Кіріспе

Морфин мен скополаминнің әсерінен туындайтын амнезиялық және анальгетикалық жағдай Эдит Уортонның романы. Түнгі ұйқы (неміс тіліндегі Dämmerschlaf сөзінің ағылшынша аудармасы) – есінің жоғалғанымен немесе жоғалмағанымен, ауырсыздану сезіміне сезімталдығы төмендеген амнезиялық жағдай. Бұл жағдай босану кезіндегі ауырсынды басқару мақсатында морфин мен скополамин инъекциясы арқылы туындайды. Бұл акушерлік әдіс Германияда пайда болды және 20 ғасырдың басында Нью-Йорк қаласында кең танымал болды.

Әсерлері мен қолданылуы

Фрайбург әдісі, таңертеңгілік босанудың алтын стандарты ретінде қарастырылған, науқастарға алдымен бұлшықетке скополамин және морфин инъекциялары жасалды. 45 минуттан кейін, дәл осы дозадағы екінші скополамин инъекциясы енгізілді. Скополамин дозасы пациенттер арасында өте өзгеріссіз болғандықтан және есте сақтау тестінің нәтижелерін дәл бағалау қажеттігі туындағандықтан, түнек ұйқы әдісін дұрыс орындау үшін білікті, жақсы оқытылған мамандар қажет болды. Әйелдерді амнезиялық күйде ұстап тұру үшін сезімдерді оқшаулау қажет болды. Сезімдік депривация скополаминнің жағымсыз әсерлерінің бірі – делирийдің алдын алуға да көмектесті. Бұл комбинацияны босануды жеңілдету үшін алғаш рет 1902 жылы австриялық дәрігер Ричард фон Штайнбухель ұсынған, ал 1903 жылдан бастап Карл Гаусс және Бернхардт Крониг оны Фрайбургта (Германия) одан әрі дамытып, кеңейтті. Процедураны көрсететін кинофильм, алғашқы медициналық фильмдердің бірі, түсіріліп, қызығушылық танытқан әйелдерге көрсетілді. NTSA-ның белгілі мүшесі Мэри Бойдтың түнек ұйқы туралы лекцияларына шамамен 300 әйел жиналатын. Ол лекцияларын науқанның танымал ұранымен аяқтады: «Сіздер, әйелдер, осы үшін күресуге тиіссіздер, өйткені дәрігерлердің көпшілігі оған қарсы». Науқанның жетекшілерінің бірі Фрэнсис Х. Кармоди түнек ұйқысын пайдаланып босану кезінде қан кетуден қайтыс болғаннан кейін науқан әлсіреп қалды, бірақ оның күйеуі мен дәрігері оның өлімінің түнек ұйқының қолданылуымен байланысы жоқ екенін мәлімдеді.

Акушерлік медицинаға әсері

1915 жылдан кейін «жартылай ұйқы» әдісінің танымалдылығы төмендесе де, ол акушерлік көмекті түбегейлі өзгертті және Америка Құрама Штаттарында акушерлердің рөлінде өзгерусіз өзгерістер жасады. Акушерлер енді бала туғандағы ауырсыққа қарсы шараларды қамтамайынша, қаржылық тұрғыдан табысты тәжірибе жүргізе алмайтын болды. «Жартылай ұйқы» кезінде морфин мен скополаминнің қолданылуы босану кезіндегі ауырсықтан құтылу үшін дәрі-дәрмектерді қолдануды басты шара ретінде қалыптастырды. «Жартылай ұйқы» әдісі ауруханада жүргізілгендіктен, бала тудырудың үйдегі шарадан медициналық ауруханадағы процедураға айналуына зор үлес қосты. Бұл әдіс еңбекке тартылған акушерлердің маңыздылығының төмендеуіне ықпал етті және еркек дәрігерлерді босануға көмектесуге ең лайықты деп көрсетті, дәрігерлерге босану процесін бақылауға көбірек мүмкіндік берді. «Жартылай ұйқы» қозғалысы сонымен қатар қоғамдық сұраныстың және БАҚ жарияланымдарының акушерлік техникалардың танымалдылығын қалыптастырудағы күшін көрсетеді.