Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық дирижер (1912–1993)
American conductor (1912–1993)
Эрих Лайнсдорф (туған Ерих Ландауэр; 4 ақпан 1912 – 11 қыркүйек 1993) – Австрияда туған американдық дирижер. Ол АҚШ және Еуропаның жетекші оркестрлерімен және опера театрларымен өнер көрсетіп, жазбалар жасады, қатаң талаптарға және өткір мінезге ие екендігімен танылды. Сонымен қатар, ол музыкалық тақырыптар бойынша кітаптар мен эсселер жариялады.
Erich Leinsdorf (born Erich Landauer; February 4, 1912 – September 11, 1993) was an Austrian born American conductor. He performed and recorded with leading orchestras and opera companies throughout the United States and Europe, earning a reputation for exacting standards as well as an acerbic personality. He also published books and essays on musical matters.
Өмірбаян
Лайнсдорф Венада еврей отбасында дүниеге келді және 5 жасында жергілікті мектепте музыкалық білім алды. Ол виолончельде ойнап, композицияны оқыды. Жастық шағында Лейнсдорф әншілерге фортепианода сүйемелдеуші болып жұмыс істеді. Ол Зальцбургтегі Моцартеумда, содан кейін Вена университетінде және Вена музыка академиясында дирижерлік өнерді үйренді. 1934 жылдан 1937 жылға дейін ол танымал дирижерлер Бруно Вальтер мен Артуро Тосканинидің ассистенты болып жұмыс істеді. 1937 жылдың қараша айында Лайнсдорф Нью-Йорк қаласындағы Метрополитен опера театрында дирижердің ассистенты лауазымын иелену үшін АҚШ-қа келді. Ол АҚШ-та тұра алды және 1942 жылы америкалық азаматтыққа қол жеткізді. 1943 жылдың көктемінде Артур Родзинскийден Кливленд оркестрінің музыкалық директоры қызметін қабылдауға қарастырылып жатқан үміткерлердің қатарында Сент-Луис симфониялық оркестрінің Владимир Гольшман, Джульярд мектебінің және Нью-Йорк ораториялық қоғамының Альберт Стоссель, Метрополитен опера компаниясының Джордж Шелл және Метрополитеннің Лейнсдорф есімдері болды. Лайнсдорфтың жас (31) және операдан тыс қойылымдарды жүргізу тәжірибесінің шектеулі болуы оның осы лауазымды атқару қабілетіне күмән тудырды. Алайда, Лайнсдорф оркестр директорлар кеңесінің дауыс беруінде жеңіске жетіп, 1943 жылы ансамбльдің үшінші музыкалық директоры атанды. Лайнсдорфтың Кливлендтегі алғашқы жылындағы маңызды қадамдардың бірі – оркестр концерттерін уақытынан бұрын жариялап, көрермендер қатарын кеңейту үшін маусымды толығымен алдын ала жоспарлау ниеті болды; оркестрдің жыл бойы концерттік кестесін жасауға деген ұмтылысы, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс бұл мүмкіндікті қиындатты; сондай-ақ, жексенбі кештерінде апталық радио хабарларын тарату бойынша сәтті келісімдер жасалды, бұл Кливленд оркестрінің бүкіл АҚШ-та, Мексиканың бір бөлігінде және Еуропа, Оңтүстік Америка мен Оңтүстік Тынық мұхитында қысқа толқындар арқылы естілуіне мүмкіндік берді. АҚШ-тың соғысқа қатысуын ескере отырып, концерттер жазылып, американдық әскери бөлімдерге таратылатын болды. Өкінішке орай, Лайнсдорфтың музыкалық директор ретіндегі қызметі ұзаққа солмады. 1943 жылдың қазан айында ол әскери қызметке шақыру мәртебесінің өзгергенін хабарлаған хат алды, бірақ денсаулығының нашарлығына байланысты оған шақыру қаупі жоқ деп ойлады. Алайда, сол айдың соңында ол әскери шақыру қағазын алды және баспасөзге: "Мен үкіметімнің бұйрықтарын орындауға ниеттенемін" деді. Лайнсдорфтың келе жатқан кетуі Музыкалық өнер қауымдастығына үлкен мәселе тудырды: Кливленд оркестріне жаңа музыкалық директор қажет болды. Лайнсдорфтың армиядағы қызметі қысқа болғанмен (1944 жылдың қыркүйегінде құрметпен босатылды), оркестрдің назары оның ізбасарына бұрылды. 1944 жылдың қараша айында Лейнсдорфпен бірге Метте болған Джордж Шелл өзінің "Северанс Холл" дебютін жасады және оған зор ризашылық білдірілді. Лейнсдорф әлі де келісімшарт бойынша жұмыс істеді, бірақ ол музыкалық директор ретіндегі ықпалын жоғалтты және орындау мазмұнынан бастап жазбаларға қатысты мәселелерде келісімге келді. Ол маусымның соңғы бағдарламасымен "Северанс Холл" сахнасына қайта оралды. Халықтың пікірі Шеллге қарай бұрылған кезде Лайнсдорф отставкаға кетті. Бірақ 1970 жылы Шелл қайтыс болғаннан кейін Лайнсдорф 1980 жылдарға дейін қонақ дирижер ретінде Кливленд оркестрін басқаруға жиі оралды. Лайнсдорф 1947 жылдан 1955 жылға дейін Рочестер филармониясының бас дирижері болды. Ол Рочестердің оқшауланған музыкалық мәдениетіне көңілі толмады және "Рочестер – әлемдегі ең жақсы жасырылған соқпақ" деп атақты сөз айтты. Кейін ол Метпен байланысын жаңартпас бұрын, Нью-Йорк операсының басшысы болды. 1969 жылы Лайнсдорф Бостон қызметін тастады. Ол келесі екі онжылдық бойы әлемнің әр түрлі қалаларында опералар мен оркестрлерге қонақ дирижер ретінде қатысты, әсіресе Метрополитен операсымен және Нью-Йорк филармониясымен тығыз байланыста болды. Сонымен қатар, ол 1978 жылдан 1980 жылға дейін (Батыс) Берлин радио симфониялық оркестрінің бас дирижері болды.
Leinsdorf was born to a Jewish family in Vienna, and was studying music at a local school by the age of 5. He played the cello and studied composition. In his teens, Leinsdorf worked as a piano accompanist for singers. He studied conducting at the Mozarteum in Salzburg, and later at the University of Vienna and the Vienna Academy of Music. From 1934 to 1937 he worked as an assistant to the noted conductors Bruno Walter and Arturo Toscanini at the Salzburg Festival. In November 1937, Leinsdorf travelled to the United States to take up a position as assistant conductor at the Metropolitan Opera in New York City. he was able to stay in the United States, and became a naturalized American citizen in 1942. By the spring of 1943, the candidates being considered to take over for Artur Rodzinski as music director of The Cleveland Orchestra included Vladimir Golschmann of the St. Louis Symphony Orchestra, Albert Stoessel of the Juilliard School and New York Oratorio Society, George Szell of the Metropolitan Opera Company, and Leinsdorf, also of the Met. Given Leinsdorf's tender age (31) and limited experience conducting performances outside of opera, questions arose about his capacity for the job. However, Leinsdorf won a vote taken by the Orchestra's board of directors and became the ensemble's third music director, in 1943. Among the most significant developments during Leinsdorf's first year in Cleveland was his intention to schedule the entire season in advance so the Orchestra could promote its concerts ahead of time and reach a wider audience; his desire to have the Orchestra play a year round schedule — though World War II complicated that possibility; and, finally, the successful negotiation of a weekly radio broadcast on Sunday evenings — allowing The Cleveland Orchestra to be heard throughout the United States, parts of Mexico, and by short wave across Europe, South America, and the South Pacific. More importantly, perhaps, given U. S. involvement in the war, concerts would be recorded and broadcast to overseas American military zones. Unfortunately, Leinsdorf's tenure as music director was short lived. In October 1943, he received a letter informing him that his potential draft status had changed — though he remained doubtful he would be called to serve because of a host of health problems. Later in the month, however, he received his draft notice, remarking to the press: "I intend to abide by the orders of my government." Leinsdorf's impending departure left the Musical Arts Association with a major problem: The Cleveland Orchestra needed a new music director. Although Leinsdorf's time in the Army was brief — he was honorably discharged in September 1944 — the Orchestra already had its sights set on his replacement. In November 1944, George Szell, who had been at the Met with Leinsdorf, made his Severance Hall debut to rave reviews. Leinsdorf was still under contract, but he had lost much of his power as music director — compromising on a number of issues, from performance content to recording authority. He returned to the podium at Severance Hall for the last program of the season. As public opinion shifted toward Szell, Leinsdorf submitted his resignation. But after Szell's death, in 1970, Leinsdorf returned regularly to lead The Cleveland Orchestra as a guest conductor through the 1980s. Leinsdorf was the principal conductor of the Rochester Philharmonic Orchestra from 1947 to 1955. He came to despair of what he saw as Rochester's insular musical culture, famously remarking that "Rochester is the best disguised dead end in the world!" Subsequently, he was briefly head of the New York City Opera, before resuming his association with the Met. In 1969 Leinsdorf left the Boston post. He continued to guest conduct operas and orchestras around the world for the next two decades, being particularly associated with the Metropolitan Opera and the New York Philharmonic. He also served from 1978 to 1980 as principal conductor of the (West) Berlin Radio Symphony Orchestra.
Дәйексөздер
Дирижерлік қызметті мағыналы ететін үш туынды – Вагнердің «Зигфрид» операсы, Бетховеннің «Тоғызыншы» симфониясы және «Көктемнің құрбаны». Айтыңыз, мырзалар мен ханымдар, бізге телеграф арқылы АҚШ Президентіне қастандық жасалғаны туралы хабар келіп түсті. Бұл хабардың расталмағанын күтеміз, бірақ оған сенбеуге мәжбүрміз. [көрермендердің ойысқан үні] Бетховеннің үшінші симфониясынан «Асқарастыру маршын» орындаймыз.
Three works that make conducting worthwhile are Wagner's Siegfried, the [Beethoven] Ninth, and Rite of Spring. Ladies and gentlemen, we have a press report over the wires – we hope that it is unconfirmed, but we have to doubt it – that the President of the United States has been the victim of an assassination. [gasps from the audience] We will play the Funeral March from Beethoven's Third Symphony.|author=Erich Leinsdorf informing the audience at a BSO performance at Symphony Hall and over WGBH radio of the assassination of President John F. Kennedy, November 22, 1963.