Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық экономист (1904–1978)
American economist (1904–1978)
Александр Гершенкрон (Александр Гершенкрон; 1 қазан 1904 – 26 қазан 1978) – американдық экономика тарихшысы және Гарвард университетінің профессоры, неміс тарихи экономика мектебінде білім алған. Ресей империясының құрамындағы Одесса қаласында (қазір Украина) еврей отбасында дүниеге келген. 1920 жылы Ресей азамат соғысы кезінде елден қашып, Аустрияға барып, Вена университетінде оқып, 1928 жылы докторлық диссертациясын қорғалды. 1938 жылы Аншлюс болғаннан кейін Америка Құрама Штаттарына эмиграциялады.
Alexander Gerschenkron (Александр Гершенкрон; 1 October 1904 – 26 October 1978) was an American economic historian and professor at Harvard University, trained in the German Historical School of economics. Born into a Jewish family in Odessa, then part of the Russian Empire, now in Ukraine, Gerschenkron fled the country during the Russian Civil War in 1920 to Austria, where he attended the University of Vienna, earning a doctorate in 1928. After the Anschluss in 1938, he emigrated to the United States.
Өмірбаян
Гершенкрон Украинаның Одесса қаласында (сол кезде Ресей империясының құрамында) орыс интеллигенциясының еврей элиталық отбасында дүниеге келді. 16 жасында ол әкесімен бірге Большевик революциясы кезінде Ресейден кетіп қалды. Олар ақырында Австрияның Вена қаласына қоныстанды. Ол онда неміс және латын тілдерін өздігінен үйренді. 1924 жылы Вена университетінің экономика факультетіне түсіп, 1928 жылы бітірді. Бітірген соң Гершенкрон үйленді және баласы болды. Ол Венада бельгиялық мотоцикл фирмасының өкілі болып жұмыс істеді. Ол үш жыл фирмада жұмыс істеді, бірақ содан кейін өзін саясатқа, әсіресе социал-демократтарға арнауға шешім қабылдады. Дегенмен, 1934 жылы Австрия азамат соғысынан кейін партия таратылды. 2012 жылғы зерттеу мақаласында голландтық әлеуметтік тарихшы Марсель ван дер Линден Гершенкронның Австрияның Социал-демократиялық жұмысшылар партиясының мүшесі болғанын көрсетті – ол Австриядағы екі ірі саяси партияның бірі және Австрияның кәсіби одақтар федерациясымен (ÖGB) және Австрияның Еңбек палатасымен (AK) байланыста болды; сондай-ақ, кейіннен Австрияның Коммунистік партиясының мүшесі болды, екеуі де 1933 және 1945 жылдар аралығында Отан фронты режимі және 1938 жылғы Аншлюс кезіндегі үшінші рейхтің Австриядағы билігі тұсында тыйым салынды. Гершенкрон АҚШ-қа эмиграциялағаннан кейін бұрынғы саяси байланыстарын құпия ұстады.
Gerschenkron was born in Odesa, Ukraine (then a part of the Russian empire), into an elite Jewish family of the Russian intelligentsia. When he was 16, he and his father left Russia during the period of the Bolshevik Revolution. They eventually settled in Vienna, Austria. There he taught himself languages including, German and Latin. In 1924, he enrolled in the University of Vienna's school of economics, graduating in 1928. After graduation, Gerschenkron got married and had a child. He found work in Vienna as a representative for a Belgian motorcycle firm. He worked for the firm for three years, but then decided to commit himself to politics, in particular the Social Democrats. However, in 1934 the party ceased to exist after the Austrian Civil War. In a 2012 research article, the Dutch social historian Marcel van der Linden demonstrates that Gerschenkron was a member of the Social Democratic Workers' Party of Austria, one of the two major political parties in Austria, which has ties to the Austrian Trade Union Federation (ÖGB) and the Austrian Chamber of Labour (AK); and, later, the Communist Party of Austria, both banned between 1933 and 1945 under both the Fatherland Front regime and the Third Reich control of Austria after the 1938 Anschluss. Gerschenkron kept his former political affiliations a secret after he was able to immigrate to the United States.
Тарихи тұрғыдан алғанда экономикалық артта қалу
1951 жылы Гершенкрон өзінің мансабының тұғырнамасы және Еуропа экономикалық тарихы үшін маңызды болып табылатын "Тарихи тұрғыдан экономикалық артта қалу" атты мақала жазды. Онда ол экономикалық дамудың сызықтық сатылар теориясын ұсынды, бұл теория дамудың көбінесе анықталған сатылардан өтетінін көрсетеді.
In 1951, Gerschenkron wrote an essay Economic Backwardness in Historical Perspective, a cornerstone of his career, and of significance to European economic history. In it, he advanced the linear stages theory of economic development, which posits that development goes forward in largely determined stages.
Нан мен демократия Германияда
1943 жылы Гершенкрон «Германияда нан және демократия» атты кітап жариялады. Осы зерттеуде ол Германиядағы демократия мен ауыл шаруашылығы өнімдерін, әсіресе астықты қорғау арасындағы қатынастың мәселесін талдайды. Гершенкрон Германияда демократияның орнауы көптеген факторларға байланысты екенін түсінеді және кітабында мәселенің бір қырын – юнкерлердің ұстанымын және ауыл шаруашылығы саясатының демократияға қатыстылығын ерекше қарастырады. Ол мәселенің экономикалық тарихын былайша сипаттайды: 1879 жылы Германия жаңа тариф енгізіп, шетелдік бәсекеден отандық астық өндірісін қорғайтын нақты саясат қалыптастырды. Бұл саясат Пруссияның маңызды саяси лауазымдарында тұрған ірі жер иелері – юнкерлердің пайдасына жұмыс істеді. Ол сондай-ақ неміс шаруаларының көп бөлігіне де тиімді болды. 1926 жылы, бірінші дүниежүзілік соғыста Германия жеңілгеннен кейін сегіз жыл өткен соң, юнкерлер демократия күштеріне қарсы құрылыс салуды бастады. Олар ауыл шаруашылығын қорғаудың жаңа дәуірін енгізді, бұл тағы да шаруалар мен юнкерлерге пайда келтірді. Гершенкрон мына қорытындыға келді: «Дүниежүзілік бейбітшілікті сақтау үшін Германияның демократиялық жаңғыртуы юнкерлерді әлеуметтік және экономикалық топ ретінде түбегейлі жоюды қажет етеді». Ол сондай-ақ түбегейлі жер реформасын ұсынады. Ауыл шаруашылығын қайта құруға қол жеткізу және оны бәсекеге қабілетті деңгейге жеткізу үшін Германиядағы ауыл шаруашылығы өнімдерінің көп бөлігіне мемлекеттік сауда монополиясын енгізуді ұсынады. Монополия құрылғаннан кейін үкімет баға саясатын белгілей алады, бұл бірқатар шаруаларды нарыққа арналған астық өндірісін тоқтатуға және жоғары өндіріс шығындары бар ауыл шаруашылығын халықаралық нарық жағдайларына бейімдеуге мәжбүрлейді. Гершенкрон сонымен қатар мемлекеттік монополия құрудың ықтимал қиындықтары туралы ескертеді. Оның пікірінше, монополияны басқаруға «үлкен тәжірибе және күш-жігер» қажет. Немістердің осы ауыл шаруашылығын реттеу жоспарын бейбіт келісімдерге қосып, оның орындалуын және бақылауын халықаралық экономикалық агенттікке тапсыру керек деп санайды.
In 1943, Gerschenkron published a book titled Bread and Democracy in Germany. In this study, he analyzes the problem of the relation between democracy and the protection of agricultural products, particularly of grain, in Germany. Gerschenkron understands that the establishment of democracy in Germany depends on numerous factors, and in his book he specifically deals with one aspect of the problem, the position of the Junkers and the agricultural policy in its relation to democracy. He defines the economic history of the problem as this: In 1879, Germany introduced a new tariff and formulated a definite policy, which protected domestic grain production against overseas competition. This policy worked in favor of the big estate owners, the Junkers, who held important political positions in Prussia. It also worked in favor to a major part of the German peasantry. In 1926, eight years after the Germans were defeated at World War I, the Junkers started to plot against the forces of democracy. They introduced a new era of increased agricultural protection, which once again favored the peasants and Junkers. Gerschenkron arrives at this conclusion, "that democratic reconstruction of Germany in insurance of world peace calls for a radical elimination of the Junkers as a social and economic group." He also recommends a radical land reform. To achieve the readjustment of agriculture and to place it on a competitive basis he suggests the introduction of a government trade monopoly of the bulk of agricultural products in Germany. With a monopoly in place, the government could set a price policy, which would force a number of farmers to discontinue grain production for the market and eventually carry out the needed adjustment of high cost agriculture to the international market conditions. Gerschenkron also warns of the possible difficulties of creating a government monopoly. He believes the management of the monopoly would require "great practical skill and energy". He believes the Germans should include this program of the agricultural adjustment plan in the peace treaties and entrust its execution and supervision to an international economic agency.
Ықпал
Гершенкрон өзінің студенттеріне терең ықпал етті. Гарвардта ол Экономикалық тарих семинарын басқарды және совет экономикасы мен экономикалық тарих бойынша курстар оқыды. Экономикалық тарихтан ол барлық аспиранттарға міндетті бір жылдық курс өткізді. Курстың талабы бойынша екі ірі диссертациялық жұмыс және қорытынды емтихан тапсыру қажет болды. Одан бөлек, ол аптасына бір рет кешкі семинарлар ұйымдастырды, онда аспиранттары диссертация тақырыптарын талқылап, сандық әдістерді бағалайтын. Оның көптеген шәкірттері жемісті мансапқа қол жеткізді, ал олардың біразы Экономикалық тарих қауымдастығының президенті болды. 1960 жылдардың ортасында оның он студенті оның құрметіне Festschrift дайындады. Кітаптың атауы "Екі жүйедегі индустриализация" деп берілді және 1966 жылы жарық көрді.
Gerschenkron had a profound influence on his students. At Harvard, he led the Economic History Workshop and taught courses on Soviet economics and economic history. In economic history he taught a year long course required of all graduate economics students. His course required two major dissertation papers and a final exam. He also led evening seminars once a week in which his graduate students would discuss ideas for dissertations and evaluate quantitative techniques. Many of his students went on to have productive careers, and a good number of them have attained presidency of the Economic History Association. Ten of his students in the mid 1960s prepared a Festschrift in his honor. The book was titled Industrialization in Two Systems and was published in 1966.
Ғылымшы ретінде Гершенкрон
Гершенкрон өте дарынды ғалым ретінде танымал болды. Оның бұрынғы студенті Дирдре МакКлоски айтқандай, "Александр Гершенкрон ең жақсы оқытушы, экономист немесе тарихшы емес еді – тіпті, менің ойымша, ең жақсы адам да емес. Бірақ ол мен таныған ең жақсы ғалым еді". Гершенкрон көптеген пәндерді зерттеді, экономика тарихынан бастап, Кеңес Одағының экономикасы, статистика, грек поэзиясы және олардың арасындағы көптеген салалар. Ол сонымен қатар көптеген тілдерді үйренді. Австрияда оқығанда латын, грек, француз және неміс тілдерін меңгерді. Кейін өмірінде тілдерді оңай үйрене бастады – бір аптада швед, келесі аптада болгар тілін үйренді. Оның тілдерге қабілеттілігін көрсететін мысал ретінде Дирдре МакКлоски Гершенкронның орыс тіліндегі аудармаға жасаған қатаң бағасын айтады: "Ол экономика бойынша кітаптың орыс тілінен жасалған аудармасына қатты сын жазып, автордың тілді нашар меңгергенін егжей-тегжейлі сынады. Аудармашы конференцияда Гершенкронға келіп, жылы күлімдеп: "Профессор Гершенкрон, сіздің сын-пікіріңізге мен ренжімеймін" деді. Гершенкрон: "Ренжімеуің керек? Неге ренжуің керек? Ұялуың керек, иә, бірақ ренжуің керек емес". Экономикалық тарих саласындағы терең білімінен бөлек, ол әдебиетті де зерттеді. Ол әйелімен бірге Шекспирдің аудармалары туралы мақала жазды, ол әдеби журналда жарияланды.
Gerschenkron was known as an extremely bright scholar. As one of his former students Deirdre McCloskey put it, "Alexander Gerschenkron was not the best teacher or the best economist or the best historian among these—nor even, I think, the best human being. But he was the best scholar I have known." Gerschenkron studied many subjects, from history of economics, economics of the Soviet Union, statistics, Greek poetry, and a great deal in between. He also learned many languages. From his studies in Austria, he learned Latin, Greek, French and German. Later in life he would pick up languages with ease—Swedish one week, Bulgarian the next. As an example of his facility with languages, Deirdre McCloskey tells of Gerschenkron's harsh evaluation of a Russian translation: "He wrote a devastating review of a translation from Russian of a book in economics, attacking in detail the author's apparently feeble command of the language. The translator had the temerity to approach Gerschenkron at a conference and say amiably, "I want you to know, Professor Gerschenkron, that I am not angry about your review." Gerschnkron replied, "Angry? Why should you be angry? Ashamed, yes; angry, no." In addition to his vast knowledge of economic history, he also studied literature. He and his wife wrote an article together on translations of Shakespeare, which was published in a literary journal.
Александр Гершенкрон сыйлығы
Экономикалық тарих қауымдастығы Александр Гершенкрон сыйлығын құрды. Бұл сыйлық АҚШ және Канададан басқа аймақтың экономикалық тарихы бойынша жазылған ең үздік диссертацияға беріледі. Александр Гершенкрон сыйлығына үміткер болу үшін, сіздің Ph.D. дәрежеңіз сыйлық тапсырылған күнінен екі жыл бұрын алынуы керек.
The Economic History Association created the Alexander Gershenkron Prize. It is awarded for the best dissertation in the economic history of an area outside of the United States or Canada. To be eligible for the Alexander Gerschenkron Prize, you must have received your Ph. D. within 2 years of when the award is given out.
Таңдалған жарияланымдар
(1943) жазған. Германиядағы нан және демократия, Беркли және Лос-Анджелес: Калифорния университетінің баспасы. (1945 ж.) КСРО-мен экономикалық қатынастар, Нью-Йорк. Александр Эрлихпен бірге (1951), Кеңес машиналарын жасау өнімдерінің долларлық индексі, 1927–28 – 1937 жылдар, Санта-Моника, Калифорния: Рэнд корпорациясы. Нэнси Нимицпен бірге (1952), Кеңес Одағының мұнай өндірісінің долларлық индексі, 1927–28 – 1937 жылдар, Санта-Моника, Калифорния: Рэнд корпорациясы. Нэнси Нимицпен (1953), Кеңес темір және болат өндірісінің долларлық индексі, 1927/28–1937 жылдар, Санта-Моника, Калифорния: Рэнд корпорациясы. (1954), Кеңес электр қуаты өндірісінің долларлық индексі, Санта-Моника, Калифорния: Рэнд корпорациясы. (1954), Кеңес Одағының ауыр индустриясы: өнімнің долларлық индексі, 1927/28–1937 жылдар, Санта-Моника, Калифорния: Рэнд корпорациясы. (1962), Тарихи тұрғыдан экономикалық артта қалу, мақалалар жинағы, Кембридж, Массачусетс: Гарвард университетінің Белкнап баспасы. (1966), Германиядағы нан және демократия, Нью-Йорк: H. Fertig. (1968), Тарихтағы үзіліссіздік және басқа да мақалалар, Кембридж, Массачусетс: Гарвард университетінің Белкнап баспасы. (1970), Еуропа орыс көзінде: экономикалық тарихтан төрт лекция, Лондон: Кембридж университетінің баспасы. (1977), Сәтті болмаған экономикалық өрлеу: австриялық тарихтан төрт лекция, Принстон, Нью-Джерси: Принстон университетінің баспасы. (1989), Чарльз С. Майердің жаңа сөз созбен Германиядағы нан және демократия, Итака, Нью-Йорк: Корнелл университетінің баспасы.
(1943). Bread and democracy in Germany, Berkeley and Los Angeles: University of California press. (1945). Economic relations with the U. S. S. R., New York. with Alexander Erlich (1951), A dollar index of Soviet machinery output, 1927–28 to 1937, Santa Monica, California: Rand Corporation. with Nancy Nimitz (1952), A dollar index of Soviet petroleum output, 1927–28 to 1937, Santa Monica, California: Rand Corporation. with Nancy Nimitz (1953), A dollar index of Soviet iron and steel output 1927/28–1937, Santa Monica, California: Rand Corporation. (1954), A dollar index of Soviet electric power output, Santa Monica, California: Rand Corporation. (1954), Soviet heavy industry: a dollar index of output, 1927/28–1937, Santa Monica, California: Rand Corporation. (1962), Economic backwardness in historical perspective, a book of essays, Cambridge, Massachusetts: Belknap Press of Harvard University Press. (1966), Bread and democracy in Germany, New York: H. Fertig. (1968), Continuity in history, and other essays, Cambridge, Massachusetts: Belknap Press of Harvard University Press. (1970), Europe in the Russian mirror: four lectures in economic history, London: Cambridge University Press. (1977), An economic spurt that failed: four lectures in Austrian history, Princeton, New Jersey: Princeton University Press. (1989), Bread and democracy in Germany with a new foreword by Charles S. Maier, Ithaca, New York: Cornell University Press.