Кіріспе

Ұлы депрессия кезеңіндегі саяси платформа. "Калифорниядағы кедейлікті жою" (EPIC) – 1934 жылы социалистік жазушы Аптон Синклердің (ең танымал "Жұңғал" кітабының авторы) бастаған саяси науқан. Бұл қозғалыс Синклердің 1934 жылы Калифорния губернаторы лауазымына кандидаттығына негіз болды. Жоспарда ірі мемлекеттік жұмыс бағдарламасы, кең ауқымды салық реформасы және кепілдікпен берілетін зейнетақы қарастырылған. Бұл науқан халықтан зор қолдау алды, штанттың әр өңірінде мыңдаған адамдар "Кедейлікті жою лигаларына" қосылды. EPIC 1934 жылғы сайлауда Синклердің жеңіліске ұшырауына байланысты іске аспады, бірақ президент Франклин Д. Рузвельт жүзеге асырған "Жаңа саясат" бағдарламаларына ықпал етті.

Жоспар

Синклер өзінің EPIC жоспарын 1933 жылы жарық көрген «Мен, Калифорния губернаторы және кедейлікті қалай жеңдім: болашақтың шын тарихы» атты кітабында баяндады. Атап айтқанда, жоспарда иесі мүлік салығын төлемеген бос тұрған зауыттар мен шаруашылық жерлерін мемлекеттік тартып алу көзделген. Үкімет содан кейін жұмыссыздарды фермаларда және зауыттарда жұмыс істеуге тартар еді. Фермалар өзін-өзі қамтамасыз ететін, жұмысшылар басқаратын кооперативтер ретінде жұмыс істеуге тиіс болды. EPIC сонымен қатар Калифорниядағы алғашқы мемлекеттік табыс салығын енгізуді де қарастырды. Салық прогрессивті болып, ең жоғары табысқа иелерге 30% мөлшерінде салынар еді. Жоспар мұра салығын арттыруды және акциялардың аударымына 4% салық салуды да көздеді. EPIC-ке қарттарға, мүгедектерге және жесірлерге мемлекеттік зейнетақы төлеу де кірді. EPIC-ті іске асыру үшін Синклер үш жаңа мемлекеттік агенттік құруды ұсынды: Калифорния жер басқармасы (CAL), Калифорния өндіріс басқармасы (CAP) және Калифорния ақша басқармасы (CAM). CAL пайдаланылмаған шаруашылық жерлерді тартып алу және оларды өңдеу жоспарын іске асыруға тиіс еді. CAP осыған ұқсас жұмысты жұмыс істемейтін зауыттар үшін жасауға міндетті болды. Ал CAM жұмысшыларға төлемдер жасау үшін облигациялар шығару және жер, зауыттар мен жабдықтар сатып алуға CAL мен CAP-ты қаржыландыру үшін пайдаланылар еді.

Науқан

АҚШ Конгресіне Социалистік партия мүшесі ретінде екі рет сәтсіз сайлауға түскеннен кейін, Синклер 1932 жылы президент Рузвельт сайланғаннан соң 1933 жылдың қыркүйегінде Демократиялық партияға өтті. Ұзақ уақыт өтпей, EPIC-ті қолдау үшін халықтық қозғалыс құрылды, штанттың барлық аймақтарында мыңдаған адамдар "Кедейлікті жою лигаларына" қосылды. Апталық газет, "EPIC News", жоспарды қолдады және 1934 жылдың тамызындағы губернаторлық алғашқы сайлауға дейін шамамен миллион тиражға жетті. Калифорния штатының Ассамблеясы мен Сенатына сайлауға түскен бірнеше EPIC қолдаушылары алғашқы сайлауда жеңіске жетті. Алайда, Синклер партия басшылығынан толық қолдау алмады, ал Рузвельт оны қолдаудан бас тартты, себебі ол EPIC жоспарын тым радикалды деп есептеді. Синклердің қарсыластары оның "Калифорнияны Кеңес үлгісінде қайта құруға" тырысқанын мәлімдеді. Калифорниядағы және жалпыұлттық Социалистік партия өз мүшелеріне Демократиялық партияны қоса алғанда, басқа партияларда қатысуға рұқсат бермеді және оны, сондай-ақ оның Калифорниядағы науқанын қолдаған социалистерді партиядан шығарды. Бұл шығарулар Калифорниядағы Социалистік партияны жойды. EPIC Республикалық партия мен ірі БАҚ өкілдерінен күшті қарсылыққа тап болды. Грег Митчеллдің 2017 жылы "The Nation" журналында жариялаған EPIC туралы мақаласына сәйкес, EPIC қарсыластары "американ саясатындағы маңызды оқиғаға айналған, бұрын-соңды көрілмеген ең жоғары деңгейдегі және шығармашылықпен ұйымдастырылған қарапайым науқанды" өткізді, соның ішінде "ірі науқанды алғаш рет сыртқы жарнама, жарнамалық, БАҚ және қаржы жинау кеңесшілеріне тапсыру" болды.

Мұра

Синклер жеңілгеніне қарамастан, ЭПИК Рузвельттің «Жаңа саясат» бағдарламаларын қалыптастыруда зор ықпал еткен деп есептеледі. 2022 жылы жалпыға бірдей негізгі кіріс жақтасы және Стоктон қаласының бұрынғы мэрі Майкл Таббс «Калифорниядағы кедейлікті жою» (EPIC) атты коммерциялық емес, кедейлікке қарсы ұйым құрды. Бұл ұйымның атауы мен аббревиатурасы Синклердің науқанынан шабыттанған. Бұл қозғалыс Калифорния саясатына айтарлықтай әсер етті, сондай-ақ демократтар мен республикашылар үшін үлгі болды. ЭПИК Федералдық жедел жәрдем басқармасының жұмысында маңызды рөл атқарды, нәтижесінде жұмыссыздарға көмек көрсетілді. Фермалық қауіпсіздік басқармасы сияқты басқа да басқармалар ЭПИК қозғалысын қолдауды жалғастырды.