Кіріспе
Rhynchoedura – Diplodactylidae тұқымдасына жататын кесірткелер туысы. Оған Австралияның шөл даласында мекендейтін алты түр кіреді. Оларды ұзын денесі, тар басы және мұрын ұшындағы үлкейген қабықшаларымен тануға болады. Rhynchoedura түрлері кеңінен таралған және құрғақ орман, бұталы жер, дала және шөлді ортада қоныстанды, ал қазіргі уақытта олардың ешқайсысының жойылу қаупі бар деп есептелмейді. Бұл туыс бұрын монотипті деп есептелген, яғни бір ғана түрі – Rhynchoedura ornata 1867 жылы Альберт Гюнтердің сипаттамасы бойынша белгілі болған. Екінші түр 1985 жылы сипатталған, бірақ сол кезде кеңінен танылмаған. 2011 жылы Австралия бойынша халықты кең ауқымды зерттеу нәтижесінде туыстың жасырын генетикалық әртүрлілігі анықталды және төрт жаңа түр ашылды. Әрбір Rhynchoedura түрі белгілі бір көпжылдық өзен алабына тән, ал неогеннің ылғалды кезеңдеріндегі өзендердің белсенділігі туыс ішінде аллопатриялық түрленуге алып келген болуы мүмкін.
Rhynchoedura is a genus of lizards in the family Diplodactylidae. It includes six species, commonly known as beaked geckos, all of which are endemic to the arid zone of the Australian outback. They can be characterized by their long bodies and narrow heads with enlarged scales at the tip of the snout. Rhynchoedura species are widespread and occupy a range of dry woodland, shrubland, grassland, and desert environments, and none are currently considered to be at risk of extinction. The genus was traditionally regarded as monotypic, with the single species Rhynchoedura ornata named by Albert Günther in 1867. A second species was described in 1985, though without widespread recognition at the time. In 2011 an extensive revision sampling the population across Australia found overlooked genetic diversity in the genus and named four new cryptic species. Each Rhynchoedura species is native to a specific perennial river drainage, and active rivers during wet periods of the Neogene could have led to allopatric speciation within the genus.
Түрлер
СуретТүрТаксон авторыҚазақша атыТаралуыIUCN статусы R. angustaPepper, Doughty, Hutchinson, & Keough, 2011Шымыртқалы мұрынды геконBulloo Bancannia су алабы, Батыс Квинслендтен оңтүстікке қарай Батыс Жаңа Оңтүстік Уэльс пен Шығыс Оңтүстік Австралия шекарасына дейінТәуекел азаматтығы жоқ R. eyrensisPepper, Doughty, Hutchinson, & Keough, 2011Эйре алабы мұрынды геконыЭйре көлінің алабы, Шығыс Оңтүстік Австралия және оның айналасындағы аймақтарТәуекел азаматтығы жоқ R. mentalisPepper, Doughty, Hutchinson, & Keough, 2011Бригалоу мұрынды геконыОңтүстік КвинслендТәуекел азаматтығы жоқ R. ormsbyiWells & Wellington, 1985Шығыс мұрынды геконыМюррей Дарлинг алабы, Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстігінен Оңтүстік Квинслендке дейінТәуекел азаматтығы жоқ R. ornataGünther, 1867Батыс мұрынды геконыБатыс Австралия және Солтүстік Территорияның батыс бөліктері мен Оңтүстік АвстралияТәуекел азаматтығы жоқ R. sexaporaPepper, Doughty, Hutchinson, & Keough, 2011Солтүстік мұрынды геконыБатыс Австралияның Кимберли аймағынан Солтүстік Территорияның Солтүстік Шетіне дейінТәуекел азаматтығы жоқ