай құрылыс жүргізілген жоқ. Темір жол бәсекесіне қарамастан, канал 1885 және 1909 жылдар аралығында жылына 200 000 тоннадан астам жүк тасымалдады.

Құлдырау

1911 жылы 20 қарашада каналдың ірі бұзылуы орын алды, ол кезде шөгудің салдарынан су құбырының бір бөлігі мен жапсарлас бөгет құлдырады. Жөндеу жұмыстары 1912 жылы 10 шілдеде ғана аяқталды, сол кезде канал қайта ашылды. 1922 жылдың соңында құрғақшылық жағдайына байланысты канал төрт айға жабылды. 1934 жылы округтік кеңес Ройстонға электрлік көпір орнатты. Көлік қозғалысы азайды, ал шөгудің әсерінен инфрақұрылым зақымданғандықтан күтімге кететін шығындар артты, бірақ канал 1942 жылға дейін пайдалы болды. Келесі жылы Ройстон көпірі қайықтардың өтуі үшін 856 рет қолданылды. 1945 жылы 13 маусымда Моттрам Вуд шахтасы суға батты, себебі су құбырының жанынан тағы бір ақау пайда болды. 1946 жылы 22 қарашада каналдан су шығып, тұрғын үйлерді және айналасындағы жерді су басады. Аир және Кальдер 1947 жылы мамыр айында каналды пайдаланудан тоқтатуға өтініш берді, ал 1953 жылы тоқтату туралы бұйрық шығарылды. Су құбыры қауіпсіз емес деп танылғандықтан дереу бұзылды.

Қалпына келтіру

Баргтан төменгі каналдың жолы көбінесе сақталған, ал 1984 жылдың сәуірінде каналды қайта жаңғырту үшін үгіт жүргізу мақсатымен Барнсли канал тобы құрылды. Олардың алғашқы міндеті – каналды қайта жаңғыртудың, кем дегенде, мүмкін екенін растау үшін толыққанды зерттеу жүргізу болды. 1991 жылдың сәуірінде шектеулі серіктестік ретінде тіркеліп, қайырымдылық статусын алғаннан кейін, топ 2000 жылдың маусымында Барнсли, Дирн және Дов канал қоры ретінде қайта құрылды. 2001 жылдың мамырында Барнсли канал консорциумы каналды қайта жаңғырту мүмкін екенін растады. Қайта жаңғыртылған канал Эйр және Кальдер су жолынан Барнслиге дейінгі бастапқы бағытты ұстанады, онда Барг шлюздерінің орнына жақын жерде жаңа марина салынатын болады. Үш өзгеріс қажет болады: біреуі Уолтон шлюздерінің іргесінде, біреуі Колд-Хиндли суқоймасының жанында және біреуі канал Дирн өзенін кесіп өтетін жерде, онда бастапқы су тас жолы бұзылған. 2019 жылы Барнсли қалалық округі кеңесінің жергілікті жоспары бойынша қоғамдық тыңдау өтті, онда кеңес қайта жаңғыртылған канал үшін нақты бағытты кіргізбеуді ұсынды, және инспектор бұл шешімді қолдады. Осыған байланысты, жаңа мүшелердің жетіспеуі және коронавирус пандемиясының әсерінен, Қор 2020 жылдың сәуірінде қызметін тоқтату туралы шешім қабылдады, бірақ шешімді бекітетін жылдық жалпы жиналыс пандемияға байланысты кейінге шегерілді. Олар өз активтерін Честерфилд канал қорына беруі күтілуде, ол сондай-ақ Қордың веб-сайтының бірнеше жыл бойы ақпарат көзі ретінде сақталуын қамтамасыз етеді. 2020 жылы Редбрук тұрғыны Джеймс Крамптон коронавирус локдауны кезінде «Барнсли ескі каналы» деген Facebook тобын құрды, онда адамдар канал туралы әңгімелерін бөлісе алады. Бірнеше айдың ішінде 450-ден астам адам каналдың мұрасын сақтауға қызығушылық танытты. Ұзақ уақыт өткен соң, адамдар каналды қайта жаңғырту туралы ойлана бастады, және топ олардың алғашқы мақсаты Барг Грин мен Смитхис арасындағы жағалау жолын жақсарту болуы керек деп шешті.