Кіріспе
Шығыс Килбрид (/ˈkɪlbrɪd/; Cille Bhrìghde an Ear) – Шотландиядағы Оңтүстік Ланнаркширдегі ең ірі қала және халық саны бойынша елдің алтыншы үлкен елді мекені. 6 мамыр 1947 жылы Шотландияның алғашқы жаңа қаласы деп жарияланды. Аймақ Кэткин Брейстің оңтүстігіндегі көтеріңкі платода, Глазгодан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 13 шақырым қашықтықта және Шығыс Ренфруширмен шекараға жақын орналасқан. Қала батысында White Cart Water өзеніне дейін созылады, ал шығысында Rotten Calder Water өзенімен шектеседі. Қазіргі қала орталығының солтүстігінде, Шығыс Килбрид жаңа қала ретінде даму алғанға дейін болған The Village орналасқан. Шығыс Килбрид Даниядағы Баллеруп қаласымен қалаластық байланыс орнатқан.
East Kilbride (/ //k//ɪ//l/'/b//r//aɪ//d/; Cille Bhrìghde an Ear ) is the largest town in South Lanarkshire in Scotland, and the country's sixth largest locality by population. It was also designated Scotland's first new town on 6 May 1947. The area lies on a raised plateau to the south of the Cathkin Braes, about 8 mile (13 km) southeast of Glasgow and close to the boundary with East Renfrewshire. The town ends close to the White Cart Water to the west and is bounded by the Rotten Calder Water to the east. Immediately to the north of the modern town centre is The Village, the part of East Kilbride that existed before its post war development into a New Town. East Kilbride is twinned with the town of Ballerup, in Denmark.
Тарихқа дейінгі дәуір
Бұл аймақтағы ең ерте белгілі қоныстану дәлелдері неолиттің соңы мен ерте қола дәуіріне дейін жетеді, себебі археологиялық зерттеулер көрсеткендей, аудандағы жерлеу обалары неолит кезеңінде рәсімдік немесе ритуалдық жерлеу орындары ретінде пайда болған. Олар маңызды биік жерлерде ойылған және жазулары бар тастарды қолданып салынған, бірақ кейіннен олардың үстіне топырақ үйіліп, қола дәуірінде қайта жерлеу үшін пайдаланылған. Бұл тұжырымдар, 1793 жылы Дэвид Уре пастор өзінің «Ратгерглен және Шығыс Килбрайд тарихында» алғаш атап өткен Шығыс Килбрайд обаларына қатысты жүргізілген жалғасып жатқан зерттеулермен де расталды. Бұл ескерткіштер, басқа да ескерткіштермен бірге, ата-бабаларға табыну және маңызды жер бедерлерімен, сондай-ақ жылдық күннің өзгеруімен байланысты ритуалдық ландшафттың бір бөлігі болып табылады. 1970 жылы Глен-Бервиде (Сент-Леонардс) отбасы бағында жер жұмыстары жүргізіліп жатқанда, сол кезде бала Аллан Форрест кремнийден жасалған жебе басын тапты, кейіннен ол б.з.д. 1500 жылға (қола дәуірі) жатсатыны анықталды. Стратхавен қаласынан оңтүстікке қарай Кип-Вотер өзенінің жанында ежелгі қабірлер де табылды, сонымен қатар бұл аймақта римдік монеталар, шамдар және аяқ киімдер де табылған.
Тарих
Шығыс Килбрайд дәстүрлі түрде өзінің атын ирландиялық Килбрайд (немесе Бригит) әулиесінен алады, ол 6 ғасырда Ирландияның Лайнстер аймағында Килдарде монахтар мен қарындастарға арналған монастырь құрған болуы мүмкін. Кейіннен Дал Риатан монахтары оның орденін Шотландияға әкелді. «Кил» атауының ағылшынша нұсқасы, Сент-Бригиттің өкілдігін жасайтын ерте кельт монахтарынан, атап айтқанда Culdees немесе Céilí Dé-ден бастау алады. Céilí Dé – «Құдайдың ізбасарлары немесе серіктері». Қазіргі заманғы гэль тілінде Cille Bhrìghde сөзі «Бригиттің ізбасарлары немесе серіктері» деп аударылады және оны «Бригитке арналған шағын ғибадатхана, шіркеу немесе жерлеу орны» деп түсіндіруге болады. Дегенмен, Céilí Dé монахтар болғандықтан, дәлелдер бірінші нұсқаны көрсетеді. Алғашқы приход шіркеуі христиандықтан бұрынғы қасиетті орынның орнында салынған деп саналады, бұл Сент-Бригитпен байланыстың бастауы болуы мүмкін, себебі бұл орын кельт құдайы Бригидке арналған болуы мүмкін, ал оның дәстүрлері кельт шіркеуінің әкелген Сент-Бригитке көрсеткен құрметі арқылы жалғасты. Алайда, Céilí Dé-нің ықпалы болмаса, гойдель және бриттондық атаулар схемалары арасында түсіндіріле алмайтын үзіліс пайда болады, себебі кельт құдайы Британияда Бригантия деп белгілі болған. Мысалы, жақын орналасқан Глазго қаласы Стратклайд Корольдігінің құрамында аймақтың дамуының соңына дейін бриттондық тілінде сөйлеген. Басқаша айтқанда, кейінірек жасалған арнау шотландтық Брайдқа арналған болуы мүмкін, ол 451 жылы дүниеге келіп, 74 жылдан кейін Абернеттиде қайтыс болған. Culdee типті шағын қоныстардың болуын Шығыс Килбрайд маңындағы ерте тас кресттердің саны, олармен байланысты қасиетті суреттер, бұлақтар және канонизацияға дейінгі әулиелерге арналған жерлер растайды. Сонымен қатар, Шотландиядағы Сент-Бригит есімімен аталған жерлердің көп саны Кульдилердің қызметіне байланысты болуы мүмкін екенін көрсетеді.
Қазіргі заманғы тарих
Шығыс Килбридтің атына «Шығыс» сөзі қосылды, ал Батыс Килбридке «Батыс» сөзі қосылды, бұл қалаларды бір-бірінен ажырату үшін жасалды. 1930 жылы шамамен 900 тұрғыны бар кішкентай ауыл болған Шығыс Килбрид 1967 жылы ірі қалашыққа айналды. Бұл өсудің себебі 20 ғасырдың қарқынды индустриализациясы болды, нәтижесінде Глазгодан Эдинбургке дейінгі Шотландияның Орталық белдеуіндегі жұмыс істейтін халықтың көп бөлігі өткен ғасырдың соңында салынған тұрғын үйлерде тұрды. Бірінші дүниежүзілік соғыс тұрғын үйді жақсарту жұмыстарын кейінге шегерді, сондай-ақ Версаль келісімі мен одан кейінгі бейбітшілік орнату кезеңі де әсер етті. Бұған қарай, Ұлы экономикалық дағдарыс та үстіне қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, тұрғын үй тапшылығынан күйреген Глазго соғыс кезінде бомбалардан зардап шекті. 1946 жылы Клайд аңғарының аймақтық жоспары тұрғын үй тапшылығын азайтуға көмектесу үшін «жаңа қалалар» салуға арналған жерлерді белгіледі. Глазго қаласының шетіндегі тұрғын үйлерді дамыту да жоспарланды. Шығыс Килбрид 1947 жылы Шотландиядағы алты жаңа қаланың біріншісі болып тағайындалды, одан кейін Гленроутс (1948), Камбернольд (1956), Ливингстон (1962), Ирвин (1964) және Стоунхаус (1972) ілесіп келді, бірақ Стоунхаус жаңа қаласы ешқашан салынбады. Жоспарланған қала тұрғын үй аудандарына бөлінді, әр ауданда өздерінің жергілікті дүкендері, бастауыш мектептері және қоғамдық қызмет көрсету орталықтары болды. Тұрғын үй аудандары сауда орталығын қоршап тұрады, ал оны айналма жолмен байланыстырады. Өнеркәсіптік аймақтар қаланың шетінде солтүстік, батыс және оңтүстік-шығыс бағыттарында орналасқан (Nerston, College Milton және Kelvin). Шығыс Килбридтің шығыс шетіндегі Кальдерглен шатқалы көптеген баспа жұмыстарында көркем орман ретінде сипатталды және «ағаштармен көмкерілген, биік жарлары мен сәнді аңғарларымен әдемі», сондай-ақ «әдемі сарқырамаларымен» және сипаттауға келмейтіндей, немесе «ҰЛЫ, Романтикалық және ӘДЕМИ» деп суреттелді. Бұл соңғысы Дэвид Уре кітабында орынның сипаттамалық ерекшеліктерін қалың әріптермен көрсеткен жалғыз бөлім болды. Шатқақтың солтүстік бөлігі мен оған іргелес жатқан Кальдервуд, шатқақтың атымен аталған, «Кальдервуд Максвеллдері» деп белгілі ежелгі әулеттің мекені болды, олар Кальдервуд қамалында тұрды және Поллок Максвеллдерінің ең көне тармағы еді. Кальдервуд қамалының қалдықтары 1951 жылы бұзылды және құрылыстың тек бірнеше бөлігі ғана сақталды. Calderglen Heritage 2017 жылдың басында Кальдергленнің бұрынғы Кальдервуд және Торранс иеліктерінің аймақтарында жергілікті және ұлттық мүдделерді қорғау, жазу және қалпына келтіру үшін құрылған ұйым ресми түрде құрылды. 1974 жылдан 1978 жылға дейін Шығыс Килбридтегі Rolls Royce зауытының жұмысшылары Чилидің әскери диктатурасына әскери ұшақтардың қозғалтқыштарына қызмет көрсету мен жеткізуді тоқтатып, осы оқиға туралы 2018 жылы шыққан «Nae Pasaran» деректі фильмінде айтылған. Зауыт 2017 жылы жабылуға жоспарланған, кейіннен бұзылды және жері (Нерстон өнеркәсіптік аймағында) тұрғын үй салуға пайдаланылды; 2019 жылы қаланың Оңтүстік Ланаркшир колледжінде жөндеуден өтпеген қозғалтқыштардың бірінен жасалған ескерткіш орнатылды.
География
Гамильтон, Оңтүстік Ланнаркшир кеңесінің әкімшілік орталығы, Шығыс Килбрайдтан шамамен 5 миль (8 км) шығысқа қарай орналасқан. Қалаларды байланыстыратын A725 тас жолы Блантайр және Батыс Шотландия университетінің бірінен өтеді, сондай-ақ Ботуэлл, Матервелл және соңында M74 және M8 тас жолдарымен байланысады. Ең жақын Глазго ауданы Кастлмилк солтүстік-батысқа қарай 3 миль (5 км) қашықтықта, арасында Каткин Брейс, егістік жерлер және Кармуннок ауылы бар; 1988 жылы Глазго көлік ағынын Кармунноктан аулақ ету үшін B766 айналма жолы салынды. Рутерглен мен Камбусланг солтүстік-шығысқа қарай шамамен бірдей қашықтықта орналасқан және екі қатарлы A749 тас жолы арқылы Шығыс Килбрайдпен байланысады. Кларкстон мен Басби де A727 тас жолы арқылы солтүстік-батысқа қарай 3 миль (5 км) қашықтықта, ал Торнтонхолл одан да жақын жерде. Иглшем Шығыс Килбрайд орталығынан батысқа қарай 3 миль (5 км) қашықтықта орналасқан; Глазго Оңтүстік айналма жолы, A726 тас жолының бір бөлігі, Шығыс Килбрайдтан M77 тас жолына бағытталған көлік ағынын Иглшем мен Ньютон Мирнстен алшақтатады. Шығыс Килбрайдқа ең жақын қала – Стратхавен, A726 тас жолының тағы бір бөлігі арқылы шамамен 7 миль (11 км) қашықтықта орналасқан. Ортадағы жердің көп бөлігі оңтүстік-батыстағы құмды төбелердегі Уайтли жел электр стансасымен, соның ішінде Калдер суының негізгі салаларының бірі басталатын Эллигпен жабылған. Калдер өзені солтүстікке қарай ағып, Блантайрдың жанынан Шығыс Килбрайдты кесіп өтеді, содан кейін Ньютонның жанындағы Далдоуиге қарсы Клайд өзеніне қосылады. Шығыс Килбрайд көбінесе Үлкен Глазго агломерациясының бір бөлігі деп есептеледі. Дегенмен, қалалық аймақ басқа қалалармен тікелей байланыспайды, өйткені ол бастапқыда Глазгоға белгілі бір қажеттіліктерімен қамтамасыз ететін жеке қала ретінде жоспарланған. Халық саны - , бірақ ол оннан кейінгі ең ірі елді мекен, себебі олар жергілікті жерлердің біріккен топтарынан тұрады: мысалы, көршілес Гамильтон елді мекені Блантайр, Ботуэлл және Уддингстонмен біріктіріліп, оқшауланған Шығыс Килбрайд халқынан асып түседі, және бұл анықтама бойынша Үлкен Глазгоның бөлігі ретінде есептелмейді.
Басқару
Шығыс Килбрид қаласының тапсырысымен салынған Шығыс Килбрид азаматтық орталығын Скотт Фрейзер және Браунинг жобалап, Голландия, Ханнен және Кубиттс құрылысын жүзеге асырды, ал 1968 жылы аяқталды. 1975 жылдан бастап Шығыс Килбрид Стратклайд аймағындағы жергілікті басқару округіне өз атын берді. Құрылғаннан бастап 1980 жылға дейін Шығыс Килбрид округі Шотландия Ұлттық партиясы (SNP) тарапынан басқарылды, содан кейін таратылғанға дейін Еңбек партиясының бақылауында болды. 1996 жылы әкімшілік функциялар Оңтүстік Ланаркшир біртұтас кеңесіне жүктелді. Шотландия Парламентінде Шығыс Килбрид сайлау округі бар. Шотландия Парламенті ашылғаннан бастап, округті Энди Керр (Labour) өкілдік етті, 2011 жылдың мамырына дейін Линда Фабиани (Шотландия Ұлттық партиясы) орынды жеңіп алды. Шығыс Килбрид бұрын Ұлыбритания Парламентінің сайлау округі болған. 2005 жылы оның орнына Шығыс Килбрид, Стратхавен және Лесмагоу округі құрылды. Бұл орынды 1987 жылдан 2010 жылға дейін лейборист саясаткер Адам Инграм иеленді. 2010 жылғы сайлауда Еңбек партиясының саясаткері, бұрын Оңтүстік Ланаркшир кеңесінің мүшесі болған Майкл Макканн аймақтан депутат болып сайланды. 2015 жылғы сайлауда Лиза Кэмерон Шотландиядағы партияның күшті жеңісінің нәтижесінде сайланды. Кэмерон 2017 және 2019 жылдары орынды сақтап тұрғаннан кейін 2023 жылы консерваторларға өтті.
Бос уақыт пен мәдениет
Шығыс Килбрайд жаңа қала ретінде тұрғындарына мәдениет, спорт және мұра элементтерін ұсыну үшін жобаланған, осы арқылы жатақтық сезім мен орынға байланыстылықты қалыптастыру мақсаты көзделген. Қаладағы маңызды мәдени орындардың бірі – Доллан Аква орталығы. Бұл ғимарат халықаралық стильдегі 20-ғасырдың ортасында салынған қоғамдық ғимараттың көрнекті және сирек кездесетін үлгісі саналады. Бұл Шотландиядағы алғашқы чемпиондық мөлшердегі жүзу бассейні болды және Пьер Луиджи Нервидің Римдегі Олимпиада кешенінен шабыттандырылды; сондай-ақ ол 1964 жылғы Жапон Олимпиада ойындарына арналған Олимпиада кешеніне өте ұқсас. Қалада танымал өнер мен қойылымдар орталығы – Шығыс Килбрайд өнер орталығы және ұзақ жылдар бойы жұмыс істеп келе жатқан Ауыл театры да орналасқан. Шығыс Килбрайдте Вестер Киточсайд шаруашылығында Ұлттық Ауыл Өмірі мұражайы орналасқан. Шығыс Килбрайдтегі тағы бір мұражай – Хантер үйі мұражайы, ол қаржылық дағдарыстан кейін жабылып, кейін кафе ретінде қайта ашылды. Шығыс Килбрайд орталық кітапханасында Шығыс Килбрайд жаңа қаласының және бұрынғы ауылдың тарихын көрсететін анықтамалық жинақтар мен мұрағаттық материалдар сақталған, ал Мильтон колледжінде орналасқан Оңтүстік Ланнаркшир мұрағатында көпшілікке қолжетімді түпнұсқа құжаттар кең көлемде сақталған. 1975 жылы қалада Ұлттық Мод фестивалі өткізілді.
Экономика
Қала орталығы үлкен сауда орталығымен толған, оның құрамында алты байланысқан сауда орталығы бар (The Plaza (1972 жылы құрылысы басталған), Принс Молл (1984), Саутгейт (1989), Принс Сквер (1997), Центр Вест (2003) және Хаб (2016)). 2006 жылы Оңтүстік Ланкаркшир кеңесі Шығыс Килбрайд сауда орталығының бір бөлігін қайта жаңартуға 400 миллион фунт стерлинг бекітті. Жоспарда, жаңа азаматтық орталық, денсаулық сақтау орталығы, кітапхана және сауда мүмкіндіктерін құру үшін, кейбір қолданыстағы ғимараттарды бұзу көзделген. Сауда орталығының иелері 2022 жылы банкротқа ұшырады. Центр Вест сегментінің үлкен бөлігін бұзу және оны тұрғын үйге айналдыру жоспарлануда, сондай-ақ жалпы сауда алаңы қысқартылып, жаңа азаматтық инфрақұрылым салынады. Үкіметтің Халықаралық даму департаменті, қазір Сыртқы істер, Ұлттар Достастығы және даму кеңсесі, Шығыс Килбрайдтің батыс Хайрмайрес аймағында орналасқан.
Дін
Шығыс Килбрайдте шамамен 30 христиан шіркеуі бар. Олардың ішінде Шотландия шіркеуінің тоғызы, баптист шіркеуінің үші және католик шіркеуінің төрті бар. St Bride's RC шіркеуі А санатындағы ескерткіш. St Mark's епископальдық шіркеуі Мюррейде орналасқан. Вествуд төбесінде Англияның евангелистік лютеран шіркеуіне қарасты бір лютерандық қауым бар. Вествуд ауданында евангелистік христиан қауымы да орналасқан. Соңғы күнгі қасиеттілердің Иса Мәсіх шіркеуінің жиын залы Вестудтың Ванкувер драйвінде орналасқан. Ехоба куәгерлерінің екі қауымы қала орталығына жақын орналасқан Патшалық залымен бөліседі. Христадельфиялықтар Кальдервуд қауымдық орталығында жиналады. Біріккен реформаторлық шіркеулердің екеуі бар, біреуі ауылда, екіншісі Мюррейде. Гринхиллс ауданында методист шіркеуінің қауымы бар, олардың ғимаратын қазіргі уақытта Жетінші күн адвентистері шіркеуімен бөліседі. 2018 жылы ислам орталығы ашылды.
Көлік
Шығыс Килбрайд Глазго қаласының орталығымен автомобиль және теміржол арқылы байланысты. Үш негізгі жол Шығыс Килбрайдты айналасындағы қалашықтармен және қаламен байланыстырады, олардың бірі – Басбиге және Кларкстон Толлға батысқа қарай жететін A727 (бұрынғы A726). Тағы бір бағыт – солтүстікке қарай Ратгергленге дейін созылатын A749 тас жолы. Жақында Глазгоның оңтүстік айналма жолы қаланың батысын тікелей Ньютон-Мернспен және M77 тас жолымен байланыстырды; бұл жол A726 белгісін қабылдады. Басқа жаңа қалалар сияқты, аймақтағы жол желісі көптеген айналма жолдармен толы; Глазго тұрғындары әзілде Шығыс Килбрайдты "Поло минт қаласы" деп атайды, оның себебі – айналма тәрізді минт сабын. Қаланың солтүстік-оңтүстік бағытындағы екі қатарлы негізгі жолы Кингсвей деп, ал негізгі шығыс-батыс жолы Квинсвей деп аталады. Шығыс Килбрайдтың негізгі автобус операторы – First Glasgow, ол қала орталығына, Бусбиге, Кларкстонға, Кастлмилкке, Рутергленге, Блантайрге, Гамильтонға, Матервеллге және Үлкен Глазгоның көптеген басқа да бағыттарына тұрақты қызмет көрсетеді. McGill's Bus Services Шығыс Килбрайдты Иглшем, Ньютон-Мернс, Баррейд, Нилстон және Уплаумормен, сондай-ақ Камбусланг пен Хэлфвеймен байланыстыратын қызмет ұсынады. JMB Travel және Whitelaws Coaches компаниялары да аймақта қызмет көрсетеді.
Автобус бекеті
Шығыс Килбрид автобус стансасын басқару және пайдалану Стратклайд Транспорттық Серіктестігіне жүктелген. Ол Шығыс Килбрид сауда орталығының жанында орналасқан, сауда орталығының Принс Молл бөлімінің сыртында және Олимпия Аркадасы бөлімінен де оңай қол жетімді. Қаланың теміржол станциясынан шамамен 10 минуттық жерде орналасқан. Қазіргі автобус стансасы 4 миллион фунт стерлингтік үлкен реконструкциядан өтті, бұл қолданыстағы аумақты қайта жоспарлау арқылы 14 жылдам өткізуге арналған аялдаманы, жаңа саяхат орталығын және қала орталығының шығыс кіреберісіндегі ақпараттық орталықты (CAB) құруға мүмкіндік берді. Архитектуралық фирма CDA жобалаған автобус стансасы 2005 жылы ашылды. Дизайнерлерге берілген міндеттеме – "автобустардың жылдам жүріп өтуін қамтамасыз ету, жаяу жүргіншілер мен көліктердің қауіпсіз бөлінуін ұйымдастыру және тартымды қалалық кеңістікте қауіпсіз және қолжетімді орта жасау" болды. Автобус стансасында келесі рейстерді көрсету үшін электрондық дисплейлермен жабдықталған 14 аялдама (стенд) бар. Сондай-ақ, сенбі күндері сағат 9:00-ден 17:00-ге дейін ашық болатын саяхат орталығы да бар. Автобус стансасында First Glasgow, McGill's Bus Services, JMB Travel және Whitelaw's Coaches операторлары қызмет көрсетеді.
Велоспорт
Шығыс Килбрайдтегі көптеген қозғалыс көп айналма жолдарда жаяу жүргіншілер мен велосипедшілердің жолдан қауіпсіз өтуіне мүмкіндік беретін жер асты жолдары бар. 2009 жылдың 19 маусымында Шығыс Килбрайд пен Ратгергленді қала шекарасымен байланыстыратын 756-шы ұлттық велосипед жолы ашылды. 2007 жылдың қараша айында Оңтүстік Ланкаркшир кеңесі "Шығыс Килбрайд велосипед желісі" деп аталатын үш велосипед жолын жариялады, олар қаланың орталығындағы Шығыс Килбрайд сауда орталығынан басталып, белгіленген. Бірінші маршрут – Ньюландсмуир арқылы Стратхавенге, екінші маршрут – Сент-Леонард сауда орталығына, ал үшінші маршрут – Кальдерглен ауылдық паркіне сапарлайды. Қызығы, Шығыс Килбрайд жаңа қала құрылысына дейін құрметті демалыс орны болған, велосипедпен жүру 19 ғасырдың соңынан 20 ғасырдың басына дейін онда танымал ойын-сауық болды.
Көрнекті орындар
Сэр Уолтер Скоттың отырған мүсіні Олд Коуч Роуд және Маркетхилл Роуд көшелерінің қиылысында орналасқан. Джеймс Гамильтон мұражай паркі – негізінен су спортымен айналысу мүмкіндіктері бар жасанды көл мен оны қоршаған табиғат қорығынан тұратын парк. Ол А санатындағы, 15 ғасырда салынған Мейнс қамалының жанында орналасқан, қазір жекеменшік үй.
Доллан су орталығы
Дамудың алғашқы кезеңіндегі ең маңызды ғимараттардың бірі – А санатындағы санатталған Dollan Baths демалыс кешені (1968 жылы ашылды). Бассейн ұзын болғанмен, ені тек алты жолақты болды, ал Олимпиада стандартында ұзындығы дәл 50 метр және ені он жолақты болуы керек. Жергілікті аңыз бойынша, бассейн Олимпиада стандартына сай болу үшін тым қысқа салынған, жолақтарының аздығы емес. Аква орталық 2011 жылдың 28 мамырында 6,5 миллион фунт стерлинг сомасында жасалған толықтай жөндеуден кейін қайта ашылды.
Лонг Кальдервуд фермасы
Бұрын Хантер үйі мұражайы болған ғимаратта осы иелікте туған медицина және ветеринария саласындағы алғашқы дамытушылар, дәрігерлер Уильям мен Джон Хантерлерге қатысты экспонаттар орналасқан.
Қалыңдық шіркеуі
Сент-Брайд шіркеуі – Шығыс Килбрайд қаласындағы ғимараттардың бірі. Оны Гиллеспи, Кидд және Коя архитектуралық бюросы жобалап, 1957 мен 1964 жылдар аралығында салынған.
Ланглендс мосы
Жергілікті табиғат қорығы, құрамында жазық жердегі жоғары жатқан торфты батпақ, Ұлыбританияның BAP басымдығына жататын мекен ортасы бар. Қорық Оңтүстік Ланкашир кеңесінің меншігінде және Langlands Moss L. N. R. достарымен күтіліп келеді.
Парктер мен спорттық орындар
Шығыс Килбрид YM FC – қаланың ең көне футбол клубы, 1921 жылы құрылған. Шығыс Килбрайд Тистл Джуниорлары да Ауылдағы Шоу Паркте орналасқан. Шотландияның Төменгі футбол лигасының «Ист Килбрайд» футбол клубы қалада орналасқан және Кальдерглен ауылдық паркіндегі К Парк оқу академиясында өнер көрсетеді. «Ист Килбрайд RFC» 1968 жылы құрылды және Кальдерглен ауылдық паркіне қарасты Торранс Хаус Аренада орналасқан. 1976 жылдан бастап олар лигалар бойынша қадам-қадаммен өсіп, үш жыл бойы Премьер-2 лигасында ойнады. Қазір олар Батыс аймақтық лигасының 1-тобында ойнайды, бұл клубтық регбидің төртінші деңгейі. Олар екі аға ерлер командасын және жергілікті мектептермен байланысты көптеген жастар командаларын ұстап тұрады. Шотландия құрамасының бұрынғы ойыншысы Аласдейр Строкош EKRFC-де барлық жасөспірімдер деңгейінде өнер көрсеткен. «Ист Килбрид Пирейтс» – BAFA Community лигасында ойнайтын елдегі ең үздік американдық футбол командасы. 1972 жылы құрылған EK82 гандбол клубы Джон Райт спорт орталығында және Алистер МакКоист кешенінде жаттығулар өткізеді.