Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австрия драматургі, романист және ақын Людвиг Анзенгрубер (29 қараша 1839 – 10 желтоқсан 1889) – австриялық драматург, романист және ақын. Ол Австрияның Вена қаласында туып, сонда қайтыс болды.
Austrian dramatist, novelist and poet
Ludwig Anzengruber (29 November 1839 – 10 December 1889) was an Austrian dramatist, novelist and poet. He was born and died in Vienna, Austria.
Шығу тегі
Anzengruber әулеті Жоғарғы Австриядағы Рид-им-Иннкрайс ауданында бастау алды. Людвигтің әкесінің әкесі Якоб Анзенгрубер Хофкирхен-ан-дер-Траттнах қаласының жанындағы Венгтегі Обермайр иелігінде шаруа қызметін атқарған. Оның әкесі Иоганн Анзенгрубер ерте жасында отбасын тастап, Венаға көшіп, Австрия тәждік жерлерінің қазынасында есепші болып жұмыс істеді. 1838 жылы ол кішкентай буржуазиялық фармацевт Мария Гербихке үйленді. Әкесінің әлеуметтік жағдайы – шаруа отбасынан шыққан әкесі және кішкентай буржуазиялық анасы – Людвиг Анзенгрубердің кейінгі туындыларында үнемі маңызды рөл атқарғаны таңқаларлық емес. Людвигтің драматург болуына ең зор әсер еткені – өзі Фридрих Шиллер стилінде құпия ақын болған, бірақ сәттілікке жете алмаған әкесі болды. Оның пьесаларының тек біреуі, Бертольд Шварц тақырыбындағысы ғана қойылды, мүмкін, соңындағы эффектілі жарылыс болғандықтан; ал қалған туындылары оның үстелінің жәшігінде шаң жинады.
The Anzengruber line originated in the district of Ried im Innkreis in Upper Austria. Ludwig's grandfather, Jakob Anzengruber, was a farm worker on the Obermayr estate at Weng near Hofkirchen an der Trattnach. His father, Johann Anzengruber, left the family home at an early age and moved to Vienna, where he found work as a bookkeeper in the treasury of the Austrian crown lands. In 1838 he married Maria Herbich, the daughter of a petit bourgeois pharmacist. It is not surprising that the social standing of his parents – his father, from peasant stock, and his mother, a petty bourgeois – regularly played an important role in Ludwig Anzengruber's later works. Ludwig's greatest influence in becoming a dramatist was his father who himself had been a secret poet in the style of Friedrich Schiller, but without success. Only one of his plays, on the subject of Berthold Schwarz, was produced, and probably only because of the spectacular explosion at the end; his other works gathered dust in the drawer of his desk.
Ерте өмір және мансап
Людвигтің әкесі 1844 жылы қайтыс болғанда, ол 5 жаста еді. Жылдар өте келе оның өміріндегі ең маңызды адам болған анасы 166 гульдер мен 40 крейцерден тұратын жесірлік зейнетақысымен күнкөрісін жасауға тырысты. 1854 жылы Людвигтің қызы мен немересін қаржылай қолдаған әжесі қайтыс болғаннан кейін, оның тұрмысы мен жағдайы одан да қиын болды. Қаржылық қиындықтар үнемдеген ақшаларын жоқ қылды, бірақ Людвигтің анасы кез келген құрбандыққа (тіпті тігінші болып жұмыс істеуге) дайын болды, осылайша ол 1847 жылдан 1850 жылға дейін Паулан бастауыш мектебінде, ал 1851 жылдан 1853 жылға дейін Пиар орта мектебінде оқуға мүмкіндік алды. 1855 жылы нашар бағаларының себебінен мектептен шығып, 1856 жылдан 1858 жылға дейін Саллмейер кітап дүкенінде шәкірт болды. Кітап дүкенінде жұмыс істеген кезінде ол көп оқыды, бірақ шеберімен келіспеушіліктер туындағаннан кейін шәкірттігі күрт аяқталды. 19 жасында, қатты тиф ауруын бастан өткерген соң, Людвиг актер болуға шешім қабылдады. Келесі он жыл бойы ол Австрияның провинцияларында әртүрлі актерлік труппалармен бірге саяхаттап, кәсіби актер ретінде өзін сынап көрді. Ол көптеген екінші дәрежелі театрларда эпизодтық рөлдерде ойнады, бірақ ерекше дарынын көрсетпеді және сәттілікке жете алмады, алайда кейіннен сахналық тәжірибесі оған пайда келді. Оның кедергісіне айналған нәрсе – ол сөйлейтін диалектісі болды, одан толыққанды құтыла алмады. 1866 жылдан бастап ол қайтадан Венаға оралды. Осы кезеңде ол бірнеше драма және әңгімелер жазды, бірақ олар сәттілікке ие болмады.
Ludwig was only 5 years old when his father died in 1844. His mother, who was to become the most important person in his life as the years went on, tried to make ends meet with her meager widow's pension of 166 guilders and 40 kreuzers. In 1854 when Ludwig’s grandmother, who had been supporting her daughter and grandchild substantially, died, his home and living arrangements became even worse. Financial emergencies drained their savings, but Ludwig's mother was ready to make any sacrifice (including taking up work as a seamstress) so that he could study at the Paulaner elementary school from 1847 to 1850 and then at the Piarist high school from 1851 to 1853. In 1855 he dropped out of school due to increasingly bad grades and from 1856 to 1858 he was an apprentice at the Sallmeyer bookstore. During his employment at the bookstore he was able to read a great deal, but after disagreements with his master his apprenticeship came to an abrupt end. At the age of 19, after a severe bout of typhoid, Ludwig decided to become an actor. Over the next ten years he tried his luck as a professional actor, travelling with different acting troupes throughout the provinces of Austria. He worked as a supporting actor in many a second rate theatre, without, however, displaying any marked talent, and he never made the breakthrough to success, although his stage experience later stood him in good stead. One thing that hindered him was the dialect that he spoke, a dialect he was never able completely to get rid of. From 1866 he returned to live in Vienna again. During this time he wrote several dramas and some short stories, but these were unsuccessful.
Шығармашылық кезең
1869 жылы ол буржуазиялық қоғамға қайта оралды, Венадағы императорлық полиция штабында кеңсе кезеншісі болып жұмыс істеді (әлдебір себеппен ақшасы қатты қажет болғандықтан). 1870 жылы Л. Грубер деген псевдониммен өзінің шығармашылығындағы маңызды туындысын – дін қызметкерлеріне қарсы "Кирхфельдтегі пастор" атты драмасын жазды. Пьеса алғаш рет Вена театрында қойылды, ал 5 қарашадағы премьерасы үлкен сәттілікке ие болды. Бургтеатрдың директоры Генрих Лаубе пьесаға құлшыныспен толы мақала жазды, соның арқасында Людвиг Питер Розеггермен достық қарым-қатынас орнатты. Оның бірден танылуы полиция қызметкерінің (4-сынып) мемлекеттік қызметтегі мансап баспалдағынан түсіп, өзін толығымен әдебиетке арнауына мүмкіндік берді, бұл оны ақындық өнер мен қызметтік міндеттері арасындағы қайшылықтан сақтады. 1873 жылы анасының ескертулеріне қарамастан, Анзенгрубер 16 жасар Аделинда Липкаға (1857–1914) үйленді. Оның жас әйелі, балалық шағының досы Франц Липканың қарындасы, тұрмыстық жағдайларға төтеп беруге дайын болмады, сондықтан олардың некесінде үнемі дағдарыстар туды, бірақ Людвигтің көптеген қарыздары мен анасымен тығыз қарым-қатынасы да осының себебі болды. Үш балалары болғандарына қарамастан, ажырасудан қашып құтыла алмады, 1889 жылы жұбайлар ресми түрде ажырасты. Анзенгрубер үшін келесі жылдар өте табысты болды. Оның пьесалары Еуропаның барлық жерінде қойылды, бірақ анасы оның жетістіктерін толыққанды бөлісе алмады, өйткені ол 1875 жылы қайтыс болды. 1882 жылдың сәуірінен 1885 жылдың мамырына дейін ол Венадағы "Die Heimat" ("Отан") газетінің редакторы болды, 1884 жылдың мамырында Венадағы "Figaro" апталық журналының редакторы, ал 1888 жылдың тамызында "Wiener Bote" ("Вена хабаршысы") газетінің редакторы болды. 1888 жылдың қыркүйегінде оған Венадағы "Volkstheater Wien" театрының драматургы лауазымы берілді, ол 1889 жылдың 14 қыркүйегінде оның "Der Fleck auf der Ehr" ("Намысқа дақ") пьесасымен ашылды. Қараша айының соңында, он жетістікке жеткен драматург көкжауын ауруына шалдықты, және екі аптадан кейін қан улануынан көз жұмды.
In 1869 he found his way back into bourgeois society, when he took a job as a clerk (probably because he badly needed money) in the imperial police headquarters in Vienna. In 1870, under the pseudonym L. Gruber, he wrote what was to be his breakthrough, his anti clerical drama Der Pfarrer von Kirchfeld (The Priest from Kirchfeld). The play was first produced at the Theater an der Wien, and its premiere on 5 November was a great success. Heinrich Laube, the head of the Burgtheater, wrote an enthusiastic review and through this Ludwig struck up a friendship with Peter Rosegger. His overnight success meant that the police official (4th class) could step off the career ladder of the civil service and devote himself entirely to literature, which saved him from conflict between being a poet and his duty to his office. In 1873, despite his mother's warnings, Anzengruber married the 16 year old Adelinde Lipka (1857–1914). His young bride, the sister of his childhood friend Franz Lipka, was not up to the demands of practical life, and thus there were repeated crises in their marriage, although Ludwig's considerable debts and very close relationship with his mother were often also to blame for this. Despite their three children, divorce was inevitable, and in 1889 the couple separated officially. The following years were very successful for Anzengruber. His plays were produced throughout Europe, though his mother was never able to fully share in his success, as she had died in 1875. From April 1882 until May 1885 he was the editor of the Viennese paper Die Heimat (The Homeland), in May 1884 he became a contributing editor of the Viennese weekly magazine Figaro and in August 1888 he became the editor of the Wiener Bote (Vienna Messenger). In September 1888 he was given the position of dramaturg for the Volkstheater Wien in Vienna, which opened on 14 September 1889 with his piece Der Fleck auf der Ehr (The Stain on Honour). At the end of November, the dramatist, who was only fifty years old, became sick with anthrax, and not two weeks later died as a result of blood poisoning.