1296 жылғы "Clericis laicos" бұйрығы және шіркеу кірістерінің салық салынуы
Clericis laicos
Папа Бонифаций VIII-нің 1296 ж. шығарған Clericis laicos бұйрығы – Еуропа елдерінің шіркеу кірістерін рұхсатсыз алуын болдырмауға бағытталған. Салық, Франция, Англия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1296 жылы Папа Бонифаций VIII шығарған Clericis laicos бұйрығы – бұл Папа Бонифаций VIII-дің 1296 жылғы 5 ақпанда жариялаған паптық бұйрығы, ол Еуропаның зайырлы мемлекеттеріне, әсіресе Франция мен Англияға, папаның алдын ала жазбаша рұқсатынсыз шіркеу кірістерін тартып алуға тыйым салу мақсатында жасалды. Екі экспансиялық монархия қарым-қатынаста шиеленіске ұшыраған, ал егер соғыс крест жорығы деп жарияланып, папалық билікпен бекітілсе, дін қызметкерлерінен "әділ соғыс" үшін салық алуға қатысты белгілі бір тәжірибелер қалыптасқан еді. Бонифацийдің пікірінше, алдын ала рұқсат алу әрқашан қажет болған, және дін қызметкерлері тек зайырлы және династиялық соғыстар үшін салық төлемеген.
Bull issued by Pope Boniface VIII in 1296
Clericis laicos was a papal bull issued on February 5, 1296, by Pope Boniface VIII in an attempt to prevent the secular states of Europein particular France and Englandfrom appropriating church revenues without the express prior permission of the pope. The two expansionist monarchies had come to blows, and the precedents for taxation of the clergy for a "just war" if it was declared a crusade and authorized by the papacy had been well established. The position of Boniface was that prior authorization had always been required and that the clergy had not been taxed for purely secular and dynastic warfare.
Өмірбаян
VIII Бонифаций Англия мен Франция арасындағы қақтығысты ерекше ауыр мәселе деп қарастырды. Франция соғыста болғанда, оған Италияда көмек көрсету мүмкіндігі төмендеді, ал екеуі де Киелі жерге жорыққа қатысуы шамалы болды. Франциямен болған соғыс Англия шіркеуінен оларды қаржыландыру үшін қосымша салық алуға әкелді. Бенедикт екі елдің де бітімге келуіне үмітпен кардинал-нунцийлерді жіберді, бірақ олардың күш-жігері нәтижесіз аяқталды. Лаиктер жылжымалы мүліктерінен оннан бір бөлігі, ал қалаларда немесе патшалық жерлерде тұратындар жетіден бір бөлігі салық төлеген кезде, Кентербери архиепископы Роберт Винчелси басшылығымен дін қызметкерлері ұлттық қорғанысқа оннан бір бөлігін ұсынды. Патша Эдуард I бұдан бас тартып, төрттен бір немесе үштен бір бөлігін ұсынды. Джеймс Ф. Лофлин, 1903 жылғы «Католик энциклопедиясында» жазғандай, мұнда екі маңызды принцип көрінеді: 1) дін қызметкерлері лаиктермен тең дәрежеде тәжге берілетін жәрдемақының қажеттігі мен мөлшерін анықтау құқығына ие болуы керек; 2) шіркеу кірісін әлемдік мақсаттарға жұмсау туралы мәселе туғанда шіркеу басшысымен кеңесу қажет. Бұл бұйрық өте қатыгездігімен және барлық уақыттағы лаиктерді артық айыптауымен сынға ұшырады. Оның кіріспе мәлімдемесінде «лаиктер ежелден бері дін қызметкерлеріне қарсы болған», – делінген, тіпті қазіргі ғалымдар да оны «нағыз жалғандық» деп атады, өйткені көптеген лаиктердің дін қызметкерлеріне деген ықыласы мен адалдығы жоғары болды. Бұйрық таза шіркеулік игіліктер мен дін қызметкерлерінің феодалдық құқық бойынша иеленген «дүниелік иеліктері» арасындағы айырмашылықты нақты көрсетпегені үшін де сынға ұшырады. Филиптің кеңесшілері Папаның асығыс тілінен пайдаланып, оны түсіндіруге мәжбүрлеу арқылы оны қорғанысқа алып, беделін әлсіретті. 1297 жылдың шілдесінде Бонифаций тағы бір бұйрық шығарды – «Etsi de statu», ол төтенше жағдайларда дін қызметкерлерін Папаның келісімінсіз салық салуға рұқсат берді. Дегенмен, «Clericis laicos» Папа Бонифацийтің канондық құқық жинағына, «Liber Sextus Decretalium» кітапшасына енгізілді. Бонифацийдің ізбасары Бенедикт XI қайтыс болғаннан кейін ғана канонистер бұл бұйрықтың күші жойылғанын мойындады.
Boniface VIII viewed conflict between England and France as a particularly grave matter. As long as France was at war, it was less likely to be able to offer him any assistance in Italy, and both were unlikely to participate in any expedition to the Holy Land. The hostilities with France also brought increased exactions on the English church to finance them. Benedict sent cardinal nuncios to each court in hope of a brokered truce, but their efforts were unsuccessful. At a time when the laity were taxed an eleventh on their movable goods, or a seventh if they lived in town or on a royal demesne, the clergy, under Archbishop of Canterbury Robert Winchelsey, offered a tenth for national defense. King Edward I declined and suggested rather a quarter or a third. James F. Loughlin, writing in the Catholic Encyclopedia (1903), sees this as expressing two underlying principles: (1) That the clergy should enjoy equally with the laity the right of determining the need and the amount of their subsidies to the Crown; and (2) That the head of the Church ought to be consulted when there was question of diverting the revenues of the Church to secular purposes. The bull was criticized for the vehemence of its tone and exaggerated indictment of the laity of all times. Its opening statement asserted that "the laity have been from the most ancient times hostile to the clergy", which even modern scholars have called "a palpable untruth" given the enormous enthusiasm and devotion most laymen were still showing to many of the clergy. The bull was also attacked for its failure to make clear the distinction between the revenues of the purely ecclesiastical benefices and the "lay fees" held by the clergy on feudal tenure. The advisers of Philip were quick to take advantage of the Pope's hasty language and, by forcing him to make explanations, put him on the defensive and weakened his prestige. in July 1297 Boniface issued another bull, Etsi de statu, which allowed lay taxation of clergy without papal consent in cases of emergency. Nonetheless, Clericis laicos was included by Pope Boniface in his collection of canon law, the Liber Sextus Decretalium. Only after the death of Boniface's successor, Benedict XI, would the canonists begin treating the bull as truly revoked.
Ескерткіш
Etsi de statu – Папа Бонифаций VIII 1297 жылдың шілде айында шығарған папалық бұйрық. Бұл бұйрық негізінен Clericis laicos бұйрығын жойды, ол папаның тікелей келісімісіз дін қызметкерлерінің мүлкіне салық салуға толыққанды тыйым салған еді. Etsi de statu төтенше жағдайларда оны рұқсат етті. Clericis laicos негізінен Англияның Эдуард I және Францияның Филип IV патшаларына бағытталған еді, олар Аквитания герцогтығын басып алу үшін соғыстарын қаржыландыру үшін дін қызметкерлерінен салық жинаған. Бірақ Франция алтын мен күміс экспортына эмбарго салып, Римнің Франциядан түсетін кірісіне қол жеткізуін тиімсіз етті. Сонымен қатар, Бонифаций Римде Колонна әулетінің оған қарсы күтпеген көтерілісімен күресуге мәжбүр болды. Папа мойынсынуға мәжбүр болып, одан да ыңғайлы Etsi de statu бұйрығын жариялады.
Etsi de statu was a papal bull issued by Pope Boniface VIII in July 1297. The bull was essentially a revocation of Clericis laicos, which had fully prohibited the taxation of clerical property by lay authorities without the explicit consent of the papacy. Etsi de statu allowed it in cases of emergency. Clericis laicos had been chiefly directed at EdwardI of England and PhilipIV of France, who had levied taxes on the clergy to finance their war over control of Duchy of Aquitaine. France had responded, however, with an embargo on export of gold or silver, effectively prohibiting Rome from accessing any of its revenues from France. At the same time, Boniface had to contend in Rome with a suspiciously convenient uprising against him by the Colonna family. The Pope was obliged to back down and issue the more accommodating Etsi de statu.
Мәтін
Clericis laicos in APOSCRIPTA дерекқорындағы Lettres des papes (француз CNRS, UMR 5648), 11000-шы хат.
Clericis laicos in APOSCRIPTA Database Lettres des papes (French CNRS, UMR 5648), letter n. 11000.