Кіріспе
Жергілікті сатып алу – алыс жерде өндірілген тауарлар мен қызметтерді сатып алудың орнына, жергілікті өндірілген тауарлар мен қызметтерді сатып алуға басымдық беру. Бұл көбінесе «жергілікті сатып алу» немесе «жергілікті қолдау» деп қысқартылып, жасыл саясатта кең таралған «жаһандық ойлау, жергілікті әрекет ету» принципімен салыстырылады. Ұлттық деңгейде жергілікті сатып алудың эквиваленті – импортты алмастыру, яғни ұлттық шекараның алыс жағында өндірілген тауарлар мен қызметтерді, сол елде немесе сауда блогында өндірілген тауарлармен алмастыруға бағытталған саналы өнеркәсіптік немесе ауыл шаруашылығы саясаты. Индустрияландыру мен жаһандану кеңінен таралғанға дейін, жергілікті сатып алуға көптеген себептер болды, сондықтан осыны жасай беру үшін ешкімге ерекше себеп көрсетудің қажеті болмады. Бірақ қазіргі нарықтық жағдайларда, қашықтан өндірілген тауарларды сатып алу көбінесе арзанға түседі, тіпті орама, тасымалдау, тексеру, көтерме және бөлшек сауда сияқты қосымша шығындар болған жағдайда да. Сондықтан, жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін белсенді әрекет ету қажет. Бұл нарықтық жағдайлар сыртқы шығындарға негізделген, деп мәлімдейді жергілікті экономиканы қолдаушылар. Сыртқы шығындарға соғыс, астма немесе климаттың өзгеруі сияқты құнға қосылмаған шығындар жатады, мысалы, отынның бір галлонының құнында олар көрінбейді. Жергілікті экономиканы қолдаушылардың көпшілігі келісімшарттар мен инвестицияларға, сондай-ақ сатып алуға назар аударады. Ауыл шаруашылығының балама жолдары іздестірілуде және фермерлер базарлары, кооперативтер арқылы сатылатын шаруашылық өнімдері, қалалық бақшалар және тіпті қауымдық ауыл шаруашылығын қолдайтын мектеп бағдарламалары сияқты түрлерде көрініс табады.
Local purchasing is a preference to buy locally produced goods and services rather than those produced farther away. It is very often abbreviated as a positive goal, "buy local" or "buy locally', that parallels the phrase "think globally, act locally", common in green politics. On the national level, the equivalent of local purchasing is import substitution, the deliberate industrial policy or agricultural policy of replacing goods or services produced on the far side of a national border with those produced on the near side, i. e., in the same country or trade bloc. Before industrialization and globalization became widespread, there were so many incentives to buy locally that no one had to make any kind of point to do so, but with current market conditions, it is often cheaper to buy distantly produced goods, despite any added costs in terms of packaging, transport, inspection, wholesale/retail facilities, etc. As such, one must now often take explicit action if one wants to purchase locally produced goods. These market conditions are based on externalized costs, argue local economy advocates. Examples of externalized costs include the price of war, asthma, or climate change, which are not typically included in the cost of (for example) a gallon of fuel. Most advocates for local economics address contracting and investment, as well as purchasing. Agricultural alternatives are being sought, and have manifested themselves in the form of farmers' markets, farmed goods sold through the community cooperatives, urban gardens, and even school programs that endorse community agriculture.
Жергілікті сатып алудың негіздемесі
Қорғаушылар жиі жергілікті сатып алуды моральдық тұтынудың бір түрі ретінде ұсынады. Жергілікті сатып алудың қоршаған ортаға және еңбек жағдайларына жақсы әсер ететіні жиі айтылады. Басқалар (эмпирикалық деректермен) жергілікті сатып алу және келісімшарттар жергілікті жұмыс орындарын құруға, байлықты арттыруға және қоғамдық бірлікті нығайтуға көмектеседі деп санайды. Бірінші мүмкін моральдық артықшылық – қоршаған ортаға қатысты: тауарды алыс жерден әкелу, әдетте, жергілікті тасымалдауға қарағанда көбірек энергия талап етеді, ал кейбір экологиялық жақтастар мұны қоршаған ортаға қауіптің күшті факторы деп санайды. Тасымалдау, өсімдік өндірісінде қолданылатын химиялық заттардың салдарынан болатын ластанумен қатар, қоршаған ортаның ластануына да ықпал етеді. Әрине, жергілікті өндірілген тауарлар әрқашан энергияны тиімді пайдаланбайды; жергілікті ауыл шаруашылығы немесе өндіріс ауыр ресурстарға (мысалы, индустриалды ауыл шаруашылығы) немесе энергияны тиімсіз пайдаланатын машиналар мен/немесе көлік жүйелеріне тәуелді болуы мүмкін. Дегенмен, шағын фермерлер көбінесе экологиялық тұрғыдан жауапты болады, себебі индустриалды ауыл шаруашылығы генетикалық түрлендірілген дақылдарды, монокультуралық өндірісті және химиялық тыңайтқыштарды көп қолданатын процестерді пайдаланады – жергілікті фермерлер әдетте одан жаңғырады. Екінші мүмкін пайда – жақсы еңбек жағдайларын құру. Бірақ, дамып келе жатқан елдерден жергілікті фермерлерге сатып алуды ауыстыру жергілікті экономиканы дамытуға көмектессе де, дамып келе жатқан елдердегі кедей фермерлердің жағдайын нашарлатуы мүмкін, себебі ол нарықтан әлеуетті сатып алушыларды алып тастайды. Қоғам үшін, жергілікті тәуелсіз бизнеске жұмсалатын қаражат, корпоративтік тізбектерді қоса алғанда, иесіз бизнеске қарағанда жергілікті экономикада көбірек жұмыс орындарын және байлықты құрайды. Жергіліктілендірудің мақсаты – қажетсіз тасымалды азайту, кәсіпкерлікті қолдау және қоғамдық экономиканы нығайту мен әртараптандыру. Бұл ауыл шаруашылығын шоғырландыруды талап етеді және жергілікті фермерлер қоғамды қамтамасыз етуге қабілетті деген идеяны қолдайды. "Жергілікті сатып алу" термині әртүрлі интерпретацияларға ие. Американдық тәуелсіз бизнес альянсы сияқты жергілікті тәуелсіз бизнесті жақтаушылар бұл термин тек жергілікті меншіктегі тәуелсіз бизнеске ғана қолданылуы керек дейді, ал кейбір үкіметтер мен сауда палаталары жүргізген науқандар "жергілікті" терминін тек географиялық фактор ретінде қарастырады. Сонымен қатар, көптеген корпорациялар бұл терминді сыншылар "жергілікті бояу" деп атаған тәсілдермен манипуляциялады.
Басқа көзқарастар
"Жергілікті сатып алу" экономикаға пайдалы деген пікір көптеген экономикалық теоретиктер тарапынан сыналып келеді. Олардың сөзіне қарағанда, тасымалдау құны жалпы өндіріс бағасының аз бөлігін құрайды, ал тиімділігі төмен жергілікті өнімдерді тиімділігі жоғары жергілікті емес өнімдерге басымдық беру экономика үшін зиянды шығынға алып келеді. Бұған қоса, тұтас қоғам ақша үнемдемейді, себебі тұтынушылар одан әрі қымбат тұратын жергілікті өнімдерге көп шығын жұмсауға мәжбүр. Сол сияқты, моральдық тұрғыдан сатып алу туралы да пікірлер қарама-қайшы, өйткені көбінесе тұтынушылар өз елінен өзге елдердегі адамдардың да әл-ауқатын ескереді. Көптеген "жергілікті сатып алу" науқандары тұтынушылардың өз елінде жұмыс орындарын құрудың "шетелдік" елдерге қарағанда моральдық жағынан дұрыс деген жасырын болжамға негізделген. Олар сондай-ақ, ақшаның шетелге кетуі тұтынушының өз елінде қалуынан нашар дегенді білдіреді. Бұл науқандар көбінесе алаңдаушылық, ұлтшылдық және тіпті шетелге қарсы көзқараспен айыпталады. Сонымен қатар, жергілікті органикалық тағамдардың бағасы жоғары болғандықтан, бюджеттік сатып алушылар үшін бұл тиімді нұсқа емес. Кішкентай шаруалар мемлекеттік қолдау алмайды және өнеркәсіптік өндіріспен салыстырылатын бағада бизнесін жүргізе алмайды, сондықтан күнкөріс үшін олар өнімді жоғары бағамен сатуға мәжбүр.
Импортты алмастыратын
2006 жылы Майкл Шуман неолиберализмге балама ретінде жергілікті меншікке импортты алмастыру (LOIS) тұжырымын ұсынды. Ол «басқа амал жоқ» деген идеологияны жоққа шығарады. Шуманның пікірінше, LOIS кәсіпорындары ұзақ мерзімді байлықты қалыптастырады, олардың күйреуімен кету ықтималдығы төмен және экономикалық көбейткіштері жоғары.