Кіріспе
Уильям С. Берроуздың романы «Nova Express» – американдық жазушы Уильям С. Берроуздың 1964 жылы жарық көрген романы. Ол «қаттау» әдісімен жазылған, бұл Берроуз бен Брион Гиссин бірлесіп жасаған, түрлі мәтіндердің бөліктерін романға енгізудің бір түрі. Роман «Нова» трилогиясының, немесе «Тілген трилогиясының» құрамына кіреді, оған «Жұмсақ машина» және «Жарған билет» кітаптары да кіреді. Берроуз бұл трилогияны «Жылаңаш түскі ас» романының «жалғасы» немесе «математикалық» дамуы деп есептеді. «Nova Express» 1965 жылы «Ең үздік роман» номинациясы бойынша «Небюла» сыйлығына ие болды. Ол Дэвид Принглдің 1985 жылғы «Ғылыми фантастика: 100 ең жақсы роман» кітабында тізілген. 2014 жылы «Grove Press» Оливер Харрис редакциялаған «Қалпына келтірілген мәтін» басылымын шығарды, онда бірқатар түзетулер енгізіліп, кіріспе және кеңейтілген түсіндірмелер қосылды. Кіріспеде Берроуз әдістерін қаншалықты мұқият қолданғаны және мәтіннің күрделі қолжазба тарихын анықтағаны туралы айтылған.
the novel
Nova Express is a 1964 novel by American author William S. Burroughs. It was written using the 'fold in' method, a version of the cut up method, developed by Burroughs with Brion Gysin, of enfolding snippets of different texts into the novel. It is part of The Nova Trilogy, or "Cut Up Trilogy,' together with The Soft Machine and The Ticket That Exploded. Burroughs considered the trilogy a "sequel" or "mathematical" continuation of Naked Lunch. Nova Express was nominated for the Nebula Award for Best Novel in 1965. It is listed in David Pringle's 1985 book Science Fiction: The 100 Best Novels. In 2014, Grove Press published a "Restored Text" edition, edited by Oliver Harris, which included a number of corrections and added an introduction and extensive notes. The introduction argued for the care with which Burroughs used his methods and established the text's complex manuscript histories.
Интерпретация
"Нова Экспресс" – адам мен машинаның өмірді бақылауы туралы әлеуметтік сын. Nova Mob – Кесекші Сэмми, Жасыл Тони, Темір тырнақтар, Қаңыр суретші, Джеки Блю Нот, Лаймстоун Джон, Изи Пуш, Гамбургер Мэри, Пэдди Стинг, Сублиминальді бала, Көк динозавр, Мистер және Миссис Д – вирустар, «басқарушының үш өлшемді координаттық нүктесі ретінде анықталады», олар адам денесіне еніп, осы процесте тіл тудырады. Бұл жаңа қылмыскерлер қоғамды, мәдениетті және үкіметті бейнелейді, олар сөз бен бейне арқылы билікті қолға алды. Инспектор Ли және қалған Нова полициясы билік үшін күресте адамзаттың қалған бөлігі үшін күресіп жатыр. «Нова полициясын апоморфинмен салыстыруға болады – жұмысын аяқтағаннан кейін жалғастыру қажеті жоқ және жалғастыруға ниеті жоқ реттеуші инстанция». Полиция «маскүнемдердің, гомосексуалистердің, диссиденттердің және қылмыскерлердің бірінші дәрежелі тәуелділігіне» назар аударады; егер осы қылмыскерлер жоғалса, полиция өз өмір сүруін ақтау үшін одан да көптерін жасауы керек». Нова полициясы өмір сүру үшін Нова қылмыскерлеріне тәуелді; егер қылмыскерлер болмаса, полиция да жоғалады. «Олар апоморфин сияқты әрекет етеді – көп жылдар бойы Берроуз қолданған және кейін танымал еткен морфинге тәуелділіктің дәрісі». Бақылау – романның басты тақырыбы, және Берроуз тілді мәдениеттің қабырғаларын, ең ірі бақылау машинасының құрылысын бұзу үшін пайдалануға тырысады. Ол инспектор Лиді әлем туралы өз ойларын білдіру үшін қолданады. «Менің жазу мақсатым – Нова қылмыскерлерін әшкерелеп, тұтқындау. «Жылаңаш түскі ас», «Жұмсақ машина» және «Нова экспресс» кітаптарында олар кім екенін, не істеп жатқанын және тұтқындалмаса не істейтінін көрсетемін. [ ] Сіздің көмегіңізбен біз Reality Studio-ны басып алып, олардың Қорқыныш, Өлім және Монополия әлемін қайтарып аламыз». Берроуз өзімен, адамдықпен және «нақтылықпен» күрескенде, тілдің «басқарудың қуатты құралдары» үстінен үстемдік етудің жалғыз жолы екенін түсінеді, ал олар адам қоғамының ең көп таралған жаулары болып табылады.
Қабылдау
"Жылаңаш түскі ас" әдеби ортаға бастапқы дүрбелең келтірсе, "Нова Экспресс" Берроуздың стильдік тәжірибесінің аяқталуы және "Нова" трилогиясының соңы деп есептелді. Роман жеке-жеке жоғары бағаланды, себебі оны көбінесе трилогиядағы басқа кітаптармен және "Жылаңаш түскі аспен" салыстырды. Эрик Моттрам "Берроуздың қайталама есірткілік және гомоэротикалық қиялдарын үшінші романының кейбір бөлімдерінде көңіл жалықтыруы мүмкін, бірақ оның ең күшті туындылары осы ұғымдардан туындайды" деді. Романды жанрлық оқырман үшін талдаған Джудит Меррил "Нова Экспресс"ті "кейбір түстердің нағыздығына немесе шынайы өмірдегі жаңа сезімдердің шатасуына тән қызығушылыққа" теңеді.