Кіріспе
Математикада, Рисел саны — k-ның тақ табиғи саны, онда барлық табиғи n үшін құрама сан болады. Басқаша айтқанда, k Рисел саны болғанда, келесі жиынның барлық элементтері құрама болады:
Егер формуласы орнына болса, онда k — Сиерпински саны.
Ризель мәселесі
1956 жылы Ханс Ризель кез келген n бүтін саны үшін жай сан емес болатын шексіз көптеген k бүтін сандары бар екенін көрсетті. Ол 509203 санының да, 509203 плюс кез келген оң бүтін санның 11184810 еселігі сияқты осы қасиетке ие екенін көрсетті. Ризель мәселесі – ең кіші Ризель санын анықтаудан тұрады. 509203-тен кіші k үшін ешқандай жабу жиынтығы табылмағандықтан, ол ең кіші Ризель саны деп болжанады. k < 509203 бар-жоғын тексеру үшін Riesel Sieve жобасы (Seventeen or Bust Sierpinski сандарына ұқсас) 101 k үміткермен басталды. 2022 жылдың желтоқсанына қарай, осы k-ның 57-сі Riesel Sieve, PrimeGrid немесе басқа адамдар тарапынан жойылды. K-ның осы уақытқа дейін сыналған барлық n мәндері үшін тек құрама сандар ғана берген қалған 42 мәні: 23669, 31859, 38473, 46663, 67117, 74699, 81041, 107347, 121889, 129007, 143047, 161669, 206231, 215443, 226153, 234343, 245561, 250027, 315929, 319511, 324011, 325123, 327671, 336839, 342847, 344759, 362609, 363343, 364903, 365159, 368411, 371893, 384539, 386801, 397027, 409753, 444637, 470173, 474491, 477583, 485557, 494743. Ең соңғы жою 2023 жылдың сәуірінде болды, онда Райан Проппер 97139 × 218397548 − 1 саны жай сан екенін тапты. Бұл сан 5 538 219 цифрдан тұрады. 2023 жылдың қаңтарына қарай PrimeGrid қалған үміткерлерді n = 14,900,000 дейін іздеді.
23669, 31859, 38473, 46663, 67117, 74699, 81041, 107347, 121889, 129007, 143047, 161669, 206231, 215443, 226153, 234343, 245561, 250027, 315929, 319511, 324011, 325123, 327671, 336839, 342847, 344759, 362609, 363343, 364903, 365159, 368411, 371893, 384539, 386801, 397027, 409753, 444637, 470173, 474491, 477583, 485557, 494743. The most recent elimination was in April 2023, when 97139 × 218397548 − 1 was found to be prime by Ryan Propper. This number is 5,538,219 digits long. As of January 2023, PrimeGrid has searched the remaining candidates up to n = 14,900,000.
Бір мезгілде Ризель мен Серпинский
Бір сан бір мезгілде Riesel және Sierpiński саны болуы мүмкін. Мұндай сандар Бриер сандары деп аталады. Белгілі ең кіші бес мысалы: 3316923598096294713661, 10439679896374780276373, 11615103277955704975673, 12607110588854501953787, 17855036657007596110949.