Кіріспе

Италиялық сәнді сән үйі Guccio Gucci S. p. A., Gucci ('/g//uː//tʃ//i//audio=En us Gucci.ogg/ GOOchee, ) Флоренция қаласындағы итальяндық сәнді сән үйі. Оның өнімдеріне сөмкелер, киюге дайын киім, аяқ киім, аксессуарлар және үйді безендіру заттары кіреді; сондай-ақ, ол өзінің тауарлық белгісі мен брендін Coty компаниясына Gucci Beauty деген атпен парфюмерия және косметика үшін лицензиялайды. Gucci компаниясы 1921 жылы Гуччио Гуччи (1881–1953) Флоренция, Тосканада құрылған. Алдо Гуччидің (Гуччионың ұлы) басшылығымен Gucci бүкіл әлемге танымал брендке айналып, итальяндық «dolce vita» дәуірінің символы болды. 1980 жылдардағы отбасылық жанжалдардың нәтижесінде 1993 жылға қарай Гуччи отбасы компанияның капиталынан толығымен шеттетілді. Осы дағдарыстан кейін бренд жаңарып, 1999 жылы Gucci француздық PPR конгломератының еншілес компаниясына айналды, кейіннен ол Kering деп өзгертілді. 2023 жылы Gucci 538 дүкенде 20 711 қызметкермен жұмыс істеді және 9,9 миллиард еуро көлемінде сатуды жүзеге асырды. Жан-Франсуа Палус 2023 жылдың шілдесінен бастап Gucci компаниясының бас директоры, ал Сабато Де Сарно 2023 жылдың қаңтарында креативті директор болып тағайындалды.

1921 жылы Флоренцияда туған

Гуччи отбасы өзінің тарихының 1410 жылдан бері Флоренция сауда қаласына тікелей байланысты екенін мәлімдейді. Гуччо Джованбатиста Джачинто Дарио Мария Гуччи (1881–1953) Флоренцияны тастап Парижге, ал 1897 жылы Лондонаға келіп, жоғары деңгейлі Savoy қонақүйінде жұмыс істеді. Онде жұмыс істеген кезінде, ол қонақүйдің бай клиенттерінің жүктерін тиеп-түсіріп, олардың сән талғамын, сапаға қойылатын талаптарды, маталар мен саяхат жағдайларын біліп алды. Кейін ол төрт жыл бойы Еуропалық теміржол компаниясы Compagnie des Wagons Lits-те жұмыс істеді, бұл компания жоғары сапалы саяхат демалысын ұйымдастырумен айналысты, осылайша ол сәнді саяхат өмірімен байланысты тәжірибесін арттырды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол жақсы жүктер шығаратын Franzi фирмасында жұмыс істеді. 1921 жылы Гуччо Гуччи Флоренциядағы Виа делла Вигна Нуова көшесінде Azienda Individuale Guccio Gucci деген жеке дүкенін ашты, онда импортталған былғары жүктер сатылды. Ол сонымен қатар жергілікті шеберлерге өз былғары бұйымдарын жасату үшін шағын шеберхана ашты. Көп ұзамай, Гуччидің алпыс шеберханасының барлығын орналастыру үшін үлкенірек шеберхана сатып алу қажет болды. 1935 жылы Муссолинидің Эфиопияны басып алуына байланысты Ұлттар Лигасы Италияға сауда эмбаргосын салды. Былғары тапшылығына байланысты Гуччо Гуччи өнімдерінің құрамына рафия, сабан, ағаш, зығыр және джут сияқты басқа маталарды енгізуге мәжбүр болды. Gucci брендінің айрықша белгісі – ромб мотиві жасалды. Гуччилер "cuoio grasso" өндіру үшін жаңалайтын терілеу әдісін ойлап тапты, ол Gucci брендінің танылған белгісіне айналды. 1937 жылы Gucci қол сөмкелерін ұсынды. Бренд "Сапа бағаны ұмытқаннан кейін де есте қалады" деген алғашқы жаһандық слоганын таныстырды. 1952 жылы әйгілі мокасиндер (Gucci loafer) пайда болды. Гуччо Гуччи 1953 жылдың 2 қаңтарында Миланда қайтыс болды. 1953 жылдың қараша айында Gucci АҚШ-тағы алғашқы дүкенін Нью-Йорктегі 5-ші авеню мен 58-ші көшеде ашты. 1960 жылы Сент-Регис қонақүйінде екінші Нью-Йорк дүкені, ал 1973 жылы 5-ші авеню мен 54-ші көшеде үшінші дүкені ашылды, бұл жергілікті тұрғындарды Нью-Йорк аймағын "Гуччи қаласы" деп атауға итермеледі. Флора шарфын 1966 жылы Родольфо Гуччи мен Витторио Аккорнеро Монако ханшайымы Грейс Келли үшін жасады, ол Gucci өнімдерінің белгілі тұтынушысына айналды. 1968 жылдың қазан айында Gucci 347 Родео Драйвте дүкен ашты, бұл көптеген Голливуд жұлдыздарын брендті қолдауға ынталандырды. Родео Драйвтегі дүкеннің ашылуымен бірге Gucci-дің алғашқы көйлектері ұсынылды. Gucci-нің АҚШ-тағы жетістігі оның Азияда (Токио 1972 жылы, Гонконг 1974 жылы) және Таяу Шығыста жаһандық дамуына әкелді. Gucci 1972 жылы Gucci парфюмериясын (Il Mio Profumo) және алғашқы сағатын (Model 2000) ұсынды, 1973 жылы АҚШ-тағы алғашқы франчайзингтік дүкенін ашты және 1977 жылы Беверли-Хиллздегі дүкенінде Gucci Galleria-ны ашты, бұл дүкенге іргелес жеке өнер галереясы, оған кіру үшін алтын кілт алған премиум клиенттерге арналған. 1985 жылы Gucci loafer Нью-Йорк Moma тұрақты коллекциясына қосылды.

1980 жылдардағы Гуччи отбасылық қақтығысы

1969 жылы Альдоның ұлы Джорджо жеке Gucci бутигін ашқаннан кейін отбасылық жанжалдың бастауы болды, ол 1972 жылы отбасылық компанияға қайта қосылды. (Альберт Нипон да түрмеде болған жерде) Отбасылық дауларға қарамастан, 1981 және 1987 жылдар аралығында Gucci тауар таңбасының өнімдерінен 400 миллион долларлық кіріс түсті, ал 1990 жылы ғана 227 миллион доллар құрады. 1980 жылдар Gucci өнімдерінің көптеп өндірілуімен ерекшеленді, бұл кіріс әкелгенмен, Gucci-нің эксклюзивті люкс бренд ретіндегі беделіне кері әсер етті. Маурицио Гуччи бұл жағдайды түзету үшін Даун Меллоны жұмысқа алды. Оның бұрынғы әйелі Патриция Реджиани оны өлтіру үшін жалдамалы кісіні тартқаны үшін 16 жыл түрмеде жазасын өтеді.

Порноның қайта жаңғыруы

1989 жылы қарашада Дон Мелло Gucci компаниясының атқарушы вице-президенті және бас дизайнері болып тағайындалды. Брендтің эксклюзивтілігін қайта жаңғырту мақсатында ол дүкендердің санын 1000-нан 180-ге дейін азайтты. Сондай-ақ, Gucci компаниясы сатқан тауарлардың санын 22 000-нан 7 000-ға дейін төмендетті. Ол Бамбук сөмкесі мен Gucci лоферлерін қайта жаңғыртты. Gucci компаниясының бас кеңсесін Миланнан Флоренцияға көшірді, себебі Gucci тарихы осы қалада терең тамырланған. 1994 жылы Том Форд Gucci-дің креативті директоры болып тағайындалды. Форд пен Мелло брендтің 1970 жылдардағы архивтерін қайта қарады. Фордтың 1995 жылғы коллекциясы, оның ішінде әрекетті кесімдері бар ақ көйлектер, бірден танымал болды. Сонымен қатар, G әрпінен жасалған іш киімдері және G логотипін шашылған жерге бейнелеген сияқты провокациялық жарнамалық кампаниялар да болды. 1980 жылдардан бері Gucci отбасының заң кеңесшісі және 1994 жылдан бері Gucci компаниясының бас директоры Доменико Де Соле Италиядағы Gucci былғары өндірушілерінің бірлесіп жұмыс істеуін қамтамасыз етіп, олардың байланыстарын нығайту үшін серіктестік бағдарламасын жасады. Ол әрбір өнімнің бағасын қарап шығып, Gucci компаниясының жарнамалық бюджетін 1993 жылы 6 миллион доллардан 1997 жылы 70 миллион долларға дейін арттырды. 1995 жылдың қазан айында компания Нью-Йорк қор биржасында тіркелді, ал акцияның бастапқы құны 22 АҚШ доллары болды.

LVMH-PPR Gucci үшін күрес

1999 жылдың қаңтарына қарай, Gucci Group NV акцияларын 1995 жылдан бері жасырын түрде сатып алып келген француздық LVMH конгломераты 34% үлесіне ие болды. LVMH бақылауынан құтылу жолын іздеген Том Форд пен Доменико Де Соле француз қаржыгері Франсуа Пино мен оның тобы – Пино Прентемп Редутке (кейіннен Kering аталды) шұғыл көмекке жүгінді. Наурыз айында Пино тобы Gucci акцияларының 40%-ын акциясы 75 доллардан сатып алды, нәтижесінде LVMH-ның үлесі сұйыту процесінде 20,7%-ға дейін төмендеді. Осы келісім арқылы PPR Sanofi-ден Yves Saint Laurentті де сатып алып, Gucci Group-қа сол бағамен қайта сатты. Сән әлеміндегі бұл төңкеріс LVMH пен жаңа Gucci-PPR коалициясы арасында салқын соғысқа бастап кетті. 2000 жылдың желтоқсанында Gucci Александр Маккуиннің сән үйінің 51%-ын сатып алғанда шиеленіс туды, себебі Маккуин сол кезде LVMH-ның Givenchy брендінің креативті директоры болып жұмыс істеді. 2001 жылдың қыркүйегінде барлық тараптар келісімге келген соң, Gucci төңірегіндегі даулар аяқталды. Фордтың кеткенінен кейін, Gucci Group компанияның флагмандық брендінің табысын жалғастыру үшін үш дизайнерді қалдырды: Джон Рей, Алессандра Фачинетти және Фрида Джаннини – олардың барлығы Фордтың креативті жетекшілігімен жұмыс істеген. Фачинетти 2004 жылы әйелдер киімінің креативті директоры болып тағайындалды және компанияны тастамас бұрын екі маусым бойы дизайн жасады. Рей үш жыл бойы ерлер киімінің креативті директоры қызметін атқарды. Фрида Джаннини – 2002 жылдан бері Gucci сөмкелерінің дизайнері, 2004 жылдан бері аксессуарлар бөлімінің басшысы, ал 2005 жылдан бері әйелдер киімі мен аксессуарларының креативті директоры – 2006 жылы Gucci-дің креативті директоры болып тағайындалды. Бұрын Bottega Veneta компаниясының бас директоры болған Патрицио ди Марко 2008 жылы Gucci компаниясының бас директоры болып тағайындалды. Том Фордтың мұрағаттарын үнемі қайта қарап отыратыны үшін мақталып, сынға да ілінген Фрида Джаннини ақырында Фордтың шарықтап тұрған "Порно Шик" стилін жылдар бойы "сексуалдықтан сезімталдыққа" дейін жұмсартты және 19 ғасырдың рухын сезімдіретін "андрогин богемиялық" стильдермен тәжірибе жасауға кірісті. Ол сондай-ақ "жаңа классика" деп аталатын New Bamboo және New Jackie сөмкелерін жасады. Патрицио ди Марко 2008 жылғы дағдарыстан кейінгі кезеңде стильдерді азайтуға және орта сегменттегі өнімдерге көбірек назар аударуға бағытталды. 2010 жылы Gucci Christie's аукцион үйімен серіктестікке келісіп, бренд мұрағаттарын кеңейту және өнімдердің түпнұсқалығын растау қызметін ұсынды. 2010 мен 2015 жылдар аралығында 220 жаңа Gucci дүкені ашылып, дүкендердің жалпы саны 500-ге жетті.

Мәдениет

2011 жылы компания өзінің 90 жылдығын тойлау үшін Флоренциядағы 14 ғасырлық Палаццо делла Мерканция ішінде Gucci мұражайын (Gucci Museo) ашты. 2018 жылдың қаңтар айында жаңартудан кейін Gucci мұражайы жаңа атаумен – Gucci бағы және оның ішінде Массимо Боттура басқаратын Gucci Osteria жаңа мейрамханасымен қайта ашылды. 2019 жылдың қараша айында Gucci Osteria бір Мишлен жұлдызына ие болды. 2020 жылдың ақпан айында екінші Gucci Osteria Лос-Анджелестегі Gucci Rodeo Drive дүкенінің шатырында ашылды. 2017 жылдың сәуір айында Gucci Флоренциядағы Уффици галереясындағы Боболи бақтарын қайта жаңартуға қаржы бөлді. 2019 жылдың маусым айында Gucci Римдегі тарихи Rupe Tarpea және Belvedere бақтарын қайта жаңартуға қаржы бөлді.

Әлеуметтік

2008 жылы Gucci Tribeca Documentary Fund-ты іске қосты, бұл Tribeca кинофестивалінде ұсынылған әлеуметтік өзгерістерді қолдайтын фильмдерді қаржыландыруға арналған 80 000 долларлық қор. 2011 жылы қор 150 000 долларға дейін өсті, оның ішінде жаңа құрылған Әйелдер деректі фильмдеріне арналған сыйлық үшін 50 000 доллар қарастырылды. 2011 жылы Венеция кинофестивалі аясында Gucci кино индустриясындағы әйелдердің рөлін нығайту үшін «Кинодағы әйелдерге арналған Gucci сыйлығын» тағайындады. 2005 жылдан 2015 жылға дейін Gucci ЮНИСЕФ-тің «Африка мектептері» бағдарламасына 20 миллион доллар сыйлады. «Chime for Change» құрылғаннан кейін, ол Gucci мен ЮНИСЕФ серіктестігінің қаржыландыру механизміне айналды. «Chime for Change» 2013 жылдың ақпан айында Фрида Джаннини, Салма Хайек және Бейонсе тарапынан әлемдегі әйелдердің білімі, денсаулығы және әділеттілігін жақсарту мақсатындағы жаһандық науқан ретінде құрылды. 2013 жылдың маусым айында «Chime for Change» 70 елдегі 200 жобаны қаржыландыру үшін 4 миллион доллар жинаған «Sound of Change Live» концертін ұйымдастырды. 2013 жылдың желтоқсан айында Gucci Twitter және Women Who Code компанияларымен серіктестікке келісім жасады, нәтижесінде әйелдерге бағытталған хакатон – Chime Hack пайда болды. Gucci «Менің денеме – менің таңдауым» деген жазуы бар сары футболка сатады және түскен табысты «Chime for Change» ұйымына қайтарады. 2013 жылдың шілдесінде белсенді Лидия Эмилиге адам саудасының құрбаны болған Джессика есімді әйелдің суретін салу үшін Лос-Анджелестегі Скид Роу ауданында қабырғаға сурет салу тапсырылды. 2019 жылдың қаңтар айында «Chime for Change» гендерлік теңдікті қолдайтын «To Gather Together» атты фрескалар науқанын іске қосты, оны MP5 суретшісі жасады. 2020 жылы Gucci Даун синдромы бар модельді де қамти отырып, «Әдеттегі емес сұлулық» атты жарнамалық кампаниясын іске қосты. COVID-19 пандемиясы кезінде Gucci екі краудфандингтік кампанияны қолдауға 2 миллион евро бөлді: біріншісі Италияның Азаматтық қорғау департаментіне, ал екіншісі COVID-19 Ынтымақтастық жауап қорына. 2023 жылы Gucci ЮНИСЕФ-пен ынтымақтастығын жаңа қаржылық көмек – 300 000 евро арқылы нығайтты, бұл қаражат ұйымның балалардың «жоғары сапалы» білім алу құқығын қамтамасыз етуге бағытталған Білім беру тақырыбына арналған қорына бағытталды.

Қоршаған орта

2015 жылы Gucci өзінің экологиялық пайда мен шығын туралы бастамасын іске қосты. 2017 жылдың қазан айында Gucci 2018 жылы дүкендерінен теріні толығымен алып тастайтынын жариялады. 2018 жылдың маусым айында бренд әлеуметтік және экологиялық күш-жігері мен жетістіктері туралы хабарлау үшін «Equilibrium» платформасын іске қосты. 2019 жылдың қыркүйегінде Марко Бизарри Gucci компаниясының толығымен көміртегіне бейтарап болу ниетін мәлімдеді. 2020 жылы Gucci БҰҰ-ның «Арыстан үлесі» қорына қосылып, жануарлар дүниесін қорғауға қолдау көрсетті. 2020 жылдың маусым айында Gucci өзінің алғашқы толығымен тұрақты «Gucci Off the Grid» коллекциясын ұсынды. Бұл коллекцияға органикалық мақта, қайта өңделген болат және регенерацияланған полиамид сияқты органикалық, табиғи және тұрақты материалдардан жасалған өнімдер кірді. 2022 жылдың қыркүйегінде Gucci экологиялық тұрақтылыққа деген адалдығы үшін «Климаттық әрекет» сыйлығын алды. 2023 жылы Gucci Итальян сәнінің ұлттық камерасы (CNMI) аясында Элен МакАртур қорының «Айналмалы экономика» сыйлығына ие болды. 2023 жылдың ақпан айында Gucci Тосканада тұрақты және аз қалдықтарды тудыратын сәнді дамыту үшін орталық ашуға ниетті екенін хабарлады. Бұл орталықта айналмалы экономиканы дамыту және ластануды азайту жолдарын зерттейтін ғылыми-зерттеу және әзірлеу орталығы бар. Оның мақсаты – итальян сән индустриясының өндіріс моделін жаңарту. Кейін, 2023 жылдың қазан айында Gucci өзінің жаңа науқанын ұсынды, оның ішінде жануарлардан алынбаған Demetra материалынан жасалған Horsebit 1955 сөмкесі болды. 2023 жылдың желтоқсанында «Жануарларға қатысты этикалық ұйым» (PETA) Gucci-ге Demetra Horsebit 1955 сөмкесі үшін ең жақсы вегетариандық сөмке сыйлығын табыс етті.

Жалған жасау

1970 жылдары Gucci брендінің үлкен танымалдылығы оны жалған өнімдер жасаушылардың басты нысанасына айналдырды. 2013 жылы Ұлыбританияның Зияткерлік меншік кеңсесі Gucci-дің GG сауда белгісіне қатысты шешім шығарды, оған сәйкес, Ұлыбританияда GG логотипінің төрт санаттағы нұсқасы қолданылу құқығы жойылды, оларға білезіктер, иыққа ілінетін сөмкелер, шарфтар және пальтолар сияқты киім-кешек жатады. Алайда, Gucci мәлімдемесіне сәйкес, бұл шешім аймақта GG логотипін пайдалануға әсер етпейді, себебі Gucci осы таңбаға қатысты бірнеше жарамды тіркеуге ие, соның ішінде Еуропалық Одақты қамтитын Қоғамдық сауда белгісі және бұл құқықтар тікелей Ұлыбританияда күшіне енеді. 2013 жылы Gucci жалған Gucci өнімдерін сату үшін пайдаланылған 155 домендік атауды жойды. 2015 жылы Gucci компаниясының бас компаниясы Kering, Қытайдың Alibaba веб-сайтында «көзге түріп тұрған жалған Gucci өнімдерін» көптеп жариялағаны үшін сотқа берді. 2016 жылдың сәуір айында Gucci-дің жалған өнімдерге қарсы заңдық шаралары кері нәтиже берді, себебі мақсатталған өнімдер Gucci өнімдерімен бірдей пішінде жасалған папье-маше болды және оларды қытай халқы ата-бабалар күні Qingming Jie дәстүрі аясында өртеп жіберді. 2017 жылдың сәуір айында Gucci жалған Gucci өнімдерін сатқан 89 қытай веб-сайтына қарсы сот ісін жеңіп алды. 2018 жылдың қазан айында Марко Бизарри Қытайдың Alibaba және JD.com электрондық коммерциялық гиганттарын ескертіп, Gucci көптеген жалған Gucci өнімдерін тізімнен алып тастамаса, олардың веб-сайттарында дүкен ашуға рұқсат бермейтінін мәлімдеді. 2019 жылдың желтоқсан айында Gucci жалған Gucci өнімдерін сатқан үш ондаған веб-сайтты сотқа берді. 2023 жылы Gucci USA жалған Gucci өнімдерін сатқаны үшін Sam's Club, Century 21 және Lord & Taylor компанияларына қарсы сотқа шағымданып арыз берді.

Даулар

2016 жылдың сәуірінде Ұлыбританияның жарнама стандарты органы Gucci онлайн видеожарнамасын тыйым салды, себебі ол «өте жұқа» модельді басты рөлде көрсеткен. 2019 жылдың ақпан айында Gucci қара түсті, жоғары жағалы балаклава свитерiн және қызыл ерiн суретi салынған кесiлген маскасын дүкендерден алып тастады, себебі ол қара бетке бояу костюмiне ұқсас деп сынға ұшырады. Алессандро Микеле шабыттанып Ле Бауэриден алғанын айтты, бірақ оның дұрыс түсінілмегені үшін кешірім сұрады. Бұл мәселенi шешу үшiн Gucci «Африка-американдық қауымдастық және жалпы түрлi этникалық қауымдастықтармен байланысты» коммерциялық емес ұйымдар мен қоғамдық бағдарламаларды қолдауға арналған жылдық 5 миллион долларлық «Gucci North America Changemakers Scholarship» стипендиялық бағдарламасын iске қосты. 2019 жылдың мамырында Үндістандағы сикх қауымы Gucci-дiң діни нысанды мәдени меншiкке алуын сынға алды, себебі италияндық бренд тюрбандарды әрқайсысын 800 доллардан сатқан. 2019 жылдың шiлдесiнде Gucci брендтiң мәдени әртүрлiлiк мәселелерiн шешу үшiн әртүрлiлiк жөніндегі жаһандық басшыны тағайындады. 2019 жылдың қазанында Gucci сән индустриясында бұрын аз өкiл болған АҚШ студенттерi үшiн 1,5 миллион долларлық стипендиялық бағдарламаны iске қосты. 2019 жылдың мамырында Kering 2011–2017 жылдардағы Gucci-дiң салық бұзушылықтарынан кейiн италияндық салық органына 1,25 миллиард доллар салық төлеуге келісті. 2019 жылдың қыркүйегінде психикалық науқастардың көрсетiлiсiне ұқсас шоу барысында подиум модель Айша Тан Джонс «Психикалық денсаулық – сән емес» деп жазылған қолдарын көрсеттi, бұл брендтiң психикалық аурулардың суреттерiн коммерциялық мақсатта қолдануына реакция болды. 2023 жылдың қарашасында Gucci компаниясы 219 дизайн жұмыскерiнiң 153-iн 2024 жылдың наурызына дейiн Римнен Миланға көшiру туралы қазан айындағы шешiмiне жауап ретiнде 50 жұмыскер 102 жылдық тарихында компанияға қарсы бiрiншi өндiрiстiк әрекет ретiнде бiр күндiк ереуiлге шықты. Кәсiподақ өкiлдерi жұмыскерлер 2023 жылдың қараша айы бойы наразылық көрсетуге ниеттенетiндерiн айтты.