Кіріспе

Бет сүйегі

Төменгі мұрын қабыршағы (төменгі турбиналы сүйек немесе төменгі турбиналы/турбинат) – мұрынның үш жұп мұрын қабыршағының бірі. Ол мұрын қуысының бүйір қабырғасы бойымен көлденең созылып, орама сияқты иілген, губка тәрізді сүйектен тұрады (турбинат – кері конус). Төменгі мұрын қабыршақтары бет сүйектерінің жұбы саналады. Ауа турбиналар арқылы өтетін кезде, бұл шырыш қабықпен қапталған сүйектерге шағылысып, жылу, ылғал және тазару процесінен өтеді. Төменгі мұрын қабыршағынан жоғары ортаңғы мұрын қабыршағы мен жоғарғы мұрын қабыршағы орналасқан, олар екеуі де бас сүйегінің бас бөлігінен пайда болады. Сондықтан, бұл екі қабыршақ бас сүйектерінің құрамына кіреді. Оның екі беті, екі жиегі және екі ұшы бар.

Беттері

Ортаңғы беті дөңгелек, көптеген тесіктермен тесілген және қан тамырлары орналасуы үшін бойлық ойыстармен кесілген. Бүйіргі беті ойыс, және төменгі өтпе жолының бір бөлігін құрайды.

Аяқ-қол

Екі жақ та белгілі бір деңгейде ұштар, артқы жағы көбірек ұштар.

Даму

Төменгі мұрын қабыршасы бір орталықтан сүйектейді, ол ұрықтың бесінші айында шеміршек мұрын капсуласының бүйір қабырғасында пайда болады. Кейбір адамдарда төменгі қабырша толығымен болмауы мүмкін. Бұл эмбриондық агенездің салдары және қалыпты анатомиялық нұсқау.

Функционалдық бұзылу

Ірі, ісінген төменгі қабыршақтар мұрыннан тыныс алудың қиындығына алып келуі мүмкін. Аллергия, қоршаған ортаның тітіркендіргіш факторларына ұшырау немесе қуыстардың (синустардың) созылмалы қабынуы қабыршақтардың ісінуіне себеп болуы мүмкін. Мұрынның орталық қабырғасының (септумның) деформациясы да қабыршақтардың үлкеюіне әкелуі мүмкін. Негізгі аллергияны немесе тітіркендіргіш факторды емдеу қабыршақтардың ісінуін азайтуы мүмкін. Егер жағдай жақсармаса немесе септумның қисаюын емдеу үшін қабыршақтарға хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін.

Хирургиялық операция

Төменгі турбиналарды кішірету – төменгі турбиналардың мөлшерін азайтуға арналған операция. Әр түрлі техникалар бар, оның ішінде биполярлы радиожиілікпен абляция (сомопластика деп те аталады), электрокоагуляция және суық металл аспаптарды қолдану (мысалы, микродебридер). Төменгі турбинектомия – төменгі турбиналарды толығымен алып тастау операциясы. Турбиналарды кішірету кезінде, турбина тінінің тек шағын бөлігі алынады, себебі турбиналар тыныс алу үшін маңызды. Турбинектомия көбінесе бұрын жасалған турбиналарды кішірету операциясынан кейін де белгілері сақталатын пациенттерге жасалады. Төменгі немесе ортаңғы турбиналарды кішіретудің қаупі бос мұрын синдромымен байланысты.