Кіріспе

Италиялық сәндік дизайнер (1946–1997)
сәндік дизайнер

Джованни Мария "Джанни" Версаче (dʒoˈvanni maˈriːa verˈsaːtʃe; 2 желтоқсан 1946 – 15 шілде 1997) – итальяндық сәндік дизайнер, қоғамдық қайраткер және кәсіпкер. Ол Versace атты халықаралық сәндік үйдің негізін қалаушы, ол аксессуарлар, парфюмерия, макияж, үй жиһаздары және киім-кешек өндіреді. Сонымен қатар ол театр және киноға костюмдер жасаған. Эрик Клэптон, Принцесса Диана, Наоми Кэмпбелл, Кейт Мосс, Мадонна, Элтон Джон, Тупак Шакур, Джоан Коллинз және тағы да көптеген атақты тұлғалардың досы болғандықтан, ол сән индустриясын музыка әлемімен байланыстырған алғашқы дизайнерлердің бірі болды. Ол және оның серіктесі Антонио Д’Амико халықаралық кештерге қатысып жүретін. Оның туып өскен қаласы Реджио-ди-Калабрия оның мансабына зор әсер етті. 1997 жылдың 15 шілдесінде Майами Бичтегі Каса Казуарина үйінің жанында Эндрю Кунанан атты адам оны өлтірді.

Ерте өмір

Джованни Мария Версаче 1946 жылғы 2 желтоқсанда Реджио-Калабрия қаласында дүниеге келді және ағасы Санто Версаче, кіші әпкесі Донателла Версаче, олардың әкесі мен киім тігуші анасы Франческамен бірге өсті. Оның ағасы Тина 12 жасында дұрыс емделмеген тетанус инфекциясынан қайтыс болды. Версачеге оның туған жерінің тарихи ландшафтына үстемдік ететін ежелгі грек тарихы зор әсер етті. Ол Томазо Кампанелла атындағы классикалық лицейде латын және ежелгі грек тілдерін оқыды, бірақ курсты аяқтамады. Оған Энди Уорхол да ықпал етті. Версаче жас кезінде анасының тігін бизнесінде шәкірттікке түсті, онда онға дейін тігінші жұмыс істеді. Бірнеше жылдан кейін, жетістіктеріне сенім артып, Версаче Миланның Палаццо-Делла-Перманенте өнер мұражайында әйелдерге арналған алғашқы жеке коллекциясын таныстырды. Оның алғашқы сән көрсетілімі сол жылдың қыркүйек айында өтті. Оның алғашқы бутигі 1978 жылы Миланның Виа-делла-Спига көшесінде ашылды.

Мода империясы

1978 жылы Миланды ашқаннан кейін Версаче халықаралық сән әлемінде жылдам танымал болды. Оның дизайнында жарқын түстер, батыл өрнектер және әдемі кесімдер жиі қолданылды, бұл сол кездегі басым талғамға – тыныш түстер мен қарапайымдылыққа қарсы жаңалық болды. Оның "әсем классикалық стильді ашық сексуалдықпен үйлестірген" эстетикасы мақтаудан бөлек, көптеген сынаптарға да ұшырады. Ол "жақсы талғамға сенбеймін" деген сөзін айтқан, бұл оның "сән ережелерін батыл бұзуында" көрінді. 1978 жылдан бастап Версаче компанияны отбасының қолдауымен құрды, қарындасы Донателла вице-президент, ал ағасы Санто компания президенті болды. Донателланың өкілеттігі шығармашылық бақылауға дейін жетті, ол Версаче үшін маңызды кеңесші ретінде жұмыс істеді. Джанни сондай-ақ Донателланың күйеуі Пол Бекты ерлер киімдерінің директоры етіп тағайындады. Версаченің ең танымал инновацияларының бірі – 1982 жылы оның киімдерінде жиі қолданылатын, өте жеңіл тізбекті матадан жасалған 'Оротон' деп аталатын жаңа материалды ойлап табуы болды. Оның костюмдері еркектер тігіншілігіндегі тәжірибесінен шабыттанды, Savile Row стилінен өзгеше, еркек дене бітімін жақсы көрсететін және "еркектерді сексуалдық нысан ретінде баса көрсетуге" бағытталған костюмдер жасады. Версаче өзінің оңтүстік итальяндық тегімен мақтан тұтты және өзінің дизайндарын тарихи сән мен өнер бағыттарынан, әсіресе грек-рим өнерінен шабыттанған мотивтермен безендірді. 1984 және 1985 жылдары ол АҚШ-тың сәнді автокөлік өндірушісі Lincoln-нің Mark VII желісі үшін арнайы Gianni Versace Edition ұсынды. 1989 жылы фирма Atelier Versace-ді іске қосып, haute couture саласына қадам басты. Версаче маркетингтік кампанияларында атақты адамдарды пайдалануымен және оларды сән көрсетілімдерінің алдыңғы қатарына отырғызуымен танылды, бұл әдісті бірінші болып қолданған ол болды. Ол сондай-ақ 1990-шы жылдардағы супермодельдер бумын қалыптастырды, Наоми Кэмпбелл, Кристи Турлингтон және Линда Эвангелиста сияқты танымал супермодельдерді тауып, оларды подиумда және жарнамалық кампанияларда көрсетті. Ол "Мен үшін театр – бостандық" деді, ал оның дизайны батыл түстерге, драпировкаға, әшекейлерге және сән тарихы туралы терең біліміне деген құштарлығымен жақсы үйлесті. Версаче Майкл Джексон мен Пол Маккартнидің 1983 жылғы "Say Say Say" бейнеклипіне, сондай-ақ Элтон Джонның The One Tour турнесі үшін костюмдер жасады. Версаче өзінің туған сіңілісі мен бауырласының балаларына – Сантоның Франческа мен Антониоға, Донателланың Алегра мен Даниэльге – деген шексіз махаббатымен белгілі болды.

Өлім

1997 жылдың 15 шілдесі күні таңертең Версаче өз үйінен шығып, таңғы басылымдарын алу үшін Оушен-Драйв бойымен жүрді. Әдетте, Версаче журналдарын алу үшін жақын жердегі «Ньюс-Кафеге» көмекшісін жіберетін, бірақ бұл жолы өзі баруға шешім қабылдады. Версаче қайтып оралып, Майами Бичтегі үйінің баспалдақтарына көтеріліп бара жатқанда, сұр футболка, қара шорт, ақ бас киім киген және арқасында рюкзак ілген бір адам оны .40 калибрлі Taurus PT100 тапаншасымен тым жақыннан атқылады. Ол Майамидегі Джексон Мемориалдық ауруханасында сағат 9:21-де қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде 50 жаста болған. Версачеге жасалған қастандықтың куәсі – оның бұрынғы британдық аға стилисті Дин Аслетт болды, ол Майамидің Саут-Бичінде демалып жүрген еді және бірнеше күн бұрын Версачемен бірге уақыт өткізген. Версаче Эндрю Кунананның соңғы құрбаны болды, ол осыған дейін төрт адамды өлтірген (соның ішінде жылжымайтын мүлік дамытушысы Ли Миглин). Кунанан Версаченің өлімінен сегіз күн өткен соң қайықта өзіне-өзі қол жұмсады. Кунанан дизайнерге әуес болған және Версачемен тығыз «достығы» бар екенін жиі мақтанған, бірақ бұл Кунананның өзімшілдігінің көрінісі болды: ол көбінесе танымал адамдармен кездескенін жалған айтқан. Алайда, ФБР агенттері Версаче мен Кунананның бұрын Сан-Францискода кездескенін нық сендіреді, бірақ олардың қарым-қатынасының мәні әлі де құпия. Морин Орт 2008 жылы Vanity Fair журналында Кунанан мен Версаченің 1990 жылы Сан-Францискодағы түнгі клубта қысқа ғана кездескенін (бірнеше куәгерлердің сөзінше) және олар Майами мен Сан-Францискодағы ақылы сексуалдық қызметтермен байланысты болғандықтан, одан әрі де қарым-қатынас жасауы мүмкін екенін хабарлады. Алайда, Версаче отбасы екеуінің кездескенін үнемі жоққа шығарып келеді. Версаченің денесі кремацияланды, күлі Черноббио маңындағы отбасылық иелікке қайтарылды және Комо көліне жақын Молтрасио зиратындағы отбасылық мазарға қойылды. Версаченің Милан соборында өткен қоштасу рәсіміне 2000-нан астам адам қатысты, олардың ішінде Каролин Бессет Кеннеди, Наоми Кэмпбелл, Элтон Джон және Уэльс ханшайымы Диана болды, ол бір айдан кейін автокөлік апатында қаза тапты.

Мұра

1997 жылдың қыркүйегінде эстрада Версачедің ағасы Сантоның Gianni Versace S.p.A. жаңа бас директоры болып тағайындалатынын, ал Версачедің әпкесі Донателланың дизайнға жаңа жетекші болып тағайындалатынын хабарлады. Өсиеті бойынша Версаче өзінің сән империясының 50 пайызын қызына, Алегра Версачеге қалдырды. Ол және оның кіші әйелі, Дэниел, Версачеге тиесілі сирек кездесетін өнер туындыларын мұраға алды. Алегра 2004 жылы 18 жасқа толғанда шамамен 500 миллион долларлық үлесін мұра етті.

Сыйлықтар мен марапаттар

Версаче 1993 жылғы 1 ақпанда кеңестің жылдық марапаттау рәсімінде Американың сәндік «Оскарымен» марапатталды. Италия Республикасының президенті Франческо Коссига 1986 жылғы 24 қаңтарда оған «Commendatore della Repubblica Italiana» орденін табыс етті. Элтон Джон 1997 жылы шыққан «The Big Picture» альбомын Версачеге арнады. 2007 жылғы шілдеде Миланның «Ла Скала» театрында сәнді дизайнердің қайтыс болуының 10 жылдығына арналған арнайы балет қойылды. «Рахмет, Джанни, Махаббатпен» атты қойылымды француз хореографы Морис Бежар жасады, оған Версаче көптеген сахналық костюмдерін сыйлаған еді. 2009 жылы Ресейде Версаченің жанкүйерлер клубы құрылды. Клубта 1500 мүше бар (2012 жылғы шілде). Жанкүйерлер клубы Джанни Версачеге арналған лекцияларымен, экскурсияларымен және шараларымен танымал. Клубтың кеңсесі Санкт-Петербургте, Ресейде орналасқан. 2017 жылы Италия-АҚШ қорынан оны еске алу үшін Америка сыйлығымен марапаттады.