Кіріспе

Брадиподион (грек тілінде "баяу аяқты" дегенді білдіреді) – Хамелеондар тұқымдасының хамелеондар туысы. Барлық түрлері Оңтүстік Африкада кездеседі, және олардың көпшілігі осы елге ендемик, бірақ кейбіреулерін Эсватини, Лесото, Оңтүстік Намибия және мүмкін Оңтүстік Мозамбикте де кездестіруге болады. Бұл өте кішкентай хамелеондар, түрлерін сыртқы пішіні бойынша ажырату көбінесе қиын, бірақ олардың нақты орналасқан жері (әр түрдің таралған аймағы салыстырмалы түрде шағын) және еркектердің көбею маусымындағы жарқын түстері оларды анықтауға көмектеседі. Олар ағаштарда тіршілік етеді, бірақ кейбір түрлері көбінесе өсімдіктердің төменгі жағында кездеседі. Брадиподиондар ұсақ жәндіктермен және басқа да омыртқасыздармен қоректенеді. Ересек еркектер өз территориясын қорғайды. Анасы бір ретте 20-ға дейін жас туып, жылына екі рет немесе сирек үш рет туып көбейе алады.

Сипатталмаған түрлер

Смарагдтік карлик хамелеоны, Bradypodion sp. (Смарагд)
Bradypodion sp. (Гроендал)
Bradypodion sp. (Гротвадерсбос)
Bradypodion sp. (Жагерсбос)

Жүйелілік

Брадиподионның жіктелуі біраз уақыттан бері даулы болып келді. Көптеген түрлер морфологиялық ерекшеліктері арқылы оңай ажыратылады, бірақ біраз уақыт бойы Сахара төңкерінен шыққан кіші хамелеондардың плезиоморфты гемипенистері бар «қалдық» таксоны ретінде қолданылды. Балама ретінде, қазіргі көптеген түрлер кіші түрлер деңгейіне дейін төмендетілді. Бұл кейіннен жоққа шығарылды, бірақ морфологиялық және митохондриялық 16S рРНК және NADH дегидрогеназа суббірлігі 2 тізбегінің деректеріне сүйенсек, тағы бірнеше түрді анықтауға болады. Бұл топтың филогенетикасы мен биогеографиясы тұрақты түрде анықталған. Кейп карлик хамелеоны және Книсна карлик хамелеоны (және мүмкін оған жақын бір жаңа түр) — қарым-қатынасы нақты емес базальдық желілер; олар басқа түрлерге қарағанда бір-біріне жақынрақ көрінеді, бірақ жалпы алғанда өте алыс. Олар Батыс Кап және Шығыс Кап провинцияларының жағалау аймақтарындағы оқшауланған жерлерде кездеседі. Әртүрлі ортада мекендейтін олар (туыс үшін) ірі және көптеген Chamaeleo сияқты жарқын, көбінесе жасыл түсті және ұзын құйрықты болады. Бұл белгілер плезиоморфты, туыстың ата-тегінен сақталған. Құрғақ жерлерге тән аморфиялары бар соңғы түр — Намаква карлик хамелеоны, басқалардан өте алыс; ол Кейп түрінің солтүстігінен Намакваленд арқылы жағалау аймақтарында кездеседі. Бұл, мүмкін, барлық құрғақ жер таксондары мен, әрі Смит карлик хамелеонын тудырған бір сәулеленудің бөлігі болар. Қорытындылай келе, осы туыстағы үш негізгі морфотиптің бірі (жарық, ұзын құйрықты, ірі) плезиоморфты, екіншісі (ірі, қысқа құйрықты, сұрғылт) бір рет қана дамыған, ал үшіншісі (кішкентай, беткейде мекендейтін формалар) морфологиялық тұрғыдан конвергентті. Осылайша, Брадиподионның ата-тегі шамамен солтүстік-батыс бағытта Кейп аймағына қоныстанған орташа өлшемді, жарқын түсті хамелеондар болды. Климаттың өзгеруіне байланысты құрғақшылықтың ауысуы оңтүстік-батыстағы ылғалды финбоста мекендейтін базальдық желілерді бір-бірінен және Солтүстік және Шығыс Кап, Фри-Стейт және Лесото арасындағы шекаралық аймақтағы жануарлардан оқшаулады. Құрғақ жерлердің мекендеу аймағы климаттың өзгеруіне байланысты ауытқиды, ал таулы мекендеу аймағы фрагменттеліп немесе біріктіріледі. Осының салдарынан Дракенсберг, B. thamnobates, B. melanocephalum, құрғақ жер тобы және бірнеше жағалаулық желілер ажырасып, қазіргі ауқымдары мен әртүрлілігіне дейін жетті.