Стратегия динамикасы: өнімділікті арттыру мен даму үрдісінің күрделілігі
Strategy dynamics
Стратегия динамикасы: мазмұны, шешімдері, нәтижелері. Стратегиялық жоспарлау – күрделі, жоспарланған және жоспарланбаған әрекеттердің үрдісі. SEO үшін оптимизацияланған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Динамика" сөзі стратегия туралы пікірталастар мен жазбаларда жиі кездеседі және екі ерекше, бірақ бірдей маңызды мағынада қолданылады. Стратегия мен нәтижелерінің динамикасы стратегияның "мазмұнымен" – нәтижелерді жақсартуға бағытталған бастамалармен, таңдаулармен, саясаттармен және шешімдермен, сондай-ақ осы басқарушылық әрекеттерден туындайтын нәтижелермен айналысады. Стратегиялық процестің динамикалық моделі – стратегиялық әрекеттердің қалай жүзеге асырылатынын түсінудің бір жолы. Ол стратегиялық жоспарлаудың динамикалық екенін мойындайды, яғни стратегия жасау – әрекеттер мен реакциялардың күрделі үлгісін қамтиды. Ол жартылай жоспарланған және жартылай жоспарланбаған болып табылады. Әдебиеттерді зерттеу көрсеткендей, "стратегия динамикасы" терминінің ең ерте және ең көп қолданылатын мағынасы осы екі мағынаның біріншісі, бірақ бұл стратегиялық процестің динамикалық көрінісінің маңыздылығын азайту үшін емес.
The word ‘dynamics’ appears frequently in discussions and writing about strategy, and is used in two distinct, though equally important senses. The dynamics of strategy and performance concerns the ‘content’ of strategy – initiatives, choices, policies and decisions adopted in an attempt to improve performance, and the results that arise from these managerial behaviors. The dynamic model of the strategy process is a way of understanding how strategic actions occur. It recognizes that strategic planning is dynamic, that is, strategy making involves a complex pattern of actions and reactions. It is partially planned and partially unplanned. A literature search shows the first of these senses to be both the earliest and most widely used meaning of ‘strategy dynamics’, though that is not to diminish the importance of the dynamic view of the strategy process.
Стратегия мен нәтижелердің динамикалық үлгісінің қажеттілігі
Алайда, өнеркәсіп және бизнес факторларының өнімділікке тигізетін салыстырмалы әсері жөніндегі пікірталас, сондай-ақ RBV негізіндегі жоғары өнімділікті түсіндірулердің екеуі де одан да маңызды мәселені назардан тыс қалдырады. Бұл – басқарушылар жақсартуға ұмтылатын «өнімділік» дегеннің мәніне қатысты. Мысалы, сіз (А) жыл сайын 15 миллион доллар табыс табуды қалайсыз ба, әлде (Б) осы жылы 12 миллион доллар табыс тауып, бастапқы ресурстармен бірдей болса, жыл сайын 20%-қа өсуді қалайсыз ба? Шамамен жарты ғасыр бұрын Эдит Пенроуз (1959) жоғары рентабельділік (мысалы, сатудан немесе активтерден түсетін кіріс) инвесторлар үшін қызықты емес екенін көрсетті – олар болашақ ақша ағындарының ұлғаю перспективасын бағалайды, ал ол уақыт өте келе тұрақты бола бермейді. Рентабельділік толығымен маңызсыз емес – әрі ол өсімді қамтамасыз ету үшін жаңа ресурстарға инвестиция жасауға мүмкіндік береді. Соңғы кезде Rugman және Verbeke (2002) осы тұжырымның стратегиялық зерттеулерге тигізетін әсерін қарастырды. Ричард Румелт (2007) стратегиялық динамика мәселесін шешудегі прогрестің маңыздылығын қайта атап өтті, оны әлі де «жетілуі керек, жазылмаған және толық түсінілмеген» сала деп сипаттады. Басты мәселе – A фирмасының B фирмасынан неліктен жақсы өнімділік көрсеткенін түсіндіретін құралдар, B фирмасының A фирмасынан неліктен тез өсімділікке қол жеткізгенін түсіндіре алмайды. Бұл тек теориялық мәселе ғана емес, басшылар үшін де маңызды. Мысалы, B фирмасының басшылығы A фирмасының рентабельділігіне теңесуге тырылса, бұл оның табысын өсіру қабілетін жоюы мүмкін. Тағы бір практикалық мәселе – көптеген статикалық модельдер өнімділікті арттыруға көмектесетін стратегия бойынша жеткілікті егжей-тегжейлі нұсқаулар бермейді. Мысалы, белгілі бір нарық сегментін белгілі бір өнімдермен немесе қызметтермен қамтамасыз ету мүмкіндігін анықтау бір жылдан екінші жылға түбегейлі түрленуі екіталай. Дегенмен стратегиялық басқару бизнес-жүйенің қарқынды дамуын қамтамасыз ету үшін ай сайын көп жұмыс істеуі керек, осы мүмкіндікті жылдам және қауіпсіз пайдалану үшін. Қажеттісі – уақыт өте келе өнімділіктің қалай өзгеретінін және оның болашақ бағытын қалай жақсартуға болатынын түсіндіретін құралдар жиынтығы, яғни стратегия мен өнімділіктің динамикалық моделі.
The debate about the relative influence of industry and business factors on performance, and the RBV based explanations for superior performance both, however, pass over a more serious problem. This concerns exactly what the ‘performance’ is that management seeks to improve. Would you prefer, for example, (A) to make $15m per year indefinitely, or (B) $12m this year, increasing by 20% a year, starting with the same resources? Nearly half a century ago, Edith Penrose (1959) pointed out that superior profitability (e. g. return on sales or return on assets) was neither interesting to investors – who value the prospect of increasing future cash flows – nor sustainable over time. Profitability is not entirely unimportant – it does after all provide the investment in new resources to enable growth to occur. More recently, Rugman and Verbeke (2002) have reviewed the implications of this observation for research in strategy. Richard Rumelt (2007) has again raised the importance of making progress with the issue of strategy dynamics, describing it as still ‘the next frontier underresearched, underwritten about, and underunderstood’. The essential problem is that tools explaining why firm A performs better than firm B at a point in time are unlikely to explain why firm B is growing its performance more rapidly than firm A. This is not just of theoretical concern, but matters to executives too – efforts by the management of firm B to match A’s profitability could well destroy its ability to grow profits, for example. A further practical problem is that many of the static frameworks do not provide sufficiently fine grained guidance on strategy to help raise performance. For example, an investigation that identifies an attractive opportunity to serve a specific market segment with specific products or services, delivered in a particular way is unlikely to yield fundamentally different answers from one year to the next. Yet strategic management has much to do from month to month to ensure the business system develops strongly so as to take that opportunity quickly and safely. What is needed, is a set of tools that explain how performance changes over time, and how to improve its future trajectory – i. e. a dynamic model of strategy and performance.
Стратегиялық үдерістің динамикалық моделі
Бірнеше теоретик стратегиялық процестің осы статикалық моделімен проблеманы мойындады: ол стратегияның нақты өмірде қалай дамытылмайтынын көрсетеді. Стратегия – динамикалық және өзара әрекеттесетін процесс. Жоспарланған стратегиялық тәсілге алғашқы сын-қатерлерді 1960-шы жылдары Линблом, ал 1980-шы жылдары Куинн ұсынды. Чарльз Линдблом (1959) стратегияның реттік және кезеңдік шешімдердің фрагменттелген процесі екенін мәлімдеді. Ол стратегияны айқын координациясыз өзара бейресми бейімделу процесі ретінде қарастырды. Джеймс Брайан Куинн (1978) «логикалық инкрементализм» деп аталатын тәсілді әзірледі. Оның пікірінше, стратегиялық басқару – іс-қимылдар мен оқиғаларды қадамдық процесс арқылы саналы стратегияға бағыттауды қамтиды. Менеджерлер өздері өзгеретін стратегияларды дамытып, қолдайды. Стратегиялық басқарудың мәні туралы ол былай дейді: «Стратегияны қалыптастыру мен іске асырудың бір мезгілдегі, үдемелі процесін үнемі біріктіру – тиімді стратегиялық басқарудың негізгі өнері» (145-бет). Линдблом стратегияны саналы бағытсыз, бөлінген процесс деп қараса, Куинн оны икемді, бірақ басқарылатын процесс деп санады. Джозеф Бауэр (1970) және Роберт Бергельман (1980) осыны бір қадам алға жылжытты. Стратегиялық шешімдер бір үлкен, біріктірілген көріністің бөлігі ретінде емес, бірте-бірте қабылданады, сонымен қатар, олардың айтуынша, осы көптеген шағын шешімдер ұйымның барлық бөлімдері мен деңгейлеріндегі көптеген адамдармен қабылданады. Генри Минцберг (1978) қасақана стратегия мен пайда болатын стратегия арасындағы айырмашылықты көрсетті. Пайда болатын стратегия стратегиялық сарапшының ойынан емес, ұйымның қоршаған ортамен өзара әрекеттесуінен туындайды. Ол пайда болатын стратегиялар бірнеше көздерден келген идеялар мен іс-қимылдардың үлгіге бірігуін көрсететін конвергенцияның бір түрін көрсетеді. Бұл, шын мәнінде, ұйымдық оқудың бір түрі, себебі ұйымдық оқу кез келген бизнес-кәсіпкерліктің негізгі функцияларының бірі болып табылады (Питер Сенгтің «Бесінші тәртіп» еңбегін қараңыз, 1990 жыл). Константинос Маркидес (1999) стратегияны қалыптастыру мен іске асыруды үздіксіз қайта бағалау мен реформалауды қажет ететін, үздіксіз, аяқталмайтын, интеграцияланған процесс ретінде сипаттайды. Стратегиялық процесс динамикасының ерекше түсінікті моделін J. Moncrieff (1999) ұсынды. Ол стратегияның ішінара жоспарлы, ішінара жоспарланбағанын мойындады, бірақ нәтижелер жоспарланғаннан жақсы бола ма, әлде жоқ па, бұл әлі белгісіз. Жоспарланбаған элемент екі көзден туындайды: «пайда болған стратегиялар» қоршаған ортадағы мүмкіндіктер мен қауіптерден, ал «іс-қимылдағы стратегиялар» ұйымның барлық бөлімдеріндегі көптеген адамдардың спонтанды іс-қимылдарынан туындайды. Бұл көптеген шағын іс-қимылдар әдетте қасақана емес, мақсатты емес, ресми емес және тіпті стратегиялық деп танылмайды. Олар ұйым ішінен, «пайда болған стратегиялар» қоршаған ортадан туындайтыны сияқты, пайда болады. Алайда, стратегияны жоспарлаудың тиімділігі туралы мәселе әлі де ашық. Бұл модельде стратегия жоспарланған және пайда болған, динамикалық және өзара әрекеттесетін болып табылады. Бес негізгі процесс өзара байланысты: стратегиялық мақсат, ұйымның қоршаған ортаның өзгеретін мәселелеріне жауабы, ұйым ішіндегі адамдардың іс-қимылдарының динамикасы, іс-қимылдың стратегиялық мақсатқа сәйкестігі және стратегиялық оқу. Іс-қимылдың стратегиялық мақсатқа сәйкестігі (диаграммадағы жоғарғы сызық) стратегиялық мақсатты, пайда болған стратегияларды және іс-қимылдағы стратегияларды біріктіру арқылы стратегиялық нәтижелерді тудырады. Осы стратегиялық нәтижелерді үнемі бақылау стратегиялық оқуға әкеледі (диаграмманың төменгі сызығы). Бұл оқу ішкі процестерге, қоршаған ортаға және стратегиялық мақсаттарға кері байланыс береді. Осылайша, толық жүйе үнемі өзін-өзі реттейтін кері байланыс циклдарының үштігін құрайды. Шын мәнінде, «квази-өзін-өзі реттеу» термині дұрыс, себебі ұйым кері байланыс циклдарын елемеуі мүмкін. Жүйе ұйым өзі тудырған стратегиялық нәтижелерден оқуға дайын болған жағдайда ғана өзін-өзі реттейді. Бұл тиімді басшылықты және икемді, сұрақтар қоюға дайын корпоративтік мәдениетті қажет етеді. Бұл модельде стратегияны қалыптастыру мен іске асыру арасындағы шекара жоғалады.
Several theorists have recognized a problem with this static model of the strategy process: it is not how strategy is developed in real life. Strategy is actually a dynamic and interactive process. Some of the earliest challenges to the planned strategy approach came from Linblom in the 1960s and Quinn in the 1980s. Charles Lindblom (1959) claimed that strategy is a fragmented process of serial and incremental decisions. He viewed strategy as an informal process of mutual adjustment with little apparent coordination. James Brian Quinn (1978) developed an approach that he called "logical incrementalism". He claimed that strategic management involves guiding actions and events towards a conscious strategy in a step by step process. Managers nurture and promote strategies that are themselves changing. In regard to the nature of strategic management he says: "Constantly integrating the simultaneous incremental process of strategy formulation and implementation is the central art of effective strategic management." (page 145). Whereas Lindblom saw strategy as a disjointed process without conscious direction, Quinn saw the process as fluid but controllable. Joseph Bower (1970) and Robert Burgelman (1980) took this one step further. Not only are strategic decisions made incrementally rather than as part of a grand unified vision, but according to them, this multitude of small decisions are made by numerous people in all sections and levels of the organization. Henry Mintzberg (1978) made a distinction between deliberate strategy and emergent strategy. Emergent strategy originates not in the mind of the strategist, but in the interaction of the organization with its environment. He claims that emergent strategies tend to exhibit a type of convergence in which ideas and actions from multiple sources integrate into a pattern. This is a form of organizational learning, in fact, on this view, organizational learning is one of the core functions of any business enterprise (See Peter Senge's The Fifth Discipline (1990).) Constantinos Markides (1999) describes strategy formation and implementation as an ongoing, never ending, integrated process requiring continuous reassessment and reformation. A particularly insightful model of strategy process dynamics comes from J. Moncrieff (1999). He recognized that strategy is partially deliberate and partially unplanned, though whether the resulting performance is better for being planned or not is unclear. The unplanned element comes from two sources : “emergent strategies” result from the emergence of opportunities and threats in the environment and “Strategies in action” are ad hoc actions by many people from all parts of the organization. These multitudes of small actions are typically not intentional, not teleological, not formal, and not even recognized as strategic. They are emergent from within the organization, in much the same way as “emergent strategies” are emergent from the environment. However, it is again not clear whether, or under what circumstances, strategies would be better if more planned. In this model, strategy is both planned and emergent, dynamic, and interactive. Five general processes interact. They are strategic intention, the organization's response to emergent environmental issues, the dynamics of the actions of individuals within the organization, the alignment of action with strategic intent, and strategic learning. The alignment of action with strategic intent (the top line in the diagram), is the blending of strategic intent, emergent strategies, and strategies in action, to produce strategic outcomes. The continuous monitoring of these strategic outcomes produces strategic learning (the bottom line in the diagram). This learning comprises feedback into internal processes, the environment, and strategic intentions. Thus the complete system amounts to a triad of continuously self regulating feedback loops. Actually, quasi self regulating is a more appropriate term since the feedback loops can be ignored by the organization. The system is self adjusting only to the extent that the organization is prepared to learn from the strategic outcomes it creates. This requires effective leadership and an agile, questioning, corporate culture. In this model, the distinction between strategy formation and strategy implementation disappears.
Динамикалық стратегиялық процесс модельдерінің сын-пікірлері
Кейбір қарсыластар бұл модельдерді оқыту тым қиын деп мәлімдейді. Модельді іс жүзінде көруге дейін ешкім түсінбейді. Сондықтан, екі бөлімді сызықтық жіктеу схемасы оқулықтар мен лекцияларда көбірек пайдалы болуы мүмкін. Сонымен қатар, кейбір іске асыру шешімдері динамикалық модельге сай келмейді. Олар нақты жобаларды жүзеге асырумен байланысты. Мұндай жағдайларда іске асыру эксклюзивті түрде тактикалық сипатқа ие және көбінесе автоматтандырылған. Стратегиялық мақсат және динамикалық өзара әрекеттесу шешімге тек жанама түрде ғана әсер етеді.
Some detractors claim that these models are too complex to teach. No one will understand the model until they see it in action. Accordingly, the two part linear categorization scheme is probably more valuable in textbooks and lectures. Also, there are some implementation decisions that do not fit a dynamic model. They include specific project implementations. In these cases implementation is exclusively tactical and often routinized. Strategic intent and dynamic interactions influence the decision only indirectly.