Лоран Фабиус: Францияның 87-ші премьер-министрі

Кіріспе

Францияның 87-ші премьер-министрі

Лоран Фабиус (lɔʁɑ̃ fabjys; 1946 жылдың 20 тамызында туған) – 2016 жылдың 8 наурызынан бері Конституциялық Кеңестің президенті қызметін атқарып жүрген француз саясаткері. Социалистік партия мүшесі, ол бұрын 1984 жылдың 17 шілдесінен 1986 жылдың 20 наурызына дейін Франция премьер-министрі қызметін атқарған. Фабиус тағайындалған кезде 37 жаста болды және Габриэль Атталдан кейін Бесінші Республиканың екінші жас премьер-министрі болып табылады. Фабиус сондай-ақ 1988 жылдан 1992 жылға дейін және 1997 жылдан 2000 жылға дейін Ұлттық Ассамблея төрағасы болды. Фабиус 2000 жылдан 2002 жылға дейін үкіметте қаржы министрі, ал 2012 жылдан 2016 жылға дейін сыртқы істер министрі қызметін атқарды.

Ерте өмір

Фабиус Париждің әулетті 16-шы округінде Луизаның (құрметті аты Страсбургер Мортимер; 1911–2010) және Андре Фабиус (1908–1984) ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Кэтрин Летерье мен Франсуа Фабиустың кіші інісі. Оның ата-анасы ашкенази еврей отбасыларынан шыққан, кейіннен католицизмге көшкен. Фабиус католик дінінде тәрбиеленді; ол үш ұлдың әкесі, Дэвид (1978 жылы туған) – серіктесі Кристин д'Изарный Гаргастан, Томас (1981 жылы туған) және Виктор (1983 жылы туған) – әйелі Франсуаза Кастродан. Фабиус Жансон де Сайли және Луи Ле Гранд лицейлерінде орта білім алды, онда Дональд Адамсонның шәкірті болды. Содан кейін Фабиус ғалымдарды (Париждің Жоғары нормалық мектебі) және жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлер мен басшыларды (Sciences Po, Ұлттық әкімшілік мектебі) даярлайтын оқу орындарында білім алды.

Саяси мансап

Оқуын бітіргеннен кейін Фабиус Мемлекеттік кеңестің аудиторы болды. 1974 жылдан бері Социалистік партияның (PS) мүшесі Фабиус 1978 жылы Сена-Маритим департаментінің төртінші сайлау округінен Ұлттық ассамблеяға алғаш рет сайланды. Фабиус партия жетекшісі Франсуа Миттеранның жақын шеңберіне тез енді.

Үкіметте: 1981-1984

1981 жылы Миттеран Франция президенті болып сайланғанда, Фабиус Бюджет министрі болып тағайындалды. Екі жыл өткен соң Фабиус Өнеркәсіп министрі болды және «өнеркәсіпті қайта құру» саясатын іске қосты. 1984 жылы үкіметтік өзгерістер кезінде Миттеран Фабиусты премьер-министр етіп таңдады (Пьер Береговой мен Жак Делордан басымдық беріп). Ол 1819 жылдан бері Францияның ең жас премьер-министрі болды.

Премьер-министр: 1984-1986 жылдар

Фабиус нарықтық экономиканы қабылдаған жаңа француз социализмін жақтады. Бұл мемлекеттік меншікке қатысты дәстүрлі социалистік алаңдаушылықтан бас тартуды білдірді, және өнеркәсіпті жаңғырту мен өнімділікті арттырудың жолдарын іздестірді, тіпті кейбір жұмыс орындарының қысқаруына қарамастан. Фабиус партияның ескірген құрылымдарын жаңғыртуға да күш салды. Әлеуметтік саясатта 1984 жылғы желтоқсандағы заң жетімдерге берілетін жәрдемақыны отбасылық қолдау жәрдемақысымен алмастырды және отбасылық жәрдемақы қорларына ата-анасы төлеуден бас тартқан жағдайда балаға жәрдемақыны өндіріп алуға көмектесуді тапсырды. Үш және одан да көп балалы отбасылар үшін жас балаға берілетін жәрдемақы алуға рұқсат етілген табыс 1984 жылғы шілдеде арттырылды. Фабиус үкіметі жұмыс істейтін аналары бар отбасыларға салынатын айыппұлдарды азайтуға тырысты. 1985 жылы ата-аналарды оқыту қоры құрылды, ол бірінші екі баладан кейін, ата-аналар жауап беретін кез келген баланың тууына байланысты жұмысты тоқтатқан немесе жұмыс уақытын қысқартқан әрбір адамға төлем қарастырды. 1985 жылы гомосексуалистердің құқықтарын қорғау мақсатында қылмыстық кодекске түзетулер енгізілді, сонда жыныстық бағдарламаны қамтитын "әдептік мінез-құлық" негізінде кемсітушілікке тыйым салынды, бұл бір жынысты қарым-қатынас құқығын да қамтамасыз етті. 1984 жылғы 17 шілдедегі Жарлықпен иммигранттар кеңесі құрылды, оған иммигранттармен өмір сүру жағдайлары, тұрғын үй, жұмыс, жұмыспен қамту, білім беру және оқыту, сондай-ақ әлеуметтік және мәдени қызмет мәселелері бойынша кеңесу мүмкін болды. 1984 жылғы қарашада ата-ана екі немесе одан да көп жыл жұмыс істеген жағдайда жәрдемақы енгізілді. "Allocation parentale d'éducation" деп аталатын бұл жәрдемақы алғашқы баласын туғаннан кейін екі жыл демалыс алуға шешім қабылдаған ата-аналарға айына 1000 франк төлейді. 1985 жылғы қаңтарда енгізілген "жас балаға берілетін жәрдемақы" барлық отбасыларға ата-аналарының табысына қарамастан, жүктіліктің үшінші айынан бастап тоғыз ай бойы әрбір балаға біржолғы мөлшерде төленді. Осы мерзімнен кейін 10 отбасыдан 8-і үшін төлем қосымша 32 айға жалғастырылмақ, мұнда табыс деңгейі ескеріледі. Бұл жағдай төмен табысты отбасыларда тұңғыш балаға берілетін жәрдемақыны пайдаланды. Алайда, үкімет аналық жәрдемақыны негізгі жалақының 90% -дан 84% -ға дейін қысқартты, сонымен қатар "жақсарту" дәрілік заттарының өтемақы мөлшерлемесі де төмендетілді. 1985 жылғы маусымда заңға сәйкес, кішігірім қылмыстар жасаған алғашқы қылмыскерлер алты ай немесе одан аз мерзімге сотталып, мемлекеттік қызметте жұмыс істеуге рұқсат етілді. 1985 жылғы шілдеде заң бойынша қылмыс құрбандарына берілетін көмек үш есеге арттырылды. Сол жылдың соңында алдын ала қамауға алуды шектеу және күдіктілердің құқықтарын жақсы қорғауды қамтамасыз ету үшін заң қабылданды. 1984 жылғы қыркүйектегі Жарлықпен Кәсіптік қауіп-қатерлерді алдын алу жөніндегі Жоғарғы кеңес қайта құрылды, бұл кеңесші орган екі тарапты да білдіреді, оның жұмыс істеуін жеңілдету үшін, және қолөнерді қосады, жоғары білікті жұмысшыларды даярлау үшін. Жұмыспен қамту саясатында Фабиус үкіметі жұмыссыздықтың әсерін азайтуға бағытталған бірқатар шараларды енгізді. 1984 жылы мектептен жұмысқа көшуді жеңілдету үшін үш жастар даярлау бағдарламасы құрылды. "Квалификациялық келісімшарт" (CQ) жас жұмысшыларға 6 айдан 2 жылға дейінгі мерзімде жұмыс істеу мен оқытуды біріктіреді. Өзгерту келісім-шарты (CA) жұмыс орнына қажетті біліктілікті енгізу арқылы жас жұмысшыларды жұмысқа алуды жеңілдетуге бағытталған. Бұл бағдарлама бойынша, адамдар кемінде 200 сағат оқуды алған кезде, ең көп дегенде 6 ай жұмыс істеген. Кәсіптік өмірге бастамашы кезеңдер (SIVP) мектеп бітірушілерге жұмыс өміріне бастама беру үшін, содан кейін мамандық таңдауға мүмкіндік береді. Алдын ала оқыту кезеңдері үш айдан алты айға дейін созылады, жұмысшы айына кемінде жиырма бес сағат оқудан өтеді. Бұл бағдарламаға қатысу CQ немесе CA алуға әкелуі мүмкін. 1985 жылғы тамыздағы оқыту, қайта даярлау және қайта жұмысқа орналастыру үшін демалыс туралы заңға сәйкес жұмыс берушілер жұмыстан босатуға рұқсат етілген жалақы алушыларға осындай демалыс беруге міндеттенеді; бұл кезеңде жұмысшылар жаңа жұмыс орындарын табуға көмектесетін бірқатар іс-шаралардан пайдалана алады. 1985 жылғы қаңтарда қабылданған заң кейбір әлеуметтік ережелердің қолданылу аясын кеңейтті, соның ішінде жастарға арналған жұмыс тәжірибесінің бағдарламаларын енгізу, балалар бақшасының көмекшілеріне жылдық төленетін еңбек ақының бесінші аптасын ұзарту. 1985 жылғы шілдеде заң қабылданды, ол фирмалар уақытша жұмысшыларды пайдалана алатын жағдайлар санын арттырды және кейбір келісімшарт түрлерінің мерзіміне қатысты талаптарды жеңілдетті, сонымен қатар сынақ мерзіміне қатысты ережелерді өзгертіп, уақытша жұмысшыларды күту мерзімі біткенше сол жұмысқа қайта жұмысқа алуды қиындатты. 1980-ші жылдардың басында социалистер "өзгерту демалысын" ("conversion leave") енгізді, ол 1984 жылы кеме жасау және болат өнеркәсібі үшін жұмыстан босату шаралары енгізілген кезде кеңінен танымал болды. Бұл шаралар елу жастан асқан жұмыстан босатылған жұмысшылар үшін ерте зейнеткерлікпен қатар, басқалары үшін "өзгерту демалысын" біріктірді. Бұл демалыстар жұмыс келісімшарларын тоқтатты (бірақ бұзбады) екі жылға дейін, осы кезеңде адамдар бұрынғы жалақысының 70% -ын және жаңа мамандық бойынша қайта оқытуды алды. Қайта оқыту аяқталғаннан кейін жұмысшыларға екі жұмыс ұсынылды. 1985 жылы Фабиус үкіметі демалысты барлық жұмыскерлерге қолдануға мүмкіндік берді. Жаңартылған өзгерту демалысы жұмыстан босатылған жұмысшыларға бұрынғы жалақысының 65% -ын (ерте зейнеткерлік және жұмыссыздыққа байланысты жәрдемақымен салыстырылатын) және 4–10 айлық оқу кезеңін ұсынды. Алайда, 1985 жылдан 1987 жылға дейін тек 15 000 жұмысшы демалыстан пайдаланды, және олардың үштен бірі ғана "өзгертуге" қол жеткізді. Бір жыл бұрын, 1984 жылы Фабиус үкіметі мектеп бітірушілерді кәсіби өмірге дайындау үшін "қоғамдық пайдалы жұмыстар" (TUC) бағдарламасын құрды. Бұл бағдарлама 16-дан 21 жасқа дейінгі (1985 жылы 25-ке дейін ұзартылған) жұмыссыз жастарға мемлекеттік секторда жартылай уақыт жұмыс істеу мүмкіндігін ұсынды. Франциядағы өсіп келе жатқан теңсіздік туралы алаңдаушылық "жаңа кедейлік" және "әлеуметтік шеттеу" туралы бірқатар кітаптардың жарық көруімен білдірілді, бұл мәселелер кеңінен талқыланып, қоғамдық назарға іліккен. Жұмыссыздыққа байланысты жәрдемақының азаюы салдарынан, әлеуметтік көмек алмайтын адамдар жергілікті қайырымдылық ұйымдарына және жергілікті көмекке жүгінуге мәжбүр болды. Бұл кейбір супермаркеттердің жұмыссыз адамдарға тегін азық-түлік жинағын ұсынуына әкелді. 1985 жылы Фабиус үкіметі байлық салығын арттырып, негізгі қызметтерді, мысалы, ыстық тамақ ұсынатын ұйымдарға субсидия берді, бос тұрғын үйлерді және артық азық-түлік қорын қолжетімді етуге келісті, сондай-ақ 50 жастан асқан жұмыссыз адамдарға, жәрдемақы схемасынан шығарылғандарға күніне 40 франк көлемінде жәрдемақы төлеуге шешім қабылдады. Фабиус үкіметінің жұмыссыздық пен теңсіздіктің өсуін тоқтатуға қабілетсіздігі, француз социалистерінің 1986 жылғы заңнамалық сайлауда жеңіліске ұшырауына ықпал етті, нәтижесінде Фабиус премьер-министр лауазымынан кетті.

Fabius advocated a new kind of French socialism, which accepted the market economy. It marked a shift away from traditional socialist concerns with state ownership and instead looked for ways to modernize industry, and increase productivity, even at the cost of some jobs. Fabius also worked to modernize the party's archaic structures. In social policy, a law of December 1984 replaced allowance for orphans with a family support allowance, and empowered family allowance funds to aid in recovery of child support when a parent fails to pay. The allowable income for recipients of the young child allowance was increased (July 1984) for families with three or more children. The Fabius Government also sought to reduce penalties on families with working mothers by substantially increasing the income ceiling for dual income families receiving the young child allowance. A parental education fund was created (1985), which provided for payments to each person who stops work or reduces hours of work as a result of the birth of any child beyond the first two, for which the parent(s) is/are responsible. In 1985, as a means of upholding the rights of homosexuals, the penal code was amended to prohibit discrimination on the grounds of "moral habits" which included sexual orientation, which also secured the right to same sex relationships. A decree of 17 July 1984 set up an Immigrants' Council, which could be consulted on questions of concern to the immigrant population regarding living conditions, housing, work, employment, education, and training, as well as social and cultural activities. In November 1984, an allowance was introduced if the parent concerned had been employed for two or more years. Known as the "allocation parentale d'education," this allowance provided 1,000 francs per month for parents who decided to take two years of parental leave after the birth of their first child. The "allocation au jeune enfant," introduced in January 1985, was paid to all families at a flat rate for each child from the third month of pregnancy for nine months, regardless of the parents' income. Payment was to continue after this period for 8 out of 10 families for a further 32 months on a means tested basis. In effect, this created a benefit for the first child in lower income families. The government, however, reduced the daily maternity allowance from 90% to 84% of the basic wage, while the reimbursement rate of so called "comfort" medicinal products was also lowered. In June 1985, a law was passed allowing first offenders who had committed petty crimes to serve sentences of six months or less in public service jobs. A July 1985 law tripled the amount of aid for victims of crimes. Legislation was introduced later that year to restrict the use of preventive detention, and ensure that the rights of suspects were better protected. A decree of September 1984 reconstituted the Supreme Council for the Prevention of Occupational Risks, a consultative body representing both sides of industry, to make it function more flexibly, and was extended to include crafts. to provide training for highly skilled workers. In employment policy, the Fabius Government introduced a number of measures designed to mitigate the effects of unemployment. In 1984, three youth training programmes were set up to ease the transition from school to work. The contrat de qualification (CQ) combined work and training for young workers during a 6 month to 2 year period. The contrat d'adaptation (CA) was aimed at facilitating the hiring of young workers by adapting existing skills to the
work setting. Under this scheme, individuals worked for a maximum 6 month period while receiving at least 200 hours of training. The stages d'initiation a La vie professionnelle (SIVP) provided schoolleavers with an initiation into work life to enable them to sample and then choose a career. The pre training stages lasted for three to six months, with the worker receiving at least twenty five hours of training a month. Participation in this scheme could lead to a CQ or CA. Under a law of August 1985 governing leave for training, retraining and reemployment, employers undertake to offer such leave to a specific number of wage earners whose redundancy would have been authorised; during this period the workers concerned will be able to benefit from a number of activities organised to help them find new jobs. A law of January 1985 widened the scope of certain social provisions, including the encouragement of training work experience schemes for young people by setting up introductory apprenticeships and extending the fifth week of annual paid holiday to nursery school assistants. A law of July 1985, while increasing the number of cases in which a firm could use temporary workers and relaxing conditions regarding the duration of certain types of contracts, also introduced changes in the rules relating to the duration of probation periods and made it harder to re employ temporary workers in the same job before a waiting period has expired, etc. During the early Eighties, the Socialists introduced the "congé de conversion" ("conversion leave"), which received widespread publicity in 1984 when redundancy measures were introduced for the shipbuilding and steel industries. These combined the traditional tool of early retirement for redundant workers over the age of fifty with a "conversion leave" for others. These leaves suspended (but did not break) the work contract for a period of up to two years, and during this time the individual received 70% of their previous wage together with retraining in a new occupation. After the retraining was over, workers were promised two job offers. In 1985, the Fabius Government universalised the congé. The revamped congé de conversion offered redundant workers 65% of their previous salary (in line with the benefits for early retirement and unemployment compensation) and a training period of 4–10 months. Between 1985 and 1987, however, only 15,000 workers had taken advantage of the congés, and only one third succeeded in their "conversion." A year earlier, in 1984, the Fabius government established the travaux d'utilite collective (TUC) programme to prepare school leavers for professional life. This scheme offered unemployed youth between the ages of 16 and 21 (extended to 25 in 1985), the opportunity to work half time in a public sector job. Concern over rising inequality in France was expressed in the publication of a number of books on both "the new poverty" and "social exclusion," which had become major public preoccupations. As a result of a decline in unemployment insurance coverage, those who had no welfare assistance had to rely on local charity and local assistance. This led to cases of some supermarkets providing free food parcels for the unemployed. In 1985, the Fabius Government increased the wealth tax to provide subsidies for organisations providing basic services such as hot meals, agreed to make empty housing and surplus food stocks available, and decided to provide a basic allowance of 40 francs per day for some of the unemployed over the age of 50 who had been left out of the benefit scheme. The Fabius Government's inability to prevent both rising unemployment and inequality arguably contributed to the defeat of the French Socialists in the 1986 legislative election, which led Fabius to step down as prime minister.

Премьер-министр ретінде жанжалдар

Қазіргі француз социализмінің символы "Жұқтырылған қан" салдарынан әлсіреп қалды. Оның үкіметі дәрігерлерге гемофилиямен ауыратын науқастарға ЖИТС жұқтырған қан құюға біліп тұрып рұқсат берген деп айыпталды. Импичмент сияқты сот процесі оны осы мәселеде кез келген жеке моральдық жауапкершіліктен ақтап тастады. 1985 жылдың 10 шілдесінде "Радужный воин" Гринпис кемесінің батып кеткенінен кейін премьер-министр Фабиус 1985 жылдың 22 қыркүйегінде журналистерді кеңсесіне шақырып, 200 сөзден тұратын мәлімдеме оқыды, онда ол: "Шындық қатал" деді және "Француз құпия қызметінің агенттері осы кемені батырды. Олар бұйрық бойынша әрекет етті" деп мойындады. Бұрын ол "Радужный воин" кемесін жарғандар француз құпия қызметінің қызметкерлері емес деп жоққа шығарған болатын.

Саяси мансабының жалғасуы: 1986-2002

Фабиус Лионель Жоспеннің Миттеранның мұрагері болуына басты қарсыласы ретінде танылды. Ол 1988 және 1990 жылдары (Ренн конгресінде) партияның бірінші хатшысы лауазымына қол жеткізе алмады, тіпті Миттеранның қолдауына қарамастан. 1988 жылы Ұлттық Ассамблеяның президенті болып тағайындалды (41 жасында, төменгі палата тарихындағы ең жас президенттердің бірі). 1989 жылы Еуропалық парламентке сайланды, онда институционалдық мәселелер комитетінде жұмыс істеді, сонымен бірге Ұлттық Ассамблеяның төрағасы қызметін атқарды. Ол осы екі лауазымды пайдаланып, Еуропалық Одақ парламенттерінің Одақ істері жөніндегі парламенттік комитеттерінің конференциясын (COSAC) құруды сәтті ұсынды – бұл конференция әр ұлттық парламенттегі Еуропалық Одақ мәселелеріне жауапты парламенттік комитеттерінің мүшелері мен Еуропалық парламент депутаттарынан (ЕПД) құралды. 1992 жылы ол партияның бірінші хатшысы болып сайланды, бірақ 1993 жылғы заң шығарушы сайлаудағы социалистердің сәтсіздігінен кейін отставкаға кетті. 1997 жылы ол қайтадан Ұлттық Ассамблеяның президенті болды, содан кейін 2000 мен 2002 жылдар аралығында Лионель Жоспен үкіметінде экономика және қаржы министрі қызметін атқарды. Жоспен зейнетке шыққаннан кейін социалистік партияның жетекшісі болуға үміттенді, бірақ мақсатына жете алмады. Ол көптеген мәселелер бойынша өз ойын өзгерткенін және партияның сол қанатына қосылғанын мәлімдеді.

Социалистік партияның басты тұлғасы: 200212

Бұл лауазымда ол 2004 жылғы 1 желтоқсанда партия мүшелері арасында өткен дауыс беруде жеңілген «Жоқ» лагерінің басшысы болды, осы дауыс беру партияның Еуропалық Конституция бойынша өтетін референдумдағы позициясын анықтауға бағытталған еді. Ол 2005 жылғы референдумда «жоқ» деп дауыс беруді жақтаған партияның қарсы фракциясын басқарды және Франциядағы «жоқ» науқанының алдыңғы шебі саналды. «Жоқ» дауысы жеңіске жеткен соң, партия басшысы оның партияның Ұлттық Атқару комитетінен шеттетілгеніне қарамастан, партияда қала алатынына кепілдік берді. Фабиус 2007 жылғы президенттік сайлауда Социалистік партияның кандидаттығына ие болу үшін партия ішіндегі алғашқы сайлауға қатысты, бірақ жеңімпаз Сеголен Рояль және Доминик Стросс-Каннан кейін үшінші орынға табан тіреді. Одан кейін ол 2007 жылғы маусымда өткен парламенттік сайлауда Ұлттық Ассамблеяға қайта сайланды.

Конституциялық Кеңестің төрағасы: 2016 қазіргі уақытқа дейін

Фабиус президент Франсуа Олланд тарапынан Конституциялық Кеңестің президенті лауазымына Жан Луи Дебредің орнына тағайындалды. Бұл өзгеріс 2016 жылғы 8 наурызда күшіне енді.

Жеке өмір

Фабиус 7,9 миллион доллардан астам активтерін жариялады, оның ішінде Париждегі 2,7 миллион еуро тұратын пәтер және Нормандия мен Ариэж аймалдарындағы екі шалғай үй бар. Оның үш баласы бар, ол 1981 жылдан 2002 жылға дейін Франсуаза Кастроға үйленген.