Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Христиандық фольклордағы және Құрандағы оқиға
The Feeder EP
Story in Christian folklore and the Qur'an
the Feeder EP
Жеті ұйықтаған (ἑπτὰ κοιμώμενοι; Septem dormientes), сонымен қатар христиан әлемінде Ефестің жеті ұйықтағандары ретінде, ал исламда Аṣḥāb al Kahf, яғни Үңгір серіктері – кейінгі антикалық христиандық және соңынан исламдық аңыз. Христиандық аңызда Римнің христиандарды қуғындауынан қашу үшін шамамен 250 жылы Ефес қаласының (қазіргі Селчук, Түркия) сыртындағы үңгірге тығылған жастар тобы туралы айтылады және көп жылдардан кейін олар пайда болды. Бұл оқиғаның Құрандағы нұсқасы 18-ші сүреде (18:9–26) келтірілген. Оқиғаның ең ерте белгілі нұсқасы Сирия епископы Яков Серугтың (шамамен 450–521 жж.) еңбектерінде табылады, ол бұрынғы грек тіліндегі көзден мұра алған, ол қазір жоғалып кеткен. Бұл Acta Sanctorum басылымында жарияланған. Британ мұражайындағы сириялық қолжазбада (Cat. Syr. Mss, 1090 б.), сегіз ұйықтаған адам туралы айтылады. Түпнұсқаның сирия немесе грек тілінде жазылғаны туралы пікірлер қарама-қайшы болды, бірақ бүгінде грек тіліндегі түпнұсқасы қабылданған. Оқиғаның ең танымал батыс нұсқасы Якоб де Ворагиннің "Алтын аңыз" (1259–1266) еңбегінде кездеседі. Ол сондай-ақ BHO (Pueri septem), BHG (Pueri VII) және BHL Dormientes (Septem) Ephesi-де де бар. Христиандық аңыздардың есебі кем дегенде тоғыз ортағасырлық тілде кездеседі және 200-ден астам қолжазбада сақталған, олардың көпшілігі 9-13 ғасырлар аралығында жасалған. Олардың ішінде 104 латын қолжазбасы, 40 грек, 33 араб, 17 сирия, 6 эфиопия, 5 копт, 2 армян, 1 орта ирланд және 1 көне ағылшын қолжазбасы бар. Византиялық жазушы Симеон Метафраст (шамамен 1000 ж. қайтыс болған) осы оқиғаға сіңіп айтқан. Сондай-ақ, ол парсы, қырғыз және татар тілдеріне аударылған.
The Seven Sleepers (ἑπτὰ κοιμώμενοι; Septem dormientes), also known in Christendom as Seven Sleepers of Ephesus, and in Islam as Aṣḥāb al Kahf, lit. Companions of the Cave, is a late antique Christian and later also Islamic legend. The Christian legend speaks about a group of youths who hid inside a cave outside the city of Ephesus (modern day Selçuk, Turkey) around AD 250 to escape Roman persecutions of Christians and emerged many years later. The Qur'anic version of the story appears in Sura 18 (18:9–26). The earliest known version of this story is found in the writings of the Syriac bishop Jacob of Serugh (c. 450–521), who relies on an earlier Greek source, now lost. which was published in the Acta Sanctorum. Another sixth century version, in a Syrian manuscript in the British Museum (Cat. Syr. Mss, p. 1090), gives eight sleepers. Whether the original account was written in Syriac or Greek was a matter of debate, but today a Greek original is generally accepted. The best known Western version of the story appears in Jacobus de Voragine's Golden Legend (1259–1266). It also appears in BHO (Pueri septem), BHG (Pueri VII) and BHL Dormientes (Septem) Ephesi. Accounts of the Christian legend are found in at least nine medieval languages and preserved in over 200 manuscripts, mainly dating to between the 9th and 13th centuries. These include 104 Latin manuscripts, 40 Greek, 33 Arabic, 17 Syriac, six Ethiopic, five Coptic, two Armenian, one Middle Irish, and one Old English. Byzantine writer Symeon the Metaphrast (died c. 1000) alluded to it. It was also translated into Persian, Kyrgyz, and Tatar.
Христиандық оқиға
Тарихта айтылғандай, шамамен 250 жылы Рим императоры Децийдің қуғын-сүргін кезінде жеті жас жігіт христиан дінін ұстанды деген айып тағылды. Оларға өз сенімдерінен бас тартуға белгілі бір уақыт берілді, бірақ олар римдік құдайларға бас иіп, құлшылық етуден бас тартты. Олар дүниелік мүлкін кедейлерге таратып, тау үңгіріне тартылып, дұға ету үшін шегінді, сонда олар ұйықтап қалды. Император олардың бұтқа табынуға деген көзқарасы өзгермегенін көріп, үңгірдің аузын тыяп тастауға бұйрық берді.
The story says that during the persecutions by the Roman emperor Decius, around AD 250, seven young men were accused of following Christianity. They were given some time to recant their faith, but they refused to bow to Roman idols. Instead they chose to give their worldly goods to the poor and retire to a mountain cave to pray, where they fell asleep. The Emperor, seeing that their attitude towards paganism had not improved, ordered the mouth of the cave to be sealed.
Христиандық есептер
Сондай-ақ, олардың қанша жыл ұйықтағаны да әр түрлі деректерде әртүрлі айтылады. Грей Турский бойынша ең көп уақыт – 373 жыл. Кейбір деректерде 372 жыл делінген. Дегенмен, олар үңгірде болған жалпы уақыт 9,5 жыл немесе шамамен тоғыз жылды құрайды. Олар 300 жылдың ішінде бірнеше рет жасырыныпты. Якоб де Ворагин бұл мерзімді 196 жыл деп есептеген (252 жылдан 448 жылға дейін).
The number of years the sleepers slept also varies between accounts. The highest number, given by Gregory of Tours, was 373 years. Some accounts have 372. However, the total amount of time they resisded inside the caves is 9.5 years or nearly nine years. They hid for several times in the period of 300 years Jacobus de Voragine calculated it at 196 (from the year 252 until 448).
Жеті ұйықтап жатқан үңгірлер
Бірнеше орналасқан жерлер Қазба жұмыстары 5-ші және 6-шы ғасырларға жататын бірнеше жүз қабірді ашты. Қабырғаларда және қабірлерде Жеті ұйықтаушыға арналған жазбалар табылды. Бұл үңгір әлі күнге дейін туристерге көрсетілуде. Жеті ұйықтаушының үңгірінің басқа мүмкін орналасқан жерлері Дамаск, Сирия және Афшин мен Тарс қалаларында, Түркияда орналасқан. Афшин, Шығыс Рим императоры Юстинианның сапарлаған Арабисс ежелгі Рим қаласына жақын жерде. Бұл жерде Хет ғибадатханасы болған, ол римдік ғибадатхана ретінде, кейіннен римдік және Византиялық дәуірлерде шіркеу ретінде пайдаланылған. Император Батыс Анатолиядан мәрмәр нишаларды сыйлық ретінде әкелді, олар Ешаб и Кехф Кулие мешітінде бүгінге дейін сақталып тұр. Селжұқтар осы қасиетті орынды шіркеу және мешіт ретінде пайдалануды жалғастырды. Жергілікті халықтың ислам дініне өтуімен, ол уақыт өте мешітке айналды. Иорданияның Амман қаласының жанында Жеті ұйықтаушының үңгірі деп аталатын үңгір бар, оның ішінде сегіз кішкентай, жабық қабірлер және үңгірден шығатын желдеткіш тетік бар.
Several sites The excavation brought to light several hundred graves dated to the 5th and 6th centuries. Inscriptions dedicated to the Seven Sleepers were found on the walls and in the graves. This grotto is still shown to tourists. Other possible sites of the cave of the Seven Sleepers are in Damascus, Syria and Afşin and Tarsus, Turkey. Afşin is near the antique Roman city of Arabissus, to which the East Roman Emperor Justinian paid a visit. The site was a Hittite temple, used as a Roman temple and later as a church in Roman and Byzantine times. The Emperor brought marble niches from Western Anatolia as gifts for it, which are preserved inside the Eshab ı Kehf Kulliye mosque to this day. The Seljuks continued to use the place of worship as a church and a mosque. It was turned into a mosque over time, with the conversion of the local population to Islam. There is a cave near Amman, Jordan, also known as the Cave of Seven Sleepers, which has eight smaller sealed tombs present inside and a ventilation duct coming out of the cave.
Мереке күні
Римдік Мартирологияның ең соңғы басылымы 27 шілдеде Ефестегі жеті ұйықтағандарды еске алады. Византия күнтізбесі оларды 4 тамыз және 22 қазан күндері тойлайды. Сирия православиелік күнтізбелерде әртүрлі даталар көрсетілген: 21 сәуір, 2 тамыз, 13 тамыз, 23 қазан және 24 қазан.
The most recent edition of the Roman Martyrology commemorates the Seven Sleepers of Ephesus under the date of 27 July. The Byzantine calendar commemorates them with feasts on 4 August and 22 October. Syriac Orthodox calendars gives various dates: 21 April, 2 August, 13 August, 23 October and 24 October.