Кіріспе

Франция департаментінің аумақтық бөлінісі

Аррондисмент (aʁɔ̃dismɑ̃) – Франциядағы әкімшілік бөліністің бір деңгейі, әдетте субпрефект қадағалайтын аумаққа сәйкес келеді. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, 101 француз департаменті 332 аррондисментке (оның ішінде 12-сі теңіз заманындағы) бөлінген. 2022 жылы Француз Гвианасында қосымша аррондисмент құрылды, осылайша жалпы саны 333-ке жетті, оның 13-і теңіз заманындағы. Аррондисменттің орталығы субпрефектура деп аталады. Егер аррондисмент департамент префектурасын (астанасын) қамтыса, онда префектура аррондисменттің де астанасы болып табылады, яғни префектура және субпрефектура қызметін бірге атқарады. Аррондисменттер кантондар мен коммуналарға бөлінеді. Аррондисмент терминін ағылшын тіліне аударғанда "аудан" деп аударуға болады.

Рөл мен басқару

Аронджименттің әкімшілігі департамент префектіне (префет) көмектесетін субпрефектке тапсырылады. Француздық аймақтардан, департаменттер мен коммуналардан өзгеше, округтер мемлекеттік құқықта заңды тұлға мәртебесіне ие емес. Бұған қоса, басқа әкімшілік бөлімшелерден айырмашылығы, оларды сайланған шенеуніктер емес, Франция президенті тағайындайтын саяси тағайындамалар басқарады.

Тарих

Арондисменттер ұғымы Ансиан Режимі кезінде әкімшілік реформа ретінде бірнеше рет ұсынылды, атап айтқанда, Бретань генералитетінің интенданты Казе де Ла Бов 1775 жылы жазған «Mémoire concernant les subdélégués de l'intendance de Bretagne» еңбегінде. Арондисменттер Француз революциясынан кейін, Республикалық күнтізбенің VIII жылында (17 ақпан 1800 ж.) «Loi du 28 pluviôse» арқылы құрылды және «аудандарды» алмастырды. Француз тарихының белгілі бір кезеңдерінде, әсіресе Үшінші Республика кезінде, олар заң шығару сайлауларында маңызды рөл атқарды. 1926 жылы үкімет 106 арондисментті таратып жіберді. Бұл қаржы үнемдеу мақсатында жасалғанымен, кейбір саяси сарапшылар бұл сайлау нәтижелерін манипуляциялау болып бағалады. Осы таратылған арондисменттердің бір бөлігі 1942 жылы қайта құрылды.

Статистика

Көптеген департаменттерде үш немесе төрт округ болады. Париж және Белфор аймағы департаменттерінде тек біреу ғана, ал Па-де-Кале департаментінде жеті округ бар. Майотта округ жоқ.