Кіріспе

13 ғасырдағы Йорк архиепискобы және лорд-канцлер Уолтер де Грей (1 мамыр 1255 жылы қайтыс болды) – 1215 жылдан 1255 жылға дейін Йорк архиепискобы, ал 1205 жылдан 1214 жылға дейін лорд-канцлер болған ағылшын дін қызметкері және мемлекет қайраткері. Оның інісі Джон де Грей, Англия королі Джонның епископы және қызметшісі болған. Канцлер лауазымын алғаннан кейін, кіші Грей патшаның күресінің барлық кезеңінде оны қолдады және 1215 жылы Магна Картаны қол қою кезінде қатысты. Екі рет епископ сайлауда жеңіліске ұшырағаннан кейін, 1214 жылы Вустер епископы болды, бірақ көп ұзамай Йоркқа көшті. Джонның ұлы Генрих III патшалық құрған жылдары Грей патшаға қызмет етуді жалғастырды және архиепископтығында да белсенді болды. Ол 1255 жылы қайтыс болып, Йорк соборында жерленді, оның мазары бүгінгі күнге дейін сақталған.

Ерте өмір

Грей, Норфолк графтығындағы Итоннан Джон де Грейдің ұлы және Норвич епискобы Джон де Грейдің сіңілі баласы болған. Оның туған жылы жазылмаған, сондай-ақ қайтыс болғандағы жасы да белгісіз. Бірақ тарихшы Ли Уайатттың сөзіне сүйенсек, Грей шамамен 1180 жылы туған. Бұл 1214 жылы оның кем дегенде 30 жаста болғанын болжайды, себебі епископқа бекітілудің ең ерте заңды жасы осы еді, демек ол 1184 жылдан кейін тумаған. Сондай-ақ, ол қайтыс болғанда 80 жастан асып кеткен жой, бұл оның ең ерте туған жылы 1175 жылға дейін жетеді. Ол Эдмунд Абингдонның Оксфорд университетінде оқыған лекцияларын тыңдаған, бірақ оған ғылыми дәреже берілмеген.

Иоаннның қол астындағы патшалық қызмет

Грей Англия королі Джонның сүйіктісі болды, ал Грей Джонға лауазым үшін 5000 марка төледі. 1209 жылы Грей корольдің қолдаушыларының бірі болды, ол Джонды азат етуден айырған папалық бұйрықтың Англияда жариялануын кешіктіруге көмектесті. Грей 1213 жылы мамыр айында корольдің корольдық жарғысын шығарған кезде корольге еріп Доверге барды, бұл жарғыда Грей куәгер ретінде көрсетілмесе де, Джон папаның вассалы болды. Кейіннен ол жарғыға өз канцлерлік мөрін қоюдан бас тартқаны туралы әңгіме айтылды, бірақ бұл кейінірек ойлап тапқан нәрсе. 1213 жылдың соңында Грей Фландрияға барып, 1214 жылдың қаңтарында қайтып келгенше үлкен мөрді сақтаудан бас тартты. Джон Грейдің сайлануын қамтамасыз етуге мүдделі болғандықтан, Джонның рыцарінің бірі собор шөлмегін бір бөлмеге құлыптап, Грей сайланғанға дейін босатылмайтынын айтты. Оның сайлануын папалық легаты Пандульф Верраччо тоқтатты. 1213 жылы тағы бір сайлау да сәтсіз аяқталды, ал 1214 жылдың қазан айында канцлер лауазымынан кеткеннен кейін Иоанн мен Иннокентий III-нің ықпалымен екінші сайлау өтті. Иоанн Уолтерді қалаған, бірақ Йорк канондары Уолтердің білімі жеткіліксіз деп санап, Стивен Лэнгтонның інісі Саймон Лэнгтонды Кантербери архиепископы етіп сайлады. Иоанн наразылық білдіріп, өзінің ең жақын қарсыласының бауыры сайланғаны туралы Иннокентий III-ке шағымданды, ол онымен келісті. Иннокентий Грейдің тазалығына байланысты, папа Грейдің үлкен қасиеті деп жариялағандықтан, Йоркты Грейге беруге шешім қабылдады. Алайда Грей сайлануын бекіту үшін папаға түрлі төлемдер ретінде 10 000 фунттан астам төледі. Грей Төртінші Латерандық кеңеске қатысып, Йоркқа ауысуына папаның келісімін алды және кеңесте паллиумды алды. Грей Генрихтың ересек болмаған кезінде маңызды патшалық лауазымды адам болды және оны жиі дипломатиялық елші ретінде жіберді. Грей 1221 жылы Генрихтің қарындасы Жоанның Шотландия королі Александр II-ге үйлену рәсімін өткізді. 1238 жылы Грей папалық легаты Отто Тоненго мен Оксфорд университеті арасында делдалдық жасады және университеттің дауға қатысқан рөліне байланысты оған кешірім берді. 1242 жылы Генрих Грейді Англияның қорғаушысы етіп тағайындады.

Архиепископ ретінде

Грей Шотландиядағы архиепископтық билігін орнатуға тырысты, бірақ оған шотландтар ғана емес, Кентербери архиепископтары да қарсылық көрсетті. Грей Шотландияға қатысты құқықтарын екі қарсыласынан да қорғауда аз ғана жетістікке жетті және Киелі Уилфридтің қабірлік бұйымдарын Рипон қаласындағы жаңа киелі орынға көшірді. Рипоннан басқа, ол Беверли және Саутвеллдегі шіркеулердің салынуына да қаржы жұмсады. Дәстүр бойынша, оңтүстік трансепт Грейдің демеушілігімен салынған деп есептеледі, бірақ мұны тікелей дәлелдеуге болмайды, тек оның қабірі сол трансептте орналасқандығы белгілі. Солтүстік трансепт соборлық шаптердің қазынашысы және Грейдің жақын досы Джон ле Ромейннің қаржысына салынды. Жаңа трансепттерді салу себебі нақты белгісіз, бірақ Лоуренс Хой бұл шараның жергілікті қасиетті Уильямның киелі орынын әсемдеу, ескі трансепттерді жаңарту және Ромейн мен Грейдің байлықтары мен билігін көрсету ниетімен байланысты болуы мүмкін деген болжам жасады. Грей 1241 жылдан 1255 жылға дейін өз епархиясында бірнеше кеңес өткізді, онда дін қызметкерлерінің бойдақ болуын қадағалау, лауазымдарды мұраға беруге тыйым салу және дін қызметкерлерінің білімін мен моральдық келбетін жақсартуға ұмтылды.

Өлім және мұра

1255 жылы Грей парламент отырысына қатысу үшін Лондонға сапар шекті. Суреттің түсірілген портреті, көрінетіндей, қабір салынып біткенше уақытша бейне болған. Патен, сақина, жездік және тостаған Йорк соборында көрсетіліп тұр. Кейін Йорк архиепископы болған Уолтер Гиффорд та оның белгілі бір туысқандығы болған, бірақ дәрежесі нақты белгілі емес.