Кіріспе

Швенде ауданы – Швейцарияның Аппенцель-Иннерроден кантонында болған аудан.

Атауы

12 ғасырда бұл атау Свенди немесе Сванджан деп тіркелген. Бұл неміс тіліндегі "schwinden machen" (орманды аралау) тіркесінен туындаған.

Тарих

Швенде алғаш рет 1204 және 1220 жылдар аралығында пайда болды. Үш жасыл таудың үстінде күміс қамал тұр. Үш тауды көлденең күміс толқынды жолақ кесіп өтеді. Фон көк түсті. Герб осы ауылда орналасқан, бірақ Аппенцельдің азаттық соғыстарының басында қиратылған Швенде қамалына сілтеме жасайды.

Демография

2008 жылы Швендеде халықтың 6,9% шетелдік азаматтарды құрады. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдары) халық саны 7,3%-ға өзгерді. Бұл өзгерістің 5,4%-ы көші-қон есебінен, ал 0,1%-ы туыс-өлім көрсеткіштерінен туындады. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) неміс тілінде сөйлейді (1816 адам немесе 93,9%), екінші ең көп таралған тіл – серб-хорват тілі (32 адам немесе 1,7%), үшінші орында итальян тілі (15 адам немесе 0,8%) тұр. 5 адам француз тілінде, ал 3 адам романш тілінде сөйлейді. 2000 жылы бір тұрғын бөлмесіне орташа есеппен 0,57 адам шақ келді, бұл кантондық орташа көрсеткіш – 0,59-ға шамамен тең. Үй шаруашылықтарының 64,5%-ы жеке меншікте болды, яғни олар жалдама төлемеді (бірақ ипотекасы немесе жалдау шарты болуы мүмкін). 2000 жылы ауданда 686 жеке шаруашылық тіркелді, олардың әрқайсысында орташа есеппен 2,8 адам тұрды. 2000 жылы ауданда 821 пәтер болды. Ең көп кездесетін пәтерлер 5 бөлмелі (239 дана). 24 бір бөлмелі және 462 бес және одан көп бөлмелі пәтерлер бар. Осы пәтерлердің 665-і (жалпы санының 81,0%) тұрақты түрде, 106-сы (12,9%) маусымдық түрде, ал 50-сі (6,1%) бос болды.

Ұлттық маңызы бар мұра нысандары

Вилдкирхли орны, онда Әулие Михаил капелласы, палеолиттік үйлер және жаңа заманғы қоныстар бар, Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұражайлық нысаны ретінде тіркелген.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда CVP дауыстардың 80,99% -ын алды. Федералды сайлауда барлығы 282 дауыс тасталды, сайлауға қатысу көрсеткіші 20,0% болды.

Экономика

2010 жылы Schwende-де жұмыссыздық деңгейі 0,2% құрады. 2008 жылы бірінші экономикалық секторда 147 адам жұмыс істеді және осы секторда шамамен 65 кәсіпорын қызмет етті. Екінші секторда 114 адам жұмыс істеді және осы секторда 17 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 590 адам жұмыс істеді, осы секторда 89 кәсіпорын жұмыс істеді. 2000 жылы ауданға 234 жұмысшы келді, ал ауданнан 661 жұмысшы кетті. Аудан жұмыс күшінің таза экспорттаушысы болып табылады, әрбір бір кіріп келген жұмысшыға шамамен 2,8 жұмысшы шығып кетеді. Schwende-ге келетін жұмыс күшінің 3,8%-ы Швейцариядан тыс елдерден келеді. Жұмыс істейтін халықтың 6,8%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 51,3%-ы жеке көлікпен барады.

Көлік

Ауданның екі теміржол станциясы бар: және екеуі де Аппенцель теміржолының Госсау–Вассерауен сызығында орналасқан.

Дін

2000 жылғы санақ бойынша 1641 адам немесе 84,8% рим-католик дінін ұстанатын, ал 158 адам немесе 8,2% швейцариялық реформаттық шіркеуге жатқан. Қалған халқының ішінде 17 адам православие шіркеуінің мүшесі (немесе халықтың 0,88% шамасында), ал тағы 3 адам (немесе халықтың 0,16% шамасында) басқа христиан шіркеуіне жатқан. 37 адам (немесе халықтың 1,91% шамасында) ислам дінін ұстанатын. Бір адам буддист, ал бір адам басқа дінге жатқан. 67 адам (немесе халықтың 3,46% шамасында) ешқандай шіркеуге жатпайды, агностик немесе атеист болған, ал 10 адам (немесе халықтың 0,52% шамасында) сұраққа жауап бермеген.

Білім

Швендеде халықтың 679 адамға жуығы немесе (35,1%) міндетті емес жоғары орта білімін аяқтаған, ал 161 адам (8,3%) қосымша жоғары білім (университет немесе Фаххохшуле) алған. Жоғары білім алған 161 адамның 70,8% - швейцариялық ерлер, 13,7% - швейцариялық әйелдер, 10,6% - швейцариялық емес ерлер және 5,0% - швейцариялық емес әйелдер. 2000 жылы Швендеде 28 оқушы басқа ауданнан келді, ал 230 тұрғын ауданнан тыс мектептерде оқыды.